Giới thiệu chung về Công văn 3428/TCHQ-GSQL

Công văn 3428/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành trong bối cảnh lượng phế liệu nhập khẩu vào Việt Nam tăng đột biến, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Văn bản này đưa ra các chỉ đạo quyết liệt và đồng bộ nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu phế liệu, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại và bảo vệ môi trường quốc gia.

Các nội dung chỉ đạo trọng tâm của Tổng cục Hải quan

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với mặt hàng phế liệu nhập khẩu, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố tập trung thực hiện nghiêm túc các biện pháp nghiệp vụ sau:

• Kiểm tra chặt chẽ hồ sơ và điều kiện nhập khẩu: Cơ quan hải quan có nhiệm vụ kiểm tra kỹ lưỡng Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất. Chỉ cho phép làm thủ tục thông quan đối với các lô hàng của doanh nghiệp có giấy phép hợp lệ, còn hiệu lực và đúng hạn ngạch được cấp phép.
• Tăng cường kiểm tra thực tế hàng hóa: Thực hiện kiểm tra thực tế (kiểm hóa) nghiêm ngặt đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu. Quá trình kiểm tra phải đối chiếu kỹ lưỡng với danh mục phế liệu được phép nhập khẩu do cơ quan có thẩm quyền ban hành, nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời việc trà trộn chất thải nguy hại hoặc phế liệu không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật.
• Phối hợp lấy mẫu kiểm tra chất lượng: Cơ quan hải quan phối hợp chặt chẽ với các tổ chức giám định được chỉ định và cơ quan quản lý môi trường tại địa phương để tiến hành lấy mẫu, phân tích, đánh giá sự phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường trước khi quyết định thông quan cho lô hàng.
• Xử lý nghiêm các lô hàng phế liệu tồn đọng: Đối với các container phế liệu quá thời hạn làm thủ tục hải quan tại các cảng biển, cơ quan hải quan chủ trì phân loại, xác minh thông tin chủ hàng. Đồng thời, yêu cầu các hãng tàu và các bên liên quan có phương án vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc thực hiện tiêu hủy đối với các lô hàng không đạt tiêu chuẩn môi trường.

Biện pháp ngăn chặn gian lận và nâng cao trách nhiệm phối hợp

Bên cạnh việc siết chặt quy trình thông quan, Công văn cũng nhấn mạnh việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro và nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan trong chuỗi cung ứng:

• Áp dụng tiêu chí quản lý rủi ro: Thiết lập các tiêu chí cảnh báo, phân luồng kiểm tra nghiêm ngặt đối với các doanh nghiệp nhập khẩu phế liệu có dấu hiệu nghi vấn hoặc từng có lịch sử vi phạm pháp luật về hải quan và bảo vệ môi trường.
• Trách nhiệm của hãng tàu và doanh nghiệp cảng: Yêu cầu các hãng tàu phải khai báo đầy đủ, chính xác thông tin về người nhận hàng (Consignee) trên bản khai hàng hóa (Manifest). Các doanh nghiệp kinh doanh cảng không được phép cho hạ bãi đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu nếu chủ hàng không xuất trình được Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường hợp lệ.
• Chế độ báo cáo và giám sát chặt chẽ: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình nhập khẩu, thông quan cũng như tiến độ xử lý phế liệu tồn đọng về Tổng cục Hải quan để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.