Tổng quan về Công văn 3143/TCHQ-TXNK năm 2017

Công văn 3143/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành ngày 12/05/2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất và nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện kiểm tra trị giá, tổ chức tham vấn và xác định trị giá hải quan, đảm bảo chống thất thu thuế hiệu quả và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.

- Nguyên tắc kiểm tra trị giá hải quan trong thông quan

• Kiểm tra chi tiết hồ sơ: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết trị giá khai báo đối với các mặt hàng thuộc danh mục hàng hóa nhập khẩu có rủi ro về trị giá hoặc các mặt hàng có nghi vấn rủi ro cao. Việc kiểm tra dựa trên thông tin sẵn có, cơ sở dữ liệu trị giá hải quan và các tài liệu kèm theo hồ sơ hải quan.
• Xác định nghi vấn: Trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo (như mức giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu tại Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hoặc giá của hàng hóa giống hệt, tương tự), công chức hải quan phải thực hiện thông báo nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình hoặc thực hiện tham vấn.
• Quy trình xử lý nhanh chóng: Đảm bảo việc kiểm tra không gây ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp thông quan nhanh chóng nếu đáp ứng đủ các điều kiện bảo đảm hoặc nộp thuế theo mức tạm tính.

- Quy định về công tác tham vấn trị giá hải quan

• Đối tượng và điều kiện tham vấn: Việc tham vấn được thực hiện khi cơ quan hải quan có đủ cơ sở nghi vấn về trị giá khai báo nhưng chưa đủ căn cứ để bác bỏ. Doanh nghiệp có quyền yêu cầu tham vấn để làm rõ tính trung thực, chính xác của các chứng từ, tài liệu đã xuất trình.
• Thủ tục và thời hạn tham vấn: Quy trình tham vấn phải tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn quy định. Các bên tiến hành đối thoại trực tiếp, ghi nhận ý kiến vào biên bản tham vấn. Doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp các chứng từ thương mại hợp pháp như hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, chứng từ thanh toán, chứng từ vận tải để chứng minh trị giá khai báo.
• Xử lý kết quả tham vấn: Sau khi tham vấn, nếu doanh nghiệp chứng minh được trị giá khai báo là phù hợp với thực tế giao dịch, cơ quan hải quan chấp nhận trị giá khai báo. Ngược lại, nếu doanh nghiệp không chứng minh được hoặc không tham gia tham vấn đúng quy định, cơ quan hải quan sẽ bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật.

- Phương pháp xác định trị giá hải quan khi bác bỏ trị giá khai báo

• Áp dụng tuần tự các phương pháp: Khi bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính (từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự, đến phương pháp trị giá khấu trừ, trị giá tính toán và phương pháp suy luận).
• Sử dụng nguồn thông tin tin cậy: Việc xác định trị giá phải dựa trên các nguồn thông tin khách quan, sẵn có và đã được kiểm chứng trong Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan, không được áp đặt giá một cách chủ quan hoặc thiếu căn cứ pháp lý.

- Quản lý và sử dụng Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

• Cập nhật thông tin kịp thời: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin về trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu vào hệ thống dữ liệu chung của ngành.
• Vai trò của danh mục quản lý rủi ro: Danh mục hàng hóa nhập khẩu rủi ro về trị giá và mức giá tham chiếu là công cụ hỗ trợ đắc lực cho công chức hải quan trong việc phát hiện các trường hợp khai báo gian lận, trốn thuế, nhưng không được dùng làm căn cứ duy nhất để áp đặt trị giá tính thuế.

- Trách nhiệm thi hành của các đơn vị hải quan địa phương

• Tăng cường chỉ đạo, giám sát: Lãnh đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện quy trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan tại các Chi cục trực thuộc, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu gây khó khăn cho doanh nghiệp.
• Xử lý nghiêm sai phạm: Nghiêm cấm các hành vi tự ý kéo dài thời gian thông quan, gây phiền hà, sách nhiễu doanh nghiệp hoặc tự ý bác bỏ trị giá khai báo khi chưa đủ cơ sở pháp lý.
• Báo cáo vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan (Cục Thuế xuất nhập khẩu) để được hướng dẫn giải quyết kịp thời.