Giới thiệu chung về Công văn 3130/BXD-VLXD

Công văn 3130/BXD-VLXD được Bộ Xây dựng ban hành năm 2021 nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình phân luồng kiểm tra hải quan đối với mặt hàng vôi công nghiệp và đôlômit nung xuất khẩu. Đây là văn bản quan trọng giúp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xuất khẩu trong bối cảnh ách tắc hàng hóa tại các cửa khẩu, đồng thời thống nhất phương thức quản lý nhà nước giữa cơ quan hải quan và cơ quan quản lý chuyên ngành xây dựng.

- Bối cảnh và nguyên nhân ban hành công văn

• Trong quá trình thực hiện thủ tục xuất khẩu, mặt hàng vôi và đôlômit nung thường xuyên bị phân vào luồng vàng hoặc luồng đỏ để kiểm tra thực tế hàng hóa và lấy mẫu phân tích hiệu suất chất lượng.
• Việc kiểm tra kéo dài gây chậm trễ trong thông quan, phát sinh chi phí lưu kho bãi lớn cho doanh nghiệp và làm giảm năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.
• Sự thiếu đồng nhất trong việc áp mã HS và xác định tính chất sản phẩm giữa cơ quan hải quan và tiêu chuẩn kỹ thuật của Bộ Xây dựng dẫn đến việc ách tắc dòng chảy thương mại của nhóm mặt hàng này.

- Xác định bản chất kỹ thuật của vôi và đôlômit nung

• Bộ Xây dựng khẳng định vôi và đôlômit nung là sản phẩm đã qua quá trình chế biến sâu bằng công nghệ nhiệt luyện (nung ở nhiệt độ cao từ đá vôi và đá đôlômit tự nhiên), không phải là khoáng sản thô hay sản phẩm mới qua chế biến đơn giản.
• Các sản phẩm này có sự biến đổi hoàn toàn về mặt hóa học và vật lý so với nguyên liệu đầu vào, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia và quốc tế để sử dụng trong các ngành công nghiệp luyện kim, hóa chất, nông nghiệp và xử lý môi trường.
• Do đó, việc áp dụng các biện pháp quản lý, kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng này cần phải dựa trên bản chất sản phẩm công nghiệp chế biến, tránh đánh đồng với khoáng sản thô chưa qua chế biến.

- Giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong phân luồng hải quan

• Bộ Xây dựng đề nghị Tổng cục Hải quan xem xét, tạo điều kiện phân luồng thông quan thông thoáng (ưu tiên luồng xanh) đối với các doanh nghiệp xuất khẩu vôi và đôlômit nung có đầy đủ hồ sơ pháp lý, chứng minh nguồn gốc nguyên liệu hợp pháp và có nhà máy sản xuất rõ ràng.
• Hạn chế tối đa việc dừng thông quan để lấy mẫu phân tích đối với các lô hàng của các nhà sản xuất đã được cấp giấy chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy hoặc đã có kết quả phân tích mẫu đạt tiêu chuẩn trong các kỳ kiểm tra trước đó.
• Áp dụng phương thức hậu kiểm thay vì tiền kiểm nhằm giảm thiểu thời gian chờ đợi tại cửa khẩu, giúp doanh nghiệp chủ động trong việc giao nhận hàng hóa theo hợp đồng thương mại đã ký kết.

- Tăng cường phối hợp quản lý giữa các cơ quan chức năng

• Đề xuất thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin nhanh chóng giữa Bộ Xây dựng (cơ quan quản lý quy hoạch, tiêu chuẩn sản xuất) và Bộ Tài chính - Tổng cục Hải quan (cơ quan quản lý xuất nhập khẩu) để kịp thời cập nhật danh sách các cơ sở sản xuất đủ điều kiện xuất khẩu.
• Yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu phải nghiêm túc chấp hành các quy định về khai báo hải quan, đảm bảo chất lượng sản phẩm xuất khẩu đúng với tiêu chuẩn đã công bố và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ xuất khẩu.
• Các địa phương có nhà máy sản xuất vôi và đôlômit nung cần tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động khai thác nguyên liệu và chế biến để đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào hợp pháp, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.