Tóm tắt Công văn 3103/TXNK-TGHQ năm 2019 về xác định trị giá hải quan

Công văn 3103/TXNK-TGHQ do Cục Thuế xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Hải quan ban hành nhằm chấn chỉnh, hướng dẫn và thống nhất nghiệp vụ kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại các cục hải quan địa phương. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp tăng cường hiệu quả quản lý thuế, chống gian lận thương mại qua giá và đảm bảo quy trình thông quan diễn ra minh bạch, đúng pháp luật.

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá hải quan

Công văn yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành về trị giá hải quan, đặc biệt là Luật Hải quan, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định số 59/2018/NĐ-CP) và Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư số 39/2018/TT-BTC). Các nguyên tắc cốt lõi bao gồm:

• Thực hiện kiểm tra chi tiết trị giá khai báo ngay trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với những mặt hàng thuộc danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro cao về trị giá.
• Đối chiếu chặt chẽ thông tin khai báo của người khai hải quan với cơ sở dữ liệu trị giá hải quan, thông tin giá cả thị trường và các nguồn thông tin tham chiếu hợp pháp khác để kịp thời phát hiện các trường hợp khai báo trị giá thấp bất thường.
• Tôn trọng quyền tự khai, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp, nhưng đồng thời phải kiên quyết thực hiện quyền kiểm tra, bác bỏ trị giá khai báo khi có đủ cơ sở pháp lý chứng minh trị giá khai báo không trung thực hoặc không phù hợp với thực tế giao dịch.

2. Quy trình xử lý nghi vấn và tổ chức tham vấn trị giá

Đối với các trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo do doanh nghiệp xuất trình, Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý nhằm bảo đảm tính khách quan và đúng thời hạn:

• Thông báo nghi vấn và yêu cầu giải trình: Cơ quan hải quan phải thông báo rõ ràng các nghi vấn cho người khai hải quan, yêu cầu cung cấp bổ sung các chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch thương mại để chứng minh tính trung thực của trị giá khai báo.
• Tổ chức tham vấn: Việc tham vấn phải được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục và thời hạn quy định. Quá trình tham vấn phải được lập thành biên bản chi tiết, ghi nhận đầy đủ ý kiến giải trình của doanh nghiệp và các chứng cứ đối chiếu của cơ quan hải quan.
• Xử lý kết quả tham vấn: Nếu doanh nghiệp chứng minh được trị giá khai báo là hợp pháp, cơ quan hải quan chấp nhận trị giá khai báo. Trường hợp bác bỏ, cơ quan hải quan phải ban hành quyết định xác định trị giá hải quan theo đúng các phương pháp xác định trị giá tuần tự quy định tại luật định.

3. Quản lý và cập nhật cơ sở dữ liệu trị giá hải quan (Hệ thống GTT02)

Để nâng cao chất lượng nguồn dữ liệu phục vụ công tác kiểm tra giá, Công văn 3103/TXNK-TGHQ nhấn mạnh việc quản lý hệ thống thông tin:

• Yêu cầu các Chi cục Hải quan cập nhật kịp thời, đầy đủ và chính xác thông tin về các tờ khai đã thông quan, các quyết định xác định trị giá sau tham vấn hoặc sau kiểm tra sau thông quan vào Hệ thống quản lý dữ liệu trị giá hải quan (GTT02).
• Thường xuyên rà soát, phát hiện và chấn chỉnh các thông tin nhập liệu sai lệch, thiếu nhất quán trên hệ thống để tránh việc sử dụng thông tin sai làm cơ sở dữ liệu tham chiếu cho các lô hàng tiếp theo.
• Tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các đơn vị hải quan trong toàn ngành nhằm xây dựng hệ thống dữ liệu giá đồng bộ, hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý rủi ro.

4. Tổ chức thực hiện và trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị

Cục Thuế xuất nhập khẩu giao trách nhiệm cụ thể cho lãnh đạo các Cục Hải quan tỉnh, thành phố:

• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực thi công vụ của công chức hải quan dưới quyền, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả kiểm tra, xác định trị giá hải quan tại địa bàn quản lý.
• Thường xuyên tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên môn sâu về nghiệp vụ xác định trị giá hải quan cho đội ngũ công chức trực tiếp làm công tác áp giá và tham vấn.
• Chấn chỉnh và xử lý nghiêm các trường hợp công chức hải quan thực hiện không đúng quy trình, gây phiền hà, kéo dài thời gian thông quan của doanh nghiệp hoặc áp đặt trị giá hải quan thiếu căn cứ pháp lý.