Công văn 3024/TCT-CS được Tổng cục Thuế ban hành ngày 20/07/2023 nhằm hướng dẫn công tác quản lý thuế, kiểm tra và xử lý đối với các trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử của doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc có dấu hiệu rủi ro cao về thuế. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp thống nhất phương án xử lý của cơ quan thuế các cấp đối với các hành vi vi phạm về hóa đơn.

Nguyên tắc xử lý hóa đơn của doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh

• Thời điểm xác định vi phạm: Cơ quan thuế căn cứ vào ngày ban hành Thông báo doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký để làm cơ sở phân loại và xử lý hóa đơn đầu vào của doanh nghiệp mua hàng.
• Đối với hóa đơn phát sinh trước ngày thông báo: Trường hợp người mua có đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ là có thật (như hợp đồng thương mại, biên bản giao nhận hàng hóa, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định...) thì cơ quan thuế thực hiện kiểm tra, xác minh thực tế để xem xét cho khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
• Đối với hóa đơn phát sinh sau ngày thông báo: Các hóa đơn điện tử lập sau ngày cơ quan thuế ban hành thông báo doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh được xác định là hóa đơn không hợp pháp. Người nộp thuế không được sử dụng các hóa đơn này để khấu trừ thuế GTGT đầu vào và không được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.

Trách nhiệm của cơ quan thuế các cấp trong việc rà soát, kiểm tra

• Tăng cường rà soát hệ thống dữ liệu: Cơ quan thuế quản lý trực tiếp phải thường xuyên cập nhật danh sách các doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh, doanh nghiệp có rủi ro cao về hóa đơn lên Hệ thống hóa đơn điện tử quốc gia để các đơn vị khác tiện tra cứu, đối chiếu.
• Yêu cầu giải trình và cung cấp hồ sơ: Khi phát hiện người nộp thuế có sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp thuộc danh sách cảnh báo rủi ro, cơ quan thuế có quyền ban hành thông báo yêu cầu người nộp thuế giải trình, làm rõ bằng văn bản kèm theo các tài liệu chứng minh giao dịch thực tế phát sinh.
• Xử lý nghiêm các hành vi gian lận: Trường hợp người nộp thuế không chứng minh được giao dịch mua bán là có thật hoặc có hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hợp thức hóa chi phí, cơ quan thuế sẽ thực hiện truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo đúng quy định pháp luật.

Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra đối với các trường hợp có dấu hiệu tội phạm

• Xác định dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự: Đối với các trường hợp qua thanh tra, kiểm tra phát hiện có hành vi mua bán hóa đơn khống, thành lập doanh nghiệp "ma" để bán hóa đơn, hoặc hợp thức hóa chứng từ đầu vào nhằm trốn thuế với số lượng lớn, cơ quan thuế sẽ lập và chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an để điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Phối hợp liên ngành: Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời giữa cơ quan thuế và cơ quan điều tra nhằm ngăn chặn các hành vi trục lợi tiền thuế của Nhà nước, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh cho các doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật thuế.