Giới thiệu về Công văn 3008/TCT-TNCN năm 2017

Công văn 3008/TCT-TNCN được Tổng cục Thuế ban hành năm 2017 nhằm hướng dẫn nghiệp vụ cho các Cục Thuế địa phương trong việc xác định đối tượng cá nhân mắc bệnh hiểm nghèo được hưởng chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng, giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế về thủ tục và tiêu chí xác định bệnh lý khi giải quyết hồ sơ miễn, giảm thuế cho người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc bệnh hiểm nghèo.

- Căn cứ pháp lý áp dụng giảm thuế thu nhập cá nhân

Theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân hiện hành, việc xét giảm thuế cho cá nhân mắc bệnh hiểm nghèo được thực hiện dựa trên các căn cứ pháp lý cốt lõi sau:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn thi hành quy định người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế thì được xét giảm thuế tương ứng với mức độ thiệt hại nhưng không vượt quá số thuế phải nộp.
• Thông tư số 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế thu nhập cá nhân, quy định chi tiết về đối tượng và điều kiện được xét giảm thuế.
• Thông tư số 156/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế, quy định về thủ tục, hồ sơ xét miễn thuế, giảm thuế đối với trường hợp gặp khó khăn do bệnh hiểm nghèo.

- Tiêu chí xác định danh mục bệnh hiểm nghèo để xét giảm thuế

Điểm mấu chốt của Công văn 3008/TCT-TNCN là việc thống nhất danh mục bệnh được coi là "bệnh hiểm nghèo" để cơ quan thuế có cơ sở phê duyệt hồ sơ giảm thuế:

• Tổng cục Thuế hướng dẫn rằng việc xác định cá nhân mắc bệnh hiểm nghèo để làm cơ sở xét giảm thuế TNCN được thực hiện theo danh mục bệnh hiểm nghèo do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
• Cụ thể, cơ quan thuế căn cứ vào Danh mục bệnh hiểm nghèo ban hành kèm theo Nghị định số 134/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (hoặc các văn bản quy định chuyên ngành của Bộ Y tế như Công văn số 6383/BYT-Pháp chế và các danh mục bệnh lý nặng khác được Bộ Y tế công nhận).
• Các căn bệnh thường gặp trong danh mục này bao gồm ung thư, suy thận mãn tính, xơ gan cổ trướng, lao nặng, các bệnh về tim mạch giai đoạn nặng, và các bệnh hiểm nghèo khác có xác nhận của cơ sở y tế có thẩm quyền.

- Nguyên tắc và mức xét giảm thuế thu nhập cá nhân

Việc giảm thuế TNCN cho đối tượng mắc bệnh hiểm nghèo phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Mức giảm thuế được xác định theo mức độ thiệt hại thực tế của người nộp thuế trong năm tính thuế, nhưng tối đa không vượt quá số thuế TNCN phải nộp của năm đó.
• Mức độ thiệt hại thực tế bao gồm các khoản chi phí trực tiếp cho việc khám, chữa bệnh, mua thuốc men, viện phí và các chi phí y tế liên quan trực tiếp đến việc điều trị bệnh hiểm nghèo mà không được bảo hiểm y tế hoặc các nguồn tài trợ khác chi trả.
• Việc xét giảm thuế được thực hiện theo năm tính thuế. Người nộp thuế gặp khó khăn trong năm nào thì được xét giảm thuế của năm đó.

- Thành phần hồ sơ đề nghị giảm thuế thu nhập cá nhân

Để được hưởng chính sách giảm thuế theo hướng dẫn tại Công văn 3008/TCT-TNCN, người nộp thuế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh gửi đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp, bao gồm:

• Văn bản đề nghị giảm thuế theo mẫu quy định của Bộ Tài chính (Mẫu số 08/MGTH ban hành kèm theo Thông tư hướng dẫn quản lý thuế).
• Bản chụp hồ sơ bệnh án hoặc sổ khám bệnh, giấy ra viện, giấy chứng nhận phẫu thuật hoặc các tài liệu y khoa khác có xác nhận của cơ sở y tế từ cấp huyện trở lên để chứng minh tình trạng bệnh hiểm nghèo.
• Các chứng từ, hóa đơn hợp pháp về chi phí điều trị y tế, tiền thuốc, viện phí do cơ sở y tế xuất hoặc các hóa đơn mua thuốc theo đơn của bác sĩ.
• Tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân của năm đề nghị giảm thuế (nếu thuộc đối tượng phải quyết toán thuế).

- Trách nhiệm của cơ quan thuế và người nộp thuế

Công văn cũng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính này:

• Đối với người nộp thuế: Phải cam kết và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của các thông tin, tài liệu, hóa đơn chứng từ cung cấp cho cơ quan thuế.
• Đối với cơ quan thuế: Có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Trong quá trình giải quyết, nếu có nghi ngờ hoặc chưa rõ ràng về danh mục bệnh lý, cơ quan thuế cần chủ động phối hợp với cơ quan y tế địa phương để xác minh, đảm bảo giải quyết đúng đối tượng, đúng chính sách, tránh thất thu ngân sách nhà nước nhưng đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người nộp thuế.