Tổng quan về Công văn 294/GSQL-GQ2 năm 2021

Công văn 294/GSQL-GQ2 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan (Tổng cục Hải quan) ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết các vướng mắc liên quan đến thủ tục hải quan đối với hàng hóa của doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Văn bản này tập trung tháo gỡ các khó khăn về thủ tục hải quan khi DNCX thực hiện mua bán hàng hóa nội địa, tiêu hủy phế liệu, phế phẩm và thanh lý máy móc thiết bị tạo tài sản cố định.

- Quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa mua bán giữa DNCX và nội địa

• Lựa chọn làm thủ tục hải quan: Theo quy định, DNCX và đối tác nội địa được quyền lựa chọn thực hiện hoặc không thực hiện thủ tục hải quan đối với các loại hàng hóa mua sắm trong nước nhằm phục vụ cho hoạt động văn phòng, sinh hoạt hàng ngày của cán bộ công nhân viên (như văn phòng phẩm, lương thực, thực phẩm, đồ dùng bảo hộ lao động).
• Trường hợp bắt buộc làm thủ tục: Đối với nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị nhập khẩu từ nội địa để phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, gia công xuất khẩu của DNCX, hai bên bắt buộc phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan theo loại hình xuất khẩu, nhập khẩu tương ứng.
• Áp dụng thuế suất ưu đãi: Để được hưởng các chính sách ưu đãi thuế (như thuế suất thuế giá trị gia tăng 0%), doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ tờ khai hải quan và các chứng từ chứng minh hàng hóa thực tế đã đưa vào DNCX.

- Hướng dẫn thủ tục tiêu hủy phế liệu, phế phẩm của doanh nghiệp chế xuất

• Trách nhiệm thông báo: Trước khi tiến hành tiêu hủy phế liệu, phế phẩm, nguyên liệu dư thừa phát sinh từ quá trình sản xuất, DNCX phải gửi văn bản thông báo chi tiết về phương án tiêu hủy cho Chi cục Hải quan quản lý trực tiếp. Thông báo phải nêu rõ thời gian, địa điểm và phương thức tiêu hủy.
• Giám sát của cơ quan hải quan: Cơ quan hải quan thực hiện giám sát việc tiêu hủy dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro. Đối với các trường hợp tiêu hủy có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường hoặc có trị giá lớn, cơ quan hải quan sẽ phối hợp với các cơ quan quản lý môi trường để giám sát trực tiếp hoặc kiểm tra sau thông quan.
• Thủ tục thanh lý phế liệu sau tiêu hủy: Sản phẩm thu được sau khi tiêu hủy nếu còn giá trị thương mại và được bán vào thị trường nội địa thì DNCX hoặc người mua phải kê khai, nộp thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng theo quy định hiện hành.

- Thủ tục thanh lý máy móc, thiết bị và tài sản cố định của DNCX

• Điều kiện thanh lý: DNCX được phép thanh lý máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển tạo tài sản cố định đã qua sử dụng hoặc hết hạn sử dụng bằng các hình thức xuất khẩu, bán vào thị trường nội địa, biếu tặng hoặc tiêu hủy.
• Thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng: Khi bán máy móc, thiết bị thanh lý vào thị trường nội địa, DNCX phải thực hiện thủ tục thay đổi mục đích sử dụng. Doanh nghiệp phải đăng ký tờ khai hải quan mới, xác định lại trị giá tính thuế và nộp đủ các loại thuế phát sinh tại thời điểm chuyển đổi.
• Chính sách thuế khi thanh lý: Trị giá tính thuế đối với hàng hóa thanh lý được xác định trên cơ sở giá trị sử dụng còn lại của máy móc, thiết bị. Trường hợp hàng hóa thuộc diện miễn thuế nhập khẩu trước đó, khi thanh lý vào nội địa phải tính lại thuế nhập khẩu theo quy định về quản lý thuế.

- Ý nghĩa và tác động của hướng dẫn đối với doanh nghiệp

Công văn 294/GSQL-GQ2 mang lại sự rõ ràng, minh bạch trong việc áp dụng pháp luật hải quan, giúp các doanh nghiệp chế xuất và doanh nghiệp nội địa chủ động hơn trong quá trình hợp tác kinh doanh. Việc đơn giản hóa thủ tục đối với hàng hóa phục vụ sinh hoạt giúp giảm bớt gánh nặng hành chính, đồng thời cơ chế giám sát tiêu hủy chặt chẽ giúp đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và chống gian lận thương mại.