Công văn 2881/BXD-KTXD năm 2023 do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn và làm rõ các quy định về phí thẩm định cũng như chi phí thẩm tra, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng và báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp các chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện thống nhất các quy định tài chính trong quản lý dự án đầu tư xây dựng.

- Phân biệt rõ ràng giữa Phí thẩm định và Chi phí thẩm tra

• Phí thẩm định: Là khoản phí thuộc ngân sách nhà nước, phát sinh khi cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện công tác thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật. Khoản phí này được thực hiện theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí, cụ thể là hướng dẫn của Bộ Tài chính tại Thông tư số 28/2023/TT-BTC.
• Chi phí thẩm tra: Là chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, phát sinh khi chủ đầu tư thuê tổ chức tư vấn có đủ điều kiện năng lực để thực hiện thẩm tra các nội dung của báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật nhằm phục vụ cho công tác thẩm định. Chi phí này được xác định theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Thông tư số 11/2021/TT-BXD về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

- Nguyên tắc áp dụng và thu phí thẩm định của cơ quan chuyên môn

• Cơ quan chuyên môn về xây dựng khi tiến hành thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật có trách nhiệm thu phí thẩm định từ chủ đầu tư.
• Mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định được áp dụng thống nhất theo quy định tại Thông tư số 28/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính (có hiệu lực từ ngày 01/7/2023, thay thế Thông tư số 209/2016/TT-BTC).
• Trường hợp cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện thẩm định đồng thời cả thiết kế cơ sở và các nội dung khác của báo cáo nghiên cứu khả thi, mức phí thẩm định được xác định dựa trên tổng mức đầu tư của dự án được duyệt hoặc đề nghị thẩm định.

- Quy định về chi phí thuê tư vấn thẩm tra phục vụ thẩm định

• Trong quá trình thẩm định, nếu cơ quan chuyên môn về xây dựng yêu cầu phải có kết quả thẩm tra để làm cơ sở cho việc thẩm định, chủ đầu tư có trách nhiệm lựa chọn tổ chức tư vấn đủ năng lực để thực hiện thẩm tra.
• Chi phí thuê tư vấn thẩm tra là một thành phần thuộc chi phí tư vấn đầu tư xây dựng trong tổng mức đầu tư của dự án. Chi phí này được xác định bằng phương pháp xây dựng định mức tỷ lệ phần trăm (%) hoặc lập dự toán chi phí theo hướng dẫn tại Thông tư số 11/2021/TT-BXD.
• Việc thanh toán, quyết toán chi phí thẩm tra giữa chủ đầu tư và nhà thầu tư vấn thẩm tra thực hiện theo hợp đồng xây dựng đã ký kết và các quy định pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng hiện hành.

- Chi phí trưng cầu ý kiến chuyên gia và tổ chức tư vấn của cơ quan thẩm định

• Trường hợp cơ quan chuyên môn về xây dựng (cơ quan chủ trì thẩm định) cần trưng cầu ý kiến của các chuyên gia hoặc tổ chức tư vấn chuyên ngành để phục vụ công tác thẩm định, chi phí này được chi trả từ nguồn phí thẩm định được để lại cho cơ quan thẩm định theo quy định của Bộ Tài chính.
• Việc quản lý, sử dụng nguồn phí thẩm định được để lại để chi trả cho chuyên gia hoặc tổ chức tư vấn phải tuân thủ đúng chế độ tài chính hiện hành và hướng dẫn tại Thông tư số 28/2023/TT-BTC.

- Ý nghĩa thực tiễn của Công văn 2881/BXD-KTXD

Văn bản này giải quyết triệt để những vướng mắc, chồng chéo trong việc xác định và áp dụng các khoản phí, chi phí giữa hệ thống văn bản của Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng. Việc phân định rõ nguồn vốn chi trả (nguồn phí nhà nước đối với công tác thẩm định của cơ quan quản lý và nguồn vốn đầu tư của dự án đối với công tác thuê tư vấn thẩm tra) giúp các chủ đầu tư chủ động trong việc lập dự toán, tránh tình trạng thất thoát hoặc sử dụng sai nguồn kinh phí trong quản lý dự án đầu tư xây dựng.