Tổng quan về Công văn 2849/TCHQ-GSQL hướng dẫn thủ tục xuất khẩu gạo

Công văn 2849/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với mặt hàng gạo xuất khẩu. Văn bản này được ban hành trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu gạo chuyển tiếp từ cơ chế quản lý hạn ngạch sang trạng thái hoạt động bình thường theo các chủ trương mới của Chính phủ, giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý nhà nước.

Các nội dung cốt lõi và hướng dẫn chi tiết tại Công văn 2849/TCHQ-GSQL

- Áp dụng thủ tục xuất khẩu gạo theo quy định bình thường

• Kể từ thời điểm chính sách xuất khẩu gạo được nới lỏng, hoạt động xuất khẩu mặt hàng này được thực hiện bình thường theo các quy định tại Nghị định số 107/2018/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh xuất khẩu gạo.
• Cơ quan hải quan các cấp dừng việc thiết lập và kiểm soát hạn ngạch xuất khẩu gạo trên Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan đối với các lô hàng đăng ký tờ khai mới.
• Thương nhân thực hiện đăng ký tờ khai hải quan và làm thủ tục xuất khẩu gạo theo quy trình thủ tục hải quan hiện hành áp dụng cho hàng hóa thương mại thông thường, không bị giới hạn về số lượng đăng ký trên hệ thống.

- Xử lý đối với các tờ khai hải quan đã đăng ký theo hạn ngạch trước đó

• Đối với các tờ khai hải quan xuất khẩu gạo đã đăng ký thành công trong phân bổ hạn ngạch trước đó nhưng doanh nghiệp không còn nhu cầu xuất khẩu hoặc xuất khẩu không hết, cơ quan hải quan hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục hủy tờ khai hải quan theo đúng quy định pháp luật.
• Trường hợp doanh nghiệp tiếp tục thực hiện xuất khẩu theo tờ khai đã đăng ký dưới thời kỳ hạn ngạch, cơ quan hải quan tại cửa khẩu tiến hành kiểm tra, giám sát và thực hiện thông quan hàng hóa theo quy định hiện hành, đảm bảo giải phóng hàng nhanh chóng, tránh phát sinh chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo sát sao các Chi cục Hải quan cửa khẩu bố trí đầy đủ lực lượng, công chức hải quan trực 24/7 để kịp thời tiếp nhận, xử lý và thông quan các lô hàng gạo xuất khẩu của doanh nghiệp.
• Giải quyết nhanh chóng, triệt để các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng ách tắc hàng hóa tại các cửa khẩu đường bộ, cảng biển hoặc cảng sông quốc tế.
• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hải quan đối với mặt hàng gạo xuất khẩu nhằm kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, xuất khẩu gạo không đúng chủng loại khai báo hoặc giả mạo xuất xứ hàng hóa.

- Trách nhiệm và nghĩa vụ của doanh nghiệp xuất khẩu gạo

• Doanh nghiệp xuất khẩu phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin khai báo trên tờ khai hải quan, đặc biệt là về chủng loại, số lượng, chất lượng và trị giá của mặt hàng gạo xuất khẩu.
• Phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo theo quy định tại Nghị định số 107/2018/NĐ-CP, bao gồm việc sở hữu hoặc thuê kho chứa, cơ sở xay xát, chế biến thóc, gạo đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành.
• Chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan và các đơn vị kinh doanh cảng, kho bãi để thực hiện việc xếp dỡ, vận chuyển hàng hóa nhanh chóng, tối ưu hóa quy trình logistics và giảm thiểu thiệt hại kinh tế.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 2849/TCHQ-GSQL đã kịp thời tháo gỡ những nút thắt pháp lý và kỹ thuật cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo sau giai đoạn áp dụng hạn ngạch nghiêm ngặt do ảnh hưởng của dịch bệnh và an ninh lương thực. Việc hướng dẫn rõ ràng về thủ tục hủy tờ khai cũ và đăng ký tờ khai mới giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc ký kết hợp đồng thương mại quốc tế, đồng thời giúp cơ quan hải quan quản lý hiệu quả, minh bạch hoạt động xuất khẩu mặt hàng nông sản chiến lược này của Việt Nam.