Giới thiệu về Công văn 2827/VPCP-KTTH năm 2020

Công văn 2827/VPCP-KTTH được Văn phòng Chính phủ ban hành trong bối cảnh Việt Nam và thế giới đang đối mặt với đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, cùng với tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Văn bản này truyền đạt ý kiến chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ về phương án điều hành xuất khẩu gạo, nhằm mục tiêu vừa thúc đẩy tiêu thụ nông sản, bảo vệ quyền lợi của người nông dân và doanh nghiệp, vừa bảo đảm tuyệt đối an ninh lương thực quốc gia.

Nội dung trọng tâm và các chính sách cốt lõi

Công văn tập trung vào các quyết sách quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất khẩu gạo, đồng thời thiết lập các cơ chế kiểm soát rủi ro chặt chẽ:

• Cho phép hoạt động xuất khẩu gạo trở lại bình thường: Kể từ ngày 01 tháng 05 năm 2020, hoạt động xuất khẩu gạo được thực hiện bình thường theo quy định tại Nghị định số 107/2018/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh xuất khẩu gạo. Quyết định này chính thức xóa bỏ các biện pháp hạn chế hoặc áp dụng hạn ngạch xuất khẩu tạm thời được áp dụng trước đó, tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động ký kết hợp đồng và thông quan hàng hóa.
• Bảo đảm an ninh lương thực quốc gia trong mọi tình huống: Mặc dù cho phép xuất khẩu bình thường, Chính phủ nhấn mạnh việc không được chủ quan trước diễn biến của dịch bệnh, thiên tai, hạn hán và xâm nhập mặn. Các cơ quan chức năng phải luôn sẵn sàng các phương án dự phòng để bảo đảm nguồn cung lương thực trong nước ổn định, tránh tình trạng khan hiếm hàng hoặc sốt giá.
• Kiểm soát chặt chẽ lượng gạo xuất khẩu và dự trữ: Yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương thực hiện việc mua đủ số lượng gạo dự trữ quốc gia theo kế hoạch đã được phê duyệt để đáp ứng yêu cầu cứu trợ, viện trợ đột xuất trong bối cảnh thiên tai và dịch bệnh.

Phân công trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương

Để triển khai hiệu quả các chỉ đạo trên, Thủ tướng Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan liên quan:

• Bộ Công Thương: Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương theo dõi sát sao tình hình thị trường, lượng gạo xuất khẩu và lượng thóc, gạo tồn kho của các doanh nghiệp. Kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ các vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền để có biện pháp xử lý phù hợp, bảo đảm hoạt động xuất khẩu không ảnh hưởng đến tiêu dùng nội địa.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Tập trung chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, điều tiết cơ cấu mùa vụ hợp lý, chủ động ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn nhằm bảo đảm năng suất và sản lượng thóc, gạo phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
• Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan): Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu gạo nhanh chóng, đúng quy định pháp luật, tránh gây ách tắc tại các cửa khẩu; đồng thời ngăn chặn các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại trong xuất khẩu gạo.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn giám sát chặt chẽ tình hình sản xuất, lưu thông và dự trữ gạo trên địa bàn; phối hợp với Hiệp hội Lương thực Việt Nam để hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong thu mua và tiêu thụ lúa gạo cho người nông dân.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2827/VPCP-KTTH thể hiện sự linh hoạt, kịp thời của Chính phủ trong việc điều hành kinh tế vĩ mô trước những biến động lớn của ngoại cảnh. Việc chuyển từ cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt sang cho phép xuất khẩu bình thường đã giúp giải tỏa áp lực tồn kho cho doanh nghiệp và người nông dân, tận dụng thời cơ giá gạo thế giới đang ở mức cao để gia tăng giá trị xuất khẩu, đồng thời vẫn giữ vững được thế chủ động trong việc bảo đảm an ninh lương thực quốc gia trước thiên tai và dịch bệnh.