Tóm tắt Công văn 2755/TCHQ-GSQL về khai báo tiêu chí xuất xứ trên C/O

Công văn 2755/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng tiêu chí xuất xứ hàng hóa trên Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Văn bản này hướng tới việc thống nhất quy trình thực hiện trong toàn ngành hải quan, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa của doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước.

1. Nội dung hướng dẫn về việc khai báo tiêu chí xuất xứ trên C/O

Công văn tập trung làm rõ cách thức xử lý của cơ quan hải quan khi đối chiếu tiêu chí xuất xứ được thể hiện trên C/O với các quy định tại các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Xử lý sự khác biệt nhỏ về ký hiệu tiêu chí: Hướng dẫn chi tiết cách chấp nhận C/O trong trường hợp tiêu chí xuất xứ có sự khác biệt nhỏ về mặt ký hiệu hoặc cách viết (ví dụ: viết tắt hoặc viết đầy đủ như "WO" so với "Wholly Obtained", "RVC" so với "Regional Value Content", hoặc các tiêu chí cụ thể mặt hàng PSR) giữa quy định của Hiệp định và thực tế ghi trên C/O do nước xuất khẩu cấp.
• Nguyên tắc không bác bỏ C/O vì lỗi hình thức: Tổng cục Hải quan nhấn mạnh các khác biệt nhỏ, mang tính hình thức trong việc khai báo tiêu chí xuất xứ không làm ảnh hưởng đến tính xác thực và bản chất xuất xứ của hàng hóa thì không phải là căn cứ để từ chối cho hưởng ưu đãi thuế quan.
• Đối chiếu thông tin đồng bộ: Yêu cầu công chức hải quan kiểm tra tính logic và sự phù hợp của tiêu chí xuất xứ khai báo trên C/O với các chứng từ đi kèm trong bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), vận đơn (Bill of Lading), và tờ khai hải quan nhập khẩu.

2. Quy trình và nguyên tắc xử lý của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính nhất quán và tránh gây khó khăn không đáng có cho doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện theo các nguyên tắc sau:

• Chấp nhận sự khác biệt hợp lý: Trường hợp tiêu chí xuất xứ trên C/O được khai báo khác biệt một chút về cách thể hiện nhưng bản chất vẫn phản ánh đúng tiêu chí xuất xứ quy định tại Hiệp định thì xem xét chấp nhận tính hợp lệ của C/O.
• Thực hiện xác minh khi có nghi ngờ: Đối với các trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính trung thực và chính xác của thông tin tiêu chí xuất xứ (không đơn thuần là lỗi hình thức), cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh theo quy định của Hiệp định thương mại tự do liên quan. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa nhập khẩu được thông quan theo mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất MFN thay vì thuế suất ưu đãi đặc biệt.
• Báo cáo vướng mắc kịp thời: Các chi cục hải quan địa phương không tự ý bác bỏ C/O khi chưa đủ căn cứ pháp lý rõ ràng. Mọi vướng mắc vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo lên Cục Hải quan tỉnh, thành phố và Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết thống nhất.

3. Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Để hạn chế tối đa rủi ro bị từ chối C/O và ảnh hưởng đến tiến độ thông quan hàng hóa, doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau:

• Kiểm tra kỹ thông tin C/O trước khi nộp: Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu tiêu chí xuất xứ ghi trên C/O do đối tác nước ngoài cung cấp với quy định cụ thể của Hiệp định thương mại tự do tương ứng để phát hiện và yêu cầu sửa đổi kịp thời các sai sót lớn.
• Khai báo đồng nhất: Đảm bảo thông tin về tiêu chí xuất xứ khai báo trên tờ khai hải quan nhập khẩu phải hoàn toàn trùng khớp và phù hợp với tiêu chí xuất xứ được ghi nhận trên C/O.
• Chuẩn bị tài liệu giải trình: Trong trường hợp có sự khác biệt nhỏ về cách ghi tiêu chí xuất xứ, doanh nghiệp nên chuẩn bị sẵn các tài liệu kỹ thuật, quy trình sản xuất hoặc văn bản giải trình từ nhà sản xuất/cơ quan cấp C/O để sẵn sàng cung cấp cho cơ quan hải quan khi có yêu cầu làm rõ.