Công văn 2571/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 20 tháng 04 năm 2020 nhằm hướng dẫn cụ thể về việc đăng ký tờ khai hải quan đối với mặt hàng nếp xuất khẩu. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu gạo đang chịu sự quản lý nghiêm ngặt về hạn ngạch nhằm bảo đảm an ninh lương thực quốc gia trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19.

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Công văn hướng dẫn chi tiết về việc phân loại và áp dụng chính sách quản lý xuất khẩu đối với các sản phẩm nếp, cụ thể bao gồm:

• Mặt hàng nếp được xác định bao gồm thóc nếp, gạo nếp, tấm nếp thuộc mã số HS 1006.30.30.
• Các sản phẩm nếp nêu trên được phép xuất khẩu theo nhu cầu của doanh nghiệp và không bị giới hạn bởi hạn ngạch xuất khẩu gạo tẻ (hạn ngạch 400.000 tấn trong tháng 4 năm 2020).
• Đối tượng áp dụng hướng dẫn này là Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu nếp.

- Hướng dẫn thủ tục đăng ký tờ khai xuất khẩu nếp

Để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo công tác quản lý nhà nước, Tổng cục Hải quan đưa ra các quy định cụ thể về quy trình đăng ký tờ khai:

• Doanh nghiệp thực hiện khai báo hải quan trên hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS theo đúng mã HS quy định cho mặt hàng nếp.
• Hệ thống thiết lập chế độ tiếp nhận và đăng ký tờ khai xuất khẩu đối với mã HS 1006.30.30 một cách bình thường, không áp dụng cơ chế trừ lùi hạn ngạch tự động như đối với các loại gạo tẻ khác.
• Việc đăng ký tờ khai phải đảm bảo tính trung thực, chính xác về chủng loại hàng hóa thực tế xuất khẩu.

- Biện pháp kiểm soát và chống gian lận thương mại

Do mặt hàng nếp không bị hạn chế hạn ngạch trong khi gạo tẻ bị giới hạn, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ nhằm tránh hiện tượng lợi dụng để gian lận:

• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa đối với các lô hàng khai báo là nếp xuất khẩu khi có nghi ngờ về chủng loại để xác định chính xác hàng hóa là nếp hay gạo tẻ.
• Nghiêm cấm hành vi khai sai tên hàng, mã số HS từ gạo tẻ sang gạo nếp nhằm mục đích lách luật, xuất khẩu vượt hạn ngạch quy định.
• Các trường hợp cố tình vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về hải quan và quản lý ngoại thương.

- Trách nhiệm thực hiện của các bên liên quan

Văn bản phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả thực thi:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn ngay nội dung công văn này đến các chi cục hải quan trực thuộc và cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn quản lý.
• Các chi cục hải quan cửa khẩu bố trí lực lượng công chức trực, tiếp nhận và giải quyết thủ tục thông quan nhanh chóng cho các lô hàng nếp xuất khẩu đủ điều kiện, tránh gây ùn tắc tại cửa khẩu.
• Doanh nghiệp xuất khẩu có trách nhiệm tuân thủ nghiêm túc các quy định về khai báo hải quan, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ và thực tế hàng hóa xuất khẩu.