Tóm tắt Công văn 250/GSQL-GQ1 năm 2019 về xuất khẩu cát từ nội địa vào khu chế xuất

Công văn 250/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan và chính sách quản lý đối với hoạt động đưa cát từ nội địa vào khu chế xuất (KCX) hoặc doanh nghiệp chế xuất (DNCX) để xây dựng công trình. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc phân định giữa hoạt động xuất khẩu khoáng sản ra nước ngoài và hoạt động đưa khoáng sản vào khu phi thuế quan để xây dựng hạ tầng.

- Bản chất pháp lý của việc đưa cát từ nội địa vào khu chế xuất

Mặc dù khu chế xuất và doanh nghiệp chế xuất được áp dụng quy chế hoạt động của khu phi thuế quan (quan hệ mua bán giữa nội địa và KCX được coi là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu), việc đưa cát vào khu vực này có những đặc thù pháp lý riêng biệt:

• Mục đích sử dụng: Cát được đưa từ nội địa vào khu chế xuất chỉ nhằm mục đích xây dựng văn phòng, nhà xưởng, hệ thống kho bãi hoặc các công trình hạ tầng kỹ thuật của doanh nghiệp chế xuất, không phải dùng làm nguyên liệu cho hoạt động sản xuất, gia công hàng hóa xuất khẩu.
• Phạm vi tiêu dùng: Hoạt động này thực chất là tiêu dùng nội địa phục vụ cho việc xây dựng cơ sở vật chất cố định nằm trong phạm vi lãnh thổ địa lý của Việt Nam, không phải là hành vi đưa tài nguyên khoáng sản ra khỏi biên giới quốc gia.

- Quy định về quản lý xuất khẩu khoáng sản đối với mặt hàng cát

Chính sách quản lý tài nguyên khoáng sản của Việt Nam nghiêm cấm việc xuất khẩu cát tự nhiên ra nước ngoài. Tuy nhiên, đối với việc đưa cát vào khu chế xuất, quy định được áp dụng như sau:

• Không thuộc đối tượng cấm xuất khẩu: Việc doanh nghiệp nội địa cung cấp cát vào khu chế xuất để xây dựng công trình không bị coi là hoạt động xuất khẩu khoáng sản ra nước ngoài. Do đó, hoạt động này không bị áp dụng biện pháp cấm xuất khẩu cát theo các quy định quản lý khoáng sản xuất khẩu biên giới.
• Yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp: Toàn bộ lượng cát đưa vào khu chế xuất phải đảm bảo có nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp. Cát phải được khai thác từ các mỏ đã được cấp phép khai thác theo quy định của Luật Khoáng sản hoặc được mua từ các đơn vị kinh doanh thương mại hợp pháp, có đầy đủ hóa đơn, chứng từ thuế kèm theo.

- Thủ tục hải quan và nghĩa vụ thuế liên quan

Doanh nghiệp thực hiện đưa cát từ nội địa vào khu chế xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình thủ tục hải quan và nghĩa vụ thuế:

• Khai báo hải quan: Doanh nghiệp nội địa thực hiện đăng ký tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ, và doanh nghiệp chế xuất thực hiện đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu tại chỗ tương ứng theo quy định của pháp luật hải quan hiện hành.
• Hồ sơ chứng minh: Ngoài bộ hồ sơ hải quan thông thường, doanh nghiệp phải xuất trình các tài liệu chứng minh mục đích sử dụng cát để xây dựng công trình như: Giấy phép xây dựng của doanh nghiệp chế xuất, hợp đồng thầu xây dựng, bản thiết kế hoặc dự toán công trình có thể hiện hạng mục sử dụng cát.
• Chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT): Hoạt động bán cát từ nội địa vào khu chế xuất để xây dựng, sửa chữa văn phòng, nhà xưởng được áp dụng thuế suất thuế GTGT là 0% nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hợp đồng, tờ khai hải quan và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật thuế.

- Trách nhiệm giám sát của cơ quan hải quan địa phương

Cục Giám sát quản lý về hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan quản lý trực tiếp khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất nâng cao vai trò giám sát:

• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ lượng cát đưa vào khu chế xuất nhằm đảm bảo đúng số lượng, chủng loại đã khai báo trên tờ khai hải quan và sử dụng đúng mục đích xây dựng công trình đã đăng ký.
• Phòng ngừa gian lận: Ngăn chặn triệt để các hành vi lợi dụng chính sách đưa hàng hóa vào khu chế xuất để thẩm lậu, tẩu tán hoặc tìm cách xuất khẩu lậu cát ra nước ngoài qua ngả khu phi thuế quan.