Tổng quan về Công văn 2359/TCHQ-TXNK năm 2020

Công văn 2359/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành ngày 14 tháng 04 năm 2020 nhằm hướng dẫn xử lý vướng mắc liên quan đến chính sách thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu (SXXK). Văn bản này tập trung làm rõ các điều kiện miễn thuế nhập khẩu, đặc biệt là trường hợp doanh nghiệp đưa nguyên liệu nhập khẩu đi thuê gia công lại một phần hoặc toàn bộ quy trình sản xuất.

1. Điều kiện áp dụng miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu

Theo hướng dẫn tại Công văn 2359/TCHQ-TXNK, để được hưởng ưu đãi miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu, người nộp thuế phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP:

• Người nộp thuế phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với cơ sở sản xuất, máy móc, thiết bị tại cơ sở sản xuất trên lãnh thổ Việt Nam.
• Cơ sở sản xuất, máy móc, thiết bị này phải phù hợp với nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu.
• Người nộp thuế phải thực hiện thông báo cơ sở sản xuất, nơi lưu giữ nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị cho cơ quan hải quan theo đúng quy định của pháp luật hải quan.

2. Quy định về việc thuê gia công lại một phần hoặc toàn bộ quy trình

Một trong những nội dung cốt lõi của Công văn 2359/TCHQ-TXNK là hướng dẫn chi tiết về việc xử lý thuế khi tổ chức, cá nhân nhập khẩu nguyên liệu nhưng không tự sản xuất hoàn chỉnh mà thuê đơn vị khác gia công:

• Trường hợp thuê gia công một phần quy trình: Nếu doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để sản xuất xuất khẩu nhưng do năng lực sản xuất hoặc công nghệ chưa đáp ứng được, phải giao một phần nguyên liệu, vật tư cho tổ chức, cá nhân khác thực hiện gia công một hoặc một số công đoạn, sau đó nhận lại bán thành phẩm hoặc thành phẩm để tiếp tục sản xuất hoặc xuất khẩu thì vẫn được xem xét miễn thuế nhập khẩu đối với phần nguyên liệu giao đi gia công này.
• Trường hợp thuê gia công toàn bộ quy trình: Nếu doanh nghiệp giao toàn bộ nguyên liệu, vật tư nhập khẩu cho đơn vị khác gia công và chỉ nhận lại thành phẩm để xuất khẩu thì cần phải đáp ứng nghiêm ngặt các điều kiện về thông báo hợp đồng gia công, cơ sở gia công của bên nhận gia công cho cơ quan hải quan quản lý.
• Yêu cầu đối với bên nhận gia công: Đơn vị nhận gia công lại phải có cơ sở sản xuất, máy móc, thiết bị phù hợp với công đoạn gia công được thuê và phải được thông báo với cơ quan hải quan theo quy định.

3. Trách nhiệm của doanh nghiệp và công tác quản lý của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo việc miễn thuế đúng đối tượng và tránh gian lận thương mại, Công văn 2359/TCHQ-TXNK yêu cầu các bên liên quan thực hiện nghiêm túc các nghĩa vụ sau:

• Đối với người nộp thuế (doanh nghiệp nhập khẩu): Phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc kê khai, báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu. Phải lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán liên quan đến việc giao nhận nguyên liệu đi gia công và nhận lại sản phẩm.
• Đối với cơ quan Hải quan: Thực hiện kiểm tra cơ sở sản xuất, năng lực sản xuất của cả doanh nghiệp nhập khẩu và đơn vị nhận gia công lại khi có dấu hiệu nghi vấn hoặc theo kế hoạch kiểm tra sau thông quan. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp không có cơ sở sản xuất hoặc không đáp ứng điều kiện miễn thuế thì sẽ thực hiện truy thu thuế và xử phạt theo quy định.

4. Ý nghĩa pháp lý của văn bản

Công văn 2359/TCHQ-TXNK đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động liên kết sản xuất, thuê ngoài gia công. Đồng thời, văn bản này giúp cơ quan hải quan địa phương thống nhất phương thức quản lý, áp dụng chính sách thuế đồng bộ trên cả nước, hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh giữa cơ quan quản lý và người nộp thuế.