Công văn 2150/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn cụ thể về việc nộp bảng kê khai nguồn gốc gỗ nhập khẩu, giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Nghị định số 102/2020/NĐ-CP quy định Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng đối với các cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu lâm sản.

- Quy định về việc nộp Bảng kê gỗ nhập khẩu

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết về nghĩa vụ và cách thức nộp Bảng kê gỗ nhập khẩu của doanh nghiệp như sau:

• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu gỗ và lâm sản vào Việt Nam phải lập và nộp Bảng kê gỗ nhập khẩu theo đúng mẫu quy định tại Nghị định số 102/2020/NĐ-CP.
• Thời điểm nộp chứng từ: Người khai hải quan có trách nhiệm nộp Bảng kê gỗ nhập khẩu tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan. Đây là chứng từ bắt buộc thuộc hồ sơ hải quan đối với mặt hàng gỗ nhập khẩu.
• Hình thức nộp: Doanh nghiệp thực hiện nộp bản điện tử thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Trường hợp thực hiện thủ tục hải quan giấy, người khai hải quan nộp bản giấy trực tiếp cho cơ quan hải quan.

- Trách nhiệm kiểm tra của cơ quan Hải quan

Công văn hướng dẫn rõ quy trình và nội dung kiểm tra của công chức hải quan đối với hồ sơ nhập khẩu gỗ:

• Kiểm tra tính hợp lệ: Công chức hải quan thực hiện đối chiếu thông tin trên Bảng kê gỗ nhập khẩu với các chứng từ khác trong bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại (Invoice), phiếu đóng gói (Packing list), vận đơn (Bill of Lading) và các chứng từ chứng nhận xuất xứ, nguồn gốc khác.
• Xử lý sự sai lệch: Trường hợp phát hiện có sự không thống nhất hoặc nghi ngờ về tính hợp pháp của nguồn gốc gỗ, cơ quan hải quan sẽ yêu cầu doanh nghiệp giải trình làm rõ hoặc tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa theo quy định.

- Phối hợp giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Kiểm lâm

Để đảm bảo quản lý chặt chẽ nguồn gốc lâm sản nhập khẩu đồng thời tạo thuận lợi cho thông quan, công văn nhấn mạnh cơ chế phối hợp:

• Trao đổi thông tin: Cơ quan hải quan phối hợp chặt chẽ với cơ quan kiểm lâm sở tại để xác minh thông tin về nguồn gốc lâm sản khi có dấu hiệu vi phạm hoặc theo yêu cầu quản lý rủi ro.
• Phân định thẩm quyền: Phân định rõ trách nhiệm kiểm tra trong thông quan (thuộc cơ quan hải quan) và kiểm tra sau thông quan, lưu thông trên thị trường (thuộc cơ quan kiểm lâm), tránh việc kiểm tra chồng chéo gây phiền hà cho doanh nghiệp.

- Ý nghĩa và tác động của hướng dẫn đối với doanh nghiệp

Việc ban hành Công văn 2150/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực đối với hoạt động xuất nhập khẩu lâm sản:

• Thống nhất quy trình thực hiện: Giúp các cục hải quan tỉnh, thành phố áp dụng đồng nhất quy định về hồ sơ lâm sản nhập khẩu, hạn chế tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu gây khó khăn cho doanh nghiệp.
• Minh bạch hóa thủ tục: Giúp doanh nghiệp nhập khẩu gỗ nắm rõ thời điểm, cách thức và yêu cầu đối với Bảng kê gỗ nhập khẩu để chủ động chuẩn bị hồ sơ, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa.
• Nâng cao tính tuân thủ: Góp phần thực hiện nghiêm túc các cam kết quốc tế của Việt Nam về phòng chống khai thác và thương mại gỗ bất hợp pháp (VPA/FLEGT).