Giới thiệu về Công văn 2128/TCHQ-GSQL năm 2021

Công văn 2128/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất quy trình phối hợp, xử lý đối với các lô hàng nhập khẩu bị phát hiện có chứa chất phóng xạ hoặc có mức bức xạ vượt quá giới hạn cho phép khi đi qua các cửa khẩu, cảng biển, cảng hàng không quốc tế.

Quy trình phối hợp xử lý khi phát hiện hàng hóa có chứa chất phóng xạ

Khi hệ thống cổng giám sát phóng xạ hoặc thiết bị đo cầm tay của cơ quan hải quan phát tín hiệu cảnh báo đối với phương tiện vận chuyển hoặc lô hàng nhập khẩu, các đơn vị hải quan cửa khẩu cần thực hiện ngay các biện pháp nghiệp vụ sau:

• Cô lập phương tiện và hàng hóa: Tiến hành đưa phương tiện, container hoặc lô hàng nghi ngờ vào khu vực cách ly an toàn đã được quy định tại cửa khẩu để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của cán bộ hải quan, người lao động và cộng đồng xung quanh.
• Xác định thông tin ban đầu: Sử dụng các thiết bị đo phóng xạ chuyên dụng cầm tay để kiểm tra, xác định sơ bộ mức độ phóng xạ, vị trí phát xạ trên phương tiện hoặc container.
• Thông báo cho cơ quan chuyên môn: Kịp thời liên hệ và gửi văn bản thông báo cho Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ) để phối hợp, hỗ trợ kỹ thuật, xác định chủng loại chất phóng xạ và đánh giá mức độ an toàn.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình xử lý

Công văn quy định rõ vai trò phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan Hải quan và cơ quan quản lý chuyên ngành về an toàn bức xạ:

• Cơ quan Hải quan: Chịu trách nhiệm chủ trì giám sát, không cho phép thông quan hoặc giải tỏa hàng hóa khi chưa có kết luận cuối cùng từ cơ quan chuyên môn. Đảm bảo an ninh, an toàn tại khu vực cô lập hàng hóa.
• Cục An toàn bức xạ và hạt nhân: Cử cán bộ chuyên môn phối hợp kiểm tra thực tế, đo đạc chuyên sâu, xác định nguồn phóng xạ và đưa ra phương án xử lý kỹ thuật cụ thể đối với lô hàng.
• Doanh nghiệp nhập khẩu: Có nghĩa vụ hợp tác với cơ quan chức năng, cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến lô hàng và chịu mọi chi phí phát sinh liên quan đến việc kiểm tra, cô lập, lưu kho bãi hoặc tái xuất hàng hóa (nếu có).

Biện pháp xử lý đối với hàng hóa vi phạm

Tùy thuộc vào kết quả kiểm tra và kết luận của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, hướng xử lý đối với lô hàng được thực hiện như sau:

• Trường hợp hàng hóa được phép nhập khẩu: Nếu chất phóng xạ nằm trong danh mục cho phép, phục vụ mục đích y tế, công nghiệp đã được cấp phép nhập khẩu theo đúng quy định pháp luật, cơ quan hải quan tiến hành thủ tục thông quan theo quy định.
• Trường hợp hàng hóa không đủ điều kiện nhập khẩu: Đối với các lô hàng tiêu dùng, phế liệu hoặc hàng hóa khác bị lẫn tạp chất phóng xạ vượt quá quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, cơ quan hải quan sẽ buộc người vận chuyển hoặc chủ hàng thực hiện biện pháp tái xuất ngay ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tiêu hủy theo quy định để bảo đảm an toàn môi trường.

Chế độ báo cáo và thông tin liên lạc

Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổng hợp tình hình, báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) đối với các vụ việc phát hiện hàng hóa chứa chất phóng xạ vượt quy chuẩn tại địa bàn quản lý để có chỉ đạo giải quyết kịp thời, tránh để xảy ra sự cố mất an toàn bức xạ.