Giới thiệu về Công văn 2024/TCHQ-GSQL năm 2021

Công văn số 2024/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành ngày 11 tháng 05 năm 2021 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh. Văn bản này giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế của các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, đồng thời tăng cường công tác quản lý, giám sát hải quan, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu lợi dụng loại hình hàng hóa quá cảnh.

- Quy định về khai báo hải quan đối với hàng hóa quá cảnh

• Người khai hải quan phải thực hiện khai báo đầy đủ, chính xác các chỉ tiêu thông tin trên hệ thống thông tin quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh của ngành Hải quan (hệ thống VNACCS/VCIS).
• Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố hoặc đối tượng thực hiện thủ tục chưa được kết nối hệ thống, người khai hải quan được phép sử dụng tờ khai hải quan giấy theo mẫu quy định hiện hành.
• Nội dung khai báo bắt buộc phải thể hiện rõ ràng về tuyến đường vận chuyển, cửa khẩu nhập đầu tiên, cửa khẩu xuất cuối cùng, phương tiện vận chuyển, ký mã hiệu, số lượng kiện và thời gian quá cảnh dự kiến tại Việt Nam.

- Quy trình niêm phong hải quan và giám sát hàng hóa

• Hàng hóa quá cảnh khi đi qua lãnh thổ Việt Nam phải được niêm phong hải quan từ cửa khẩu nhập cho đến khi xuất cảnh thực tế ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Đối với các loại hàng hóa đặc thù không thể niêm phong được (như hàng siêu trường, siêu trọng, hàng rời, động vật sống), chi cục hải quan nơi làm thủ tục nhập cảnh phải thực hiện các biện pháp giám sát thay thế phù hợp như: ghi nhận hình ảnh hiện trạng, định vị GPS hành trình, hoặc yêu cầu người vận chuyển cam kết giữ nguyên trạng hàng hóa.
• Công tác giám sát phải được thực hiện liên tục, đảm bảo hàng hóa đi đúng tuyến đường, lộ trình và thời gian đã đăng ký với cơ quan hải quan.

- Thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất

• Tại cửa khẩu nhập: Công chức hải quan tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ, đối chiếu thông tin khai báo trên hệ thống, thực hiện kiểm tra thực tế niêm phong của hãng vận chuyển (nếu có), tiến hành niêm phong hải quan và lập biên bản bàn giao hàng hóa quá cảnh.
• Tại cửa khẩu xuất: Công chức hải quan tiếp nhận biên bản bàn giao, kiểm tra đối chiếu tình trạng niêm phong hải quan thực tế của lô hàng. Nếu niêm phong còn nguyên vẹn và thông tin khớp đúng, hải quan cửa khẩu xuất sẽ xác nhận trên hệ thống hoặc trên tờ khai giấy để hoàn thành thủ tục quá cảnh.
• Trường hợp phát hiện niêm phong bị rách, có dấu hiệu cạy mở hoặc sai lệch thông tin, cơ quan hải quan tại cửa khẩu xuất phải dừng việc thông quan, tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa và xử lý theo quy định của pháp luật.

- Quy định về chuyển tải, chia tách và thay đổi phương tiện vận chuyển

• Việc chuyển tải, chia tách hoặc thay đổi phương tiện vận chuyển đối với hàng hóa quá cảnh chỉ được thực hiện tại các địa điểm được quy định cụ thể như cảng biển, cảng cạn (ICD), kho ngoại quan, hoặc các địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung nằm trong khu vực cửa khẩu.
• Mọi hoạt động chuyển tải, chia tách phải được sự đồng ý bằng văn bản hoặc phê duyệt trên hệ thống của Chi cục Hải quan nơi quản lý địa điểm đó và phải chịu sự giám sát trực tiếp của công chức hải quan.
• Sau khi hoàn thành việc chuyển tải hoặc chia tách, công chức hải quan phải thực hiện niêm phong lại hàng hóa và cập nhật thông tin phương tiện vận chuyển mới vào hệ thống quản lý.

- Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình quá cảnh

• Người khai hải quan và người vận chuyển: Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về việc giữ nguyên trạng hàng hóa, nguyên niêm phong hải quan; đảm bảo vận chuyển hàng hóa theo đúng tuyến đường, lộ trình và thời gian đã đăng ký; không được tự ý tiêu thụ hàng hóa quá cảnh trên thị trường nội địa Việt Nam.
• Cơ quan hải quan địa phương: Có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ giữa cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất trong việc theo dõi hành trình của lô hàng; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp hàng hóa quá cảnh quá thời hạn đăng ký mà không có lý do chính đáng hoặc có dấu hiệu tẩu tán hàng hóa dọc đường.