Giới thiệu về Công văn 1848/TCT-CS năm 2023

Công văn 1848/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành ngày 19/05/2023 hướng dẫn về việc xử lý tiền thuê đất khi Nhà nước thu hồi đất. Đây là văn bản quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc của cơ quan thuế địa phương và người nộp thuế trong việc xác định nghĩa vụ tài chính, hoàn trả hoặc khấu trừ tiền thuê đất đã nộp đối với phần diện tích đất bị thu hồi.

Cơ sở pháp lý áp dụng trong Công văn 1848/TCT-CS

Để đưa ra hướng dẫn xử lý tiền thuê đất khi thu hồi đất, Tổng cục Thuế đã căn cứ vào hệ thống quy định pháp luật đất đai và quản lý thuế hiện hành, bao gồm:

• Luật Đất đai năm 2013, đặc biệt là các quy định về thu hồi đất do vi phạm pháp luật đất đai (Điều 64) và thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất (Điều 65).
• Nghị định số 46/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước.
• Nghị định số 135/2016/NĐ-CP và Nghị định số 123/2017/NĐ-CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định về thu tiền sử dụng đất, thu tiền thuê đất, thuê mặt nước.

Nội dung hướng dẫn chi tiết về xử lý tiền thuê đất khi Nhà nước thu hồi đất

Công văn 1848/TCT-CS tập trung làm rõ phương án xử lý số tiền thuê đất đã nộp trước tương ứng với thời gian còn lại chưa sử dụng khi bị thu hồi đất, cụ thể như sau:

1. Đối với trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật hoặc tự nguyện trả lại đất

• Trường hợp người sử dụng đất bị thu hồi đất theo quy định tại Khoản 1 Điều 64 hoặc các điểm a, b, c, d Khoản 1 Điều 65 của Luật Đất đai năm 2013, việc xử lý tiền thuê đất đã nộp được thực hiện theo quy định tại Điều 18b Nghị định số 46/2014/NĐ-CP (được bổ sung bởi Khoản 6 Điều 3 Nghị định số 135/2016/NĐ-CP và Khoản 4 Điều 4 Nghị định số 123/2017/NĐ-CP).
• Nếu tiền thuê đất đã nộp có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước thì khi thu hồi đất, người sử dụng đất không được hoàn trả lại số tiền thuê đất tương ứng với thời gian còn lại chưa sử dụng.
• Nếu tiền thuê đất đã nộp có nguồn gốc không từ ngân sách nhà nước, người sử dụng đất được hoàn trả lại số tiền thuê đất đã nộp cho thời gian chưa sử dụng. Số tiền này được xác định theo phương pháp quy định tại pháp luật về thu tiền thuê đất tại thời điểm thu hồi đất.

2. Cách xác định số tiền thuê đất còn lại được hoàn trả

• Số tiền thuê đất còn lại chưa sử dụng được tính toán dựa trên số tiền thuê đất thực tế đã nộp (không bao gồm các khoản tiền phạt, tiền chậm nộp) và thời gian thuê đất còn lại tính từ thời điểm quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành.
• Trường hợp người sử dụng đất được miễn, giảm tiền thuê đất theo quy định, số tiền được hoàn trả chỉ tính trên số tiền thực tế đã nộp sau khi đã trừ đi số tiền được miễn, giảm.

3. Quy trình phối hợp giữa các cơ quan chức năng

• Cơ quan Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với cơ quan Thuế và các cơ quan liên quan xác định số tiền thuê đất đã nộp còn lại để trình Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quyết định hoàn trả hoặc khấu trừ vào nghĩa vụ tài chính khác của người sử dụng đất.
• Cơ quan Thuế căn cứ vào hồ sơ địa chính và các chứng từ nộp tiền do cơ quan Tài nguyên và Môi trường chuyển sang để thực hiện việc xác định, đối chiếu số liệu tiền thuê đất đã nộp, số tiền còn nợ (nếu có) để làm cơ sở cho việc hoàn trả hoặc bù trừ nghĩa vụ thuế theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Ý nghĩa và tác động của Công văn 1848/TCT-CS

Công văn này giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật giữa các cơ quan thuế địa phương, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc áp dụng sai quy định gây ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất. Đồng thời, văn bản cũng đảm bảo tính minh bạch, chặt chẽ trong việc quản lý nguồn thu ngân sách nhà nước liên quan đến đất đai.