Tóm tắt Công văn 1701/TCT-CS năm 2017 về thuế TNCN và rút vốn bằng quyền sử dụng đất thuê

Công văn 1701/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và các nguyên tắc pháp lý liên quan đến việc cá nhân rút vốn bằng quyền sử dụng đất thuê của Nhà nước. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và người nộp thuế khi xử lý các giao dịch liên quan đến đất thuê trả tiền hàng năm.

1. Quy định về việc góp vốn và rút vốn bằng quyền sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm

Theo quy định của Luật Đất đai, quyền sử dụng đất thuê của Nhà nước theo hình thức trả tiền thuê đất hàng năm bị hạn chế về quyền chuyển nhượng và góp vốn:

• Hạn chế quyền giao dịch: Tổ chức, cá nhân thuê đất của Nhà nước trả tiền thuê đất hàng năm không có quyền chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất.
• Tính hợp pháp của giao dịch: Việc cá nhân thực hiện góp vốn hoặc rút vốn trực tiếp bằng quyền sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm là không phù hợp với quy định của pháp luật đất đai.
• Phương án xử lý hợp pháp: Các bên chỉ được phép thực hiện mua bán, chuyển nhượng hoặc góp vốn bằng tài sản hợp pháp gắn liền với đất thuê (không phải quyền sử dụng đất) nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về đất đai và xây dựng.

2. Xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân khi rút vốn

Khi cá nhân thực hiện rút vốn khỏi doanh nghiệp, nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân được xác định cụ thể như sau:

• Thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn: Trường hợp cá nhân rút vốn và nhận lại một khoản tiền hoặc tài sản có giá trị lớn hơn phần vốn góp thực tế ban đầu, phần chênh lệch vượt quá đó được xác định là thu nhập từ chuyển nhượng vốn. Cá nhân phải nộp thuế TNCN với thuế suất 20% trên thu nhập tính thuế (thu nhập tính thuế bằng giá chuyển nhượng trừ giá mua của phần vốn chuyển nhượng và các chi phí hợp lý liên quan).
• Thuế đối với tài sản nhận lại: Nếu cá nhân nhận lại tài sản gắn liền với đất thuê khi rút vốn, giao dịch này phải được thực hiện thông qua thủ tục chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất thuê của Nhà nước. Thu nhập phát sinh từ việc chuyển nhượng tài sản này phải được kê khai, tính thuế và nộp thuế theo đúng quy định của pháp luật thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản hoặc chuyển nhượng vốn tương ứng.

3. Trách nhiệm kê khai và nộp thuế của các bên

Tổng cục Thuế hướng dẫn rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và cá nhân trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế:

• Trách nhiệm của doanh nghiệp: Doanh nghiệp có nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN của cá nhân trước khi thực hiện chi trả tiền hoặc bàn giao tài sản rút vốn cho cá nhân. Đồng thời, doanh nghiệp phải thực hiện khai thuế và nộp thuế thay cho cá nhân theo đúng thời hạn quy định.
• Trách nhiệm của cá nhân: Cá nhân rút vốn có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc, giá trị của khoản vốn góp ban đầu và phối hợp với doanh nghiệp để hoàn thành thủ tục quyết toán thuế.
• Vai trò của cơ quan thuế địa phương: Cơ quan thuế có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để kiểm tra, giám sát chặt chẽ hồ sơ pháp lý của khu đất thuê, đảm bảo việc chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất và việc rút vốn được thực hiện đúng thẩm quyền và đúng quy định pháp luật.