Tổng quan về Công văn 16789/BTC-TCHQ năm 2017

Công văn 16789/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành năm 2017 nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa (C/O) khi làm thủ tục hải quan. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình xử lý, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm về vướng mắc C/O

1. Xử lý các khác biệt nhỏ trên C/O (Minor Differences)

Bộ Tài chính hướng dẫn cơ quan hải quan không bác bỏ tính hợp lệ của C/O đối với các trường hợp có sự khác biệt nhỏ mang tính hình thức, không ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ của hàng hóa. Các trường hợp cụ thể bao gồm:

• Lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc lỗi viết tắt trên C/O nhưng không làm thay đổi thông tin cơ bản về hàng hóa, người xuất khẩu và người nhập khẩu.
• Sự khác biệt nhỏ trong cách đánh dấu tại các ô chỉ thị trên C/O (ví dụ: đánh dấu bằng tay thay vì in máy, hoặc ngược lại).
• Sự khác biệt về kích thước khổ giấy, màu sắc của mẫu C/O so với quy chuẩn, miễn là C/O đó vẫn chứa đầy đủ các thông tin bắt buộc và có chữ ký, con dấu hợp lệ của cơ quan cấp.
• Sự chênh lệch nhỏ về trọng lượng, số lượng hàng hóa khai báo trên C/O so với thực tế hàng hóa nhập khẩu, nằm trong phạm vi dung sai thương mại cho phép.

2. Quy định về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing)

Đối với các lô hàng có hóa đơn thương mại được phát hành bởi một bên thứ ba (không phải là nhà xuất khẩu tại nước thành viên xuất khẩu):

• Cơ quan hải quan chấp nhận C/O trong trường hợp có hóa đơn bên thứ ba nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Hiệp định thương mại tự do (FTA) tương ứng.
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được thể hiện rõ ràng trên C/O (thông thường ghi tại ô số 7 hoặc ô số 10 tùy theo từng mẫu C/O cụ thể).
• Người xuất khẩu phải tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" (hoặc cụm từ tương đương như "Subject of third-party invoice") trên mẫu C/O.

3. Quy trình kiểm tra và xác minh xuất xứ hàng hóa (C/O Verification)

Trong trường hợp phát sinh nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O hoặc tiêu chí xuất xứ của hàng hóa:

• Cơ quan hải quan sẽ tiến hành gửi yêu cầu xác minh thông tin đến cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu theo đúng trình tự quy định tại các FTA.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được giải phóng hoặc thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN). Doanh nghiệp phải nộp bảo lãnh hoặc đóng thuế theo mức thuế suất thông thường để được nhận hàng.
• Sau khi nhận được kết quả xác minh chính thức khẳng định tính hợp lệ của C/O, cơ quan hải quan sẽ thực hiện thủ tục hoàn trả số tiền thuế chênh lệch cho doanh nghiệp theo quy định pháp luật.

4. Thời hạn nộp C/O và chấp nhận C/O nộp muộn

Công văn làm rõ nguyên tắc áp dụng đối với thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ:

• Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp C/O tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt. Trường hợp chưa có bản chính, doanh nghiệp phải khai báo nợ C/O trên tờ khai hải quan hệ thống và nộp bổ sung trong thời hạn quy định.
• Đối với các trường hợp nộp C/O muộn do lỗi khách quan hoặc bất khả kháng, cơ quan hải quan sẽ xem xét giải quyết dựa trên các điều khoản cụ thể của từng Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam ký kết.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 16789/BTC-TCHQ đóng vai trò tháo gỡ các rào cản kỹ thuật không cần thiết, hạn chế tình trạng ách tắc hàng hóa tại các cửa khẩu do các lỗi hành chính nhỏ trên C/O. Hướng dẫn này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí lưu kho bãi, rút ngắn thời gian thông quan, đồng thời nâng cao tính nhất quán trong việc áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc.