Tổng quan về Công văn 16661/BTC-QLCS năm 2017

Công văn 16661/BTC-QLCS được Bộ Tài chính ban hành nhằm hướng dẫn và chấn chỉnh hoạt động mượn máy, đặt máy thiết bị y tế và việc mua sắm hóa chất, vật tư tiêu hao đi kèm tại các cơ sở y tế công lập. Đây là văn bản quan trọng giải quyết các vướng mắc thực tế trong việc quản lý tài sản công và đấu thầu vật tư y tế, đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và đúng pháp luật.

1. Thực trạng và bối cảnh ban hành công văn

Trong thực tế, nhiều cơ sở y tế công lập thực hiện hình thức mượn hoặc đặt máy móc, thiết bị y tế (đặc biệt là máy xét nghiệm) từ các đơn vị trúng thầu cung cấp hóa chất, vật tư. Việc này dẫn đến một số vấn đề pháp lý cần được làm rõ:

• Việc mượn, đặt máy chưa được quy định rõ ràng trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý tài sản công tại thời điểm đó.
• Nguy cơ khép kín trong đấu thầu hóa chất, vật tư y tế đi kèm theo máy, dễ dẫn đến tình trạng độc quyền, nâng giá thiết bị hoặc hóa chất.
• Yêu cầu cấp bách về việc thống nhất quản lý, hạch toán tài sản và kiểm soát chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.

2. Quy định về việc mượn máy, đặt máy tại các cơ sở y tế công lập

Bộ Tài chính đưa ra các hướng dẫn cụ thể đối với việc tiếp nhận và sử dụng máy mượn, máy đặt từ các doanh nghiệp:

• Xác định bản chất pháp lý: Việc các đơn vị cung cấp thiết bị cho cơ sở y tế mượn hoặc đặt máy để sử dụng phải được xem xét, xử lý theo đúng quy định về quản lý, sử dụng tài sản công. Trường hợp tiếp nhận tài sản viện trợ, quà biếu, tặng cho phải thực hiện thủ tục xác lập sở hữu toàn dân theo quy định của pháp luật.
• Hình thức liên doanh, liên kết: Nếu việc đặt máy mang tính chất hợp tác khai thác công suất thiết bị giữa cơ sở y tế và doanh nghiệp, đơn vị phải xây dựng Đề án liên doanh, liên kết và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.
• Quản lý và hạch toán: Các cơ sở y tế công lập có trách nhiệm theo dõi, hạch toán và quản lý các thiết bị mượn, đặt này theo đúng chế độ kế toán hiện hành, không để tài sản ngoài sổ sách.

3. Quy định về mua sắm hóa chất, vật tư y tế đi kèm

Để đảm bảo tính cạnh tranh và minh bạch trong mua sắm công, Bộ Tài chính hướng dẫn việc mua hóa chất, vật tư y tế như sau:

• Tuân thủ Luật Đấu thầu: Việc mua sắm hóa chất, vật tư y tế để vận hành các máy mượn, máy đặt phải thực hiện nghiêm túc theo quy định của Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Tránh độc quyền và nâng giá: Nghiêm cấm việc chỉ định thầu hoặc áp đặt các điều kiện kỹ thuật mang tính định hướng nhằm tạo lợi thế cho một nhà thầu cụ thể, trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật cho phép. Giá hóa chất, vật tư mua sắm phải phù hợp với giá thị trường và khung giá quy định của Bộ Y tế.
• Xây dựng phương án giá dịch vụ y tế: Chi phí hóa chất, vật tư tiêu hao phải được tính toán khoa học, chính xác để làm cơ sở xây dựng giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, đảm bảo quyền lợi của người bệnh và quỹ bảo hiểm y tế.

4. Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan

Công văn nêu rõ trách nhiệm của các bên trong việc triển khai thực hiện:

• Bộ Y tế và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn và thanh tra, kiểm tra các cơ sở y tế thuộc phạm vi quản lý trong việc mượn, đặt máy và mua sắm hóa chất, vật tư y tế; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm.
• Các cơ sở y tế công lập: Phải rà soát lại toàn bộ các hợp đồng mượn máy, đặt máy hiện có; chủ động xây dựng phương án xử lý đúng quy định; chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính hiệu quả, minh bạch của hoạt động này tại đơn vị.