Công văn 178/BHXH-CSYT năm 2015 do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến việc mua sắm hóa chất, vật tư y tế tiêu hao để sử dụng cho các trang thiết bị y tế xã hội hóa (máy liên doanh, liên kết, máy mượn, máy thuê) tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT). Văn bản này nhằm thống nhất quy trình quản lý, đảm bảo tính minh bạch và tối ưu hóa quỹ bảo hiểm y tế.

Công văn hướng dẫn chi tiết về việc tổ chức mua sắm hóa chất, vật tư tiêu hao phục vụ cho hoạt động của các máy móc xã hội hóa tại các bệnh viện:

• Tuân thủ Luật Đấu thầu: Tất cả các loại hóa chất, vật tư y tế tiêu hao sử dụng cho máy xã hội hóa đều phải thực hiện mua sắm thông qua hình thức đấu thầu theo đúng quy định của Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành.
• Giá trúng thầu làm căn cứ thanh toán: Giá của hóa chất, vật tư y tế làm cơ sở để cơ quan Bảo hiểm xã hội thanh toán phải là giá trúng thầu được phê duyệt bởi cấp có thẩm quyền, không chấp nhận việc áp đặt giá từ phía đơn vị cung cấp máy liên doanh, liên kết.
• Ngăn chặn độc quyền hóa chất: Đối với các dòng máy đóng (chỉ sử dụng được hóa chất chính hãng), cơ sở y tế phải có giải pháp thương thảo, đấu thầu cạnh tranh hoặc yêu cầu nhà cung cấp cam kết mức giá hợp lý, tránh tình trạng nâng giá hóa chất độc quyền gây thất thoát quỹ BHYT.

Để được quỹ BHYT chi trả cho các dịch vụ kỹ thuật thực hiện trên máy xã hội hóa, các cơ sở y tế và cơ quan BHXH địa phương cần lưu ý các điều kiện sau:

• Tính hợp pháp của thiết bị: Các trang thiết bị y tế xã hội hóa phải được lắp đặt và hoạt động theo đúng đề án liên doanh, liên kết đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt (Bộ Y tế, Sở Y tế hoặc UBND cấp tỉnh).
• Sự tương thích và minh bạch của hóa chất: Hóa chất sử dụng cho máy phải có nguồn gốc rõ ràng, được cấp phép lưu hành tại Việt Nam và nằm trong danh mục trúng thầu được áp dụng tại cơ sở y tế.
• Định mức kinh tế - kỹ thuật: Việc tiêu hao hóa chất phải tuân thủ đúng định mức kỹ thuật do nhà sản xuất công bố hoặc do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, làm cơ sở để tính toán chi phí cấu thành giá dịch vụ y tế.

Công văn 178/BHXH-CSYT phân định rõ trách nhiệm của cơ quan Bảo hiểm xã hội địa phương và các cơ sở khám chữa bệnh:

• Đối với Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố: Chủ động phối hợp với Sở Y tế và các cơ sở khám chữa bệnh để giám sát chặt chẽ quy trình đấu thầu hóa chất. Thực hiện giám định, từ chối thanh toán đối với các trường hợp sử dụng hóa chất không qua đấu thầu hoặc giá hóa chất cao bất thường so với mặt bằng chung.
• Đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: Chịu trách nhiệm toàn diện về tính pháp lý của các đề án xã hội hóa, tổ chức đấu thầu mua sắm hóa chất công khai, minh bạch. Cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến máy móc và hóa chất khi cơ quan BHXH yêu cầu thanh quyết toán.

Việc ban hành Công văn 178/BHXH-CSYT năm 2015 mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực trong công tác quản lý tài chính y tế:

• Bảo vệ quyền lợi người tham gia BHYT: Đảm bảo người bệnh được tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao từ máy xã hội hóa với mức chi phí hợp lý, không bị ảnh hưởng bởi việc nâng giá hóa chất đầu vào.
• Kiểm soát hiệu quả quỹ BHYT: Hạn chế tối đa việc lạm dụng chỉ định dịch vụ kỹ thuật và kiểm soát chặt chẽ giá thành dịch vụ thông qua việc siết chặt quản lý giá hóa chất, vật tư tiêu hao.
• Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh: Khuyến khích các nhà cung cấp thiết bị và hóa chất đưa ra mức giá cạnh tranh hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước và quỹ BHYT.