Công văn 1602/TXNK-TG năm 2016 do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc xác định, phân bổ và tính phí bản quyền vào trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp các cục hải quan địa phương và doanh nghiệp thống nhất thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về trị giá hải quan.

- Điều kiện để cộng phí bản quyền vào trị giá tính thuế hải quan

Theo hướng dẫn, một khoản phí bản quyền hoặc phí giấy phép chỉ được cộng vào trị giá tính thuế của hàng hóa nhập khẩu khi thỏa mãn đồng thời cả 3 điều kiện sau:

• Khoản phí bản quyền do người mua phải thanh toán trực tiếp hoặc gián tiếp cho chủ thể quyền sở hữu trí tuệ để được chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến hàng hóa nhập khẩu.
• Khoản phí bản quyền liên quan đến hàng hóa nhập khẩu. Điều này được thể hiện qua việc hàng hóa nhập khẩu có chứa đựng quyền sở hữu trí tuệ (nhãn hiệu, sáng chế, bản quyền tác giả) hoặc được sản xuất bằng cách áp dụng quyền sở hữu trí tuệ đó.
• Khoản phí bản quyền phải được thanh toán như một điều kiện cho giao dịch mua bán hàng hóa nhập khẩu. Nghĩa là nếu người mua không thanh toán khoản phí này thì không thể thực hiện được giao dịch mua bán hàng hóa nhập khẩu đó.

- Phương pháp xác định mối quan hệ giữa phí bản quyền và hàng hóa nhập khẩu

Để xác định khoản phí bản quyền có liên quan đến hàng hóa nhập khẩu hay không, cơ quan hải quan và doanh nghiệp cần căn cứ vào các yếu tố:

• Đối với hàng hóa nhập khẩu là thành phẩm mang nhãn hiệu: Phí bản quyền trả cho việc sử dụng nhãn hiệu gắn trên hàng hóa nhập khẩu được coi là liên quan trực tiếp đến hàng hóa nhập khẩu.
• Đối với nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu để sản xuất sản phẩm tại Việt Nam: Phí bản quyền được coi là liên quan nếu các nguyên liệu, linh kiện đó là bộ phận cấu thành cốt lõi, không thể thay thế của sản phẩm mang nhãn hiệu hoặc sản phẩm được sản xuất theo công nghệ được cấp phép.

- Nguyên tắc phân bổ phí bản quyền vào trị giá hàng hóa

Trong trường hợp khoản phí bản quyền được trả cho một gói quyền sở hữu trí tuệ dùng cho cả hàng hóa nhập khẩu và các hoạt động sản xuất, kinh doanh khác trong nước, việc phân bổ được thực hiện như sau:

• Doanh nghiệp phải tự xác định và phân bổ khoản phí bản quyền một cách khách quan, dựa trên các chứng từ tài liệu hợp pháp và các số liệu kế toán đáng tin cậy.
• Số tiền phí bản quyền phân bổ vào trị giá hàng nhập khẩu được tính theo tỷ lệ trị giá của hàng hóa nhập khẩu so với tổng trị giá sản phẩm sản xuất ra hoặc theo các tiêu chí phân bổ hợp lý khác phù hợp với chuẩn mực kế toán Việt Nam.
• Trường hợp không thể phân bổ do thiếu số liệu khách quan, cơ quan hải quan sẽ không chấp nhận việc phân bổ tự phát mà yêu cầu doanh nghiệp giải trình hoặc áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để xác định trị giá tính thuế phù hợp.

- Thủ tục khai báo và trách nhiệm của người khai hải quan

• Người khai hải quan có trách nhiệm tự kê khai, tự xác định khoản phí bản quyền phải cộng vào trị giá hải quan ngay tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan.
• Trường hợp tại thời điểm nhập khẩu chưa xác định được số tiền phí bản quyền thực tế phải trả (ví dụ: phí bản quyền tính theo tỷ lệ phần trăm doanh thu bán hàng tương lai), người khai hải quan phải khai báo rõ lý do trên tờ khai hải quan và thực hiện khai báo bổ sung, nộp đủ tiền thuế sau khi khoản phí này được xác định chính thức.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, hợp đồng bản quyền, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan để bác bỏ hoặc chấp nhận trị giá khai báo của doanh nghiệp theo đúng quy định pháp luật.