Giới thiệu chung về Công văn 1589/TCHQ-GSQL

Công văn 1589/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm mục đích chấn chỉnh, đôn đốc và nâng cao hiệu quả công tác xử lý hàng hóa tồn đọng tại các khu vực cảng biển, cảng hàng không và các địa bàn hoạt động hải quan trên cả nước. Việc ban hành công văn này xuất phát từ thực tế lượng hàng hóa tồn đọng (đặc biệt là phế liệu, hàng hóa quá cảnh, hàng hóa nhập khẩu quá thời hạn làm thủ tục) tại các cảng còn lớn, tiến độ xử lý của một số đơn vị còn chậm, gây ảnh hưởng đến hoạt động khai thác cảng và cảnh quan môi trường.

Các nội dung chỉ đạo trọng tâm của Tổng cục Hải quan

Để giải quyết triệt để tình trạng trì trệ trong công tác xử lý hàng hóa tồn đọng, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố tập trung thực hiện nghiêm túc các nhóm nhiệm vụ sau:

• Khẩn trương rà soát, phân loại hàng hóa tồn đọng: Các đơn vị hải quan địa phương phải chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi để thống kê chính xác số lượng, tình trạng của các lô hàng tồn đọng quá 90 ngày kể từ ngày hàng đến cửa khẩu. Việc phân loại phải được thực hiện chi tiết theo từng nhóm: hàng hóa thông thường, hàng hóa là phế liệu, chất thải nguy hại, hàng hóa dễ bị hư hỏng, hàng hóa thuộc diện cấm nhập khẩu hoặc hàng hóa có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
• Đẩy nhanh tiến độ xác lập quyền sở hữu toàn dân và xử lý tài sản: Đối với các lô hàng đã quá thời hạn thông báo tìm chủ sở hữu mà không có người đến nhận, các đơn vị phải nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền ra quyết định xác lập quyền sở hữu toàn dân. Sau khi có quyết định, việc tổ chức bán đấu giá, tiêu hủy hoặc chuyển giao cho các cơ quan chức năng phải được thực hiện đúng quy trình, thủ tục quy định tại Thông tư 203/2014/TT-BTC và Thông tư 57/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính.
• Xử lý nghiêm đối với hàng hóa là phế liệu nhập khẩu không đủ điều kiện: Đối với các lô hàng phế liệu tồn đọng không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, cơ quan hải quan yêu cầu hãng tàu có trách nhiệm vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc thực hiện tiêu hủy theo quy định. Trường hợp hãng tàu không chấp hành, cơ quan hải quan sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
• Tăng cường phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành (như y tế, tài nguyên và môi trường, khoa học và công nghệ) để nhanh chóng thực hiện việc kiểm tra, kiểm nghiệm, giám định chất lượng hàng hóa tồn đọng, làm cơ sở cho việc đưa ra phương án xử lý tối ưu (tiêu hủy, tái xuất hoặc cho phép nhập khẩu).
• Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu: Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện trước Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan về tiến độ và kết quả xử lý hàng hóa tồn đọng tại địa bàn quản lý. Nghiêm cấm các hành vi đùn đẩy trách nhiệm, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ không có lý do chính đáng.

Chế độ báo cáo và giám sát thực hiện

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo định kỳ về tình hình xử lý hàng hóa tồn đọng. Cụ thể:

• Báo cáo định kỳ: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải tổng hợp số liệu, đánh giá kết quả thực hiện, những khó khăn, vướng mắc phát sinh và đề xuất giải pháp gửi về Tổng cục Hải quan (qua Cục Giám sát quản lý về Hải quan) theo đúng thời hạn quy định.
• Công tác kiểm tra, thanh tra: Tổng cục Hải quan sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ để giám sát việc thực hiện chỉ đạo tại Công văn này. Những đơn vị, cá nhân thiếu trách nhiệm, để xảy ra sai phạm hoặc chậm trễ trong công tác xử lý hàng tồn đọng sẽ bị xem xét, xử lý kỷ luật nghiêm khắc theo quy định của ngành.