Tổng quan về Công văn 152/TCT-CS năm 2018

Công văn 152/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành ngày 15 tháng 01 năm 2018 hướng dẫn về chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu. Đây là văn bản quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương trong việc xác định điều kiện, hồ sơ và thủ tục hoàn thuế GTGT, đảm bảo thực hiện đúng quy định của Luật Thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Các điều kiện cốt lõi để được hoàn thuế GTGT hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu

Theo nội dung hướng dẫn và các quy định pháp luật liên quan, cơ sở kinh doanh để được hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Hợp đồng xuất khẩu: Phải có hợp đồng bán, gia công hàng hóa xuất khẩu hoặc hợp đồng cung ứng dịch vụ cho tổ chức, cá nhân nước ngoài theo đúng quy định của Luật Thương mại.
• Tờ khai hải quan: Đối với hàng hóa xuất khẩu, phải có tờ khai hải quan đã hoàn thành thủ tục hải quan theo quy định của cơ quan hải quan. Riêng đối với dịch vụ xuất khẩu và một số trường hợp đặc thù theo quy định của pháp luật thì không yêu cầu tờ khai hải quan.
• Chứng từ thanh toán qua ngân hàng: Đây là điều kiện bắt buộc và quan trọng nhất để chứng minh tính trung thực của giao dịch xuất khẩu. Thanh toán qua ngân hàng phải được thực hiện thông qua tổ chức tín dụng theo đúng quy định hiện hành.
• Hóa đơn thương mại: Phải có hóa đơn thương mại hoặc hóa đơn GTGT (đối với các trường hợp cụ thể) hợp pháp, hợp lệ theo quy định.

Quy định chi tiết về chứng từ thanh toán qua ngân hàng

Công văn nhấn mạnh việc kiểm tra và xác định tính hợp lệ của chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt:

• Nguyên tắc thanh toán: Tiền thanh toán từ phía khách hàng nước ngoài phải được chuyển từ tài khoản của khách hàng mở tại ngân hàng nước ngoài vào tài khoản của cơ sở kinh doanh Việt Nam mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán tại Việt Nam.
• Các trường hợp thanh toán bù trừ: Trường hợp xuất khẩu thanh toán bằng hình thức bù trừ giữa hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu với hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu, hoặc bù trừ công nợ giữa các bên thì phải được quy định rõ trong hợp đồng xuất khẩu và có chứng từ xác nhận bù trừ công nợ hợp pháp.
• Thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba: Việc thanh toán qua bên thứ ba phải được quy định cụ thể trong hợp đồng xuất khẩu hoặc phụ lục hợp đồng. Bên thứ ba thanh toán phải là tổ chức, cá nhân hợp pháp theo quy định của nước sở tại và quốc tế.

Xử lý các trường hợp không đáp ứng đủ điều kiện hoàn thuế

Công văn 152/TCT-CS cũng làm rõ phương án xử lý đối với các trường hợp doanh nghiệp có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu nhưng không đáp ứng đủ các điều kiện để được hoàn thuế:

• Không có chứng từ thanh toán qua ngân hàng: Trường hợp hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu có tờ khai hải quan, hợp đồng nhưng không có chứng từ thanh toán qua ngân hàng thì không được hoàn thuế GTGT. Tuy nhiên, doanh nghiệp được phép kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu đáp ứng các điều kiện khấu trừ khác, hoặc được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Không có tờ khai hải quan: Đối với hàng hóa xuất khẩu bắt buộc phải có tờ khai hải quan nhưng doanh nghiệp không xuất trình được tờ khai hải quan hợp lệ thì không được khấu trừ, hoàn thuế GTGT đầu vào và phải tính thuế GTGT đầu ra theo thuế suất quy định đối với hàng hóa tiêu thụ nội địa.

Trách nhiệm của cơ quan thuế và doanh nghiệp

Để đảm bảo tính minh bạch và ngăn ngừa gian lận hoàn thuế GTGT, Tổng cục Thuế yêu cầu:

• Đối với cơ quan thuế địa phương: Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trước và sau hoàn thuế. Đặc biệt chú trọng đối chiếu chứng từ thanh toán qua ngân hàng với các ngân hàng thương mại để xác minh dòng tiền thực tế.
• Đối với doanh nghiệp: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của hồ sơ đề nghị hoàn thuế, lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán để phục vụ công tác hậu kiểm.