Tóm tắt Công văn 1279/TCHQ-TXNK năm 2020 về vướng mắc xác định cơ sở sản xuất

Công văn 1279/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xác định và kiểm tra cơ sở sản xuất đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương thống nhất thực hiện các quy định về miễn thuế nhập khẩu theo quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP.

1. Xác định quyền sử dụng hợp pháp đối với cơ sở sản xuất và máy móc, thiết bị

Để được hưởng ưu đãi miễn thuế đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu, người nộp thuế phải đáp ứng điều kiện có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với cơ sở sản xuất và máy móc, thiết bị tại cơ sở sản xuất:

• Quyền sử dụng đất, nhà xưởng: Doanh nghiệp phải có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà xưởng hoặc quyền thuê, mượn cơ sở sản xuất hợp pháp. Các hợp đồng thuê, mượn phải được lập thành văn bản và còn hiệu lực pháp lý tại thời điểm kiểm tra, xác định điều kiện miễn thuế.
• Quyền sử dụng máy móc, thiết bị: Doanh nghiệp phải sở hữu hoặc có quyền sử dụng hợp pháp đối với máy móc, thiết bị lắp đặt tại cơ sở sản xuất. Việc thuê, mượn máy móc, thiết bị phải có chứng từ, hợp đồng rõ ràng và phù hợp với năng lực sản xuất của doanh nghiệp.

2. Thủ tục thông báo cơ sở sản xuất và kiểm tra của cơ quan hải quan

Công văn hướng dẫn chi tiết về quy trình thông báo và kiểm tra cơ sở sản xuất nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, trục lợi chính sách thuế:

• Nghĩa vụ thông báo: Tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa để sản xuất xuất khẩu có trách nhiệm thông báo cơ sở sản xuất, nơi lưu giữ nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị cho cơ quan hải quan theo đúng quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).
• Công tác kiểm tra của cơ quan hải quan: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra cơ sở sản xuất để xác định tính trung thực của thông tin thông báo. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc xác minh địa chỉ cơ sở sản xuất, sự tồn tại thực tế của máy móc, thiết bị và năng lực sản xuất thực tế của doanh nghiệp tương ứng với lượng hàng hóa nhập khẩu.

3. Hướng dẫn xử lý đối với trường hợp thuê gia công lại

Một trong những vướng mắc lớn nhất được giải quyết tại Công văn 1279/TCHQ-TXNK là việc xác định điều kiện miễn thuế khi doanh nghiệp thực hiện thuê gia công lại:

• Điều kiện miễn thuế khi gia công lại: Doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để sản xuất xuất khẩu nhưng thuê tổ chức, cá nhân khác gia công lại một phần hoặc toàn bộ các công đoạn sản xuất vẫn được xem xét miễn thuế nhập khẩu, với điều kiện việc thuê gia công lại phải đáp ứng đầy đủ các quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp giao gia công: Doanh nghiệp giao gia công phải thông báo hợp đồng gia công lại, thông tin về cơ sở sản xuất của bên nhận gia công cho cơ quan hải quan trước khi giao nguyên liệu, vật tư đi gia công. Đồng thời, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc quản lý, sử dụng và quyết toán lượng nguyên liệu, vật tư đã nhập khẩu.

4. Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Công văn 1279/TCHQ-TXNK mang lại sự rõ ràng, minh bạch trong việc áp dụng chính sách thuế đối với loại hình sản xuất xuất khẩu:

• Giúp doanh nghiệp chủ động trong việc chuẩn bị hồ sơ, chứng minh năng lực sản xuất và quyền sử dụng hợp pháp đối với cơ sở vật chất, tránh các rủi ro bị truy thu thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính.
• Tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho cơ quan hải quan các địa phương trong quá trình thanh tra, kiểm tra sau thông quan, hạn chế sự chồng chéo hoặc áp dụng quy định thiếu nhất quán.