Giới thiệu chung về Công văn 1202/TCHQ-GSQL

Công văn 1202/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc thanh khoản các tờ khai hàng hóa quá cảnh bị thất lạc. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và thống nhất quy trình thực hiện trong toàn ngành hải quan đối với các trường hợp hồ sơ giấy hoặc dữ liệu trên hệ thống thông tin hải quan không đồng bộ hoặc bị thất lạc.

- Nguyên tắc xử lý tờ khai hàng quá cảnh bị thất lạc

• Việc thanh khoản tờ khai hải quan đối với hàng hóa quá cảnh bị thất lạc phải dựa trên nguyên tắc xác minh tính trung thực, chính xác của việc hàng hóa đã thực tế xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Cơ quan hải quan không được tự ý bác bỏ hoặc kéo dài thời gian xử lý nếu doanh nghiệp đã cung cấp đầy đủ các chứng từ chứng minh hàng hóa đã hoàn thành thủ tục quá cảnh theo quy định pháp luật.
• Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, nhanh chóng giữa Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập (nơi đi) và Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất (nơi đến) để đối chiếu thông tin hàng hóa.

- Quy trình xác minh và thủ tục thanh khoản

• Kiểm tra và tiếp nhận hồ sơ: Khi phát hiện tờ khai hàng quá cảnh bị thất lạc trên hệ thống hoặc bản giấy, Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai có trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu giải quyết của doanh nghiệp, kiểm tra các thông tin lưu trữ dự phòng trên hệ thống nghiệp vụ.
• Xác minh liên thông giữa các Chi cục: Chi cục Hải quan nơi đi tiến hành gửi văn bản yêu cầu Chi cục Hải quan nơi đến xác nhận tình trạng thực tế của lô hàng. Nội dung xác minh tập trung vào việc hàng hóa đã đến cửa khẩu xuất hay chưa, thời gian đến và thông tin phương tiện vận chuyển qua biên giới.
• Đối chiếu chứng từ thực tế thay thế: Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố hoặc không có thông tin phản hồi điện tử, cơ quan hải quan sẽ căn cứ vào các chứng từ thay thế hợp pháp như: Biên bản bàn giao hàng hóa có xác nhận của hải quan cửa khẩu xuất, xác nhận của cơ quan chức năng nước láng giềng tiếp nhận hàng hóa quá cảnh, hoặc các chứng từ vận tải quốc tế liên quan.
• Thực hiện thanh khoản hệ thống: Sau khi có kết quả xác minh khẳng định hàng hóa đã thực xuất đúng quy định, Chi cục Hải quan nơi đi thực hiện cập nhật thông tin vào hệ thống và tiến hành thanh khoản tờ khai cho doanh nghiệp, giải tỏa các nghĩa vụ bảo lãnh hoặc chế tài liên quan.

- Trách nhiệm của các đơn vị Hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc hướng dẫn tại Công văn này, tránh gây phiền hà, kéo dài thời gian giải quyết thủ tục cho doanh nghiệp.
• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các lô hàng quá cảnh, hạn chế tối đa tình trạng thất lạc tờ khai hoặc chậm trễ trong khâu truyền nhận dữ liệu điện tử giữa các chi cục.
• Kịp thời tổng hợp và báo cáo các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết cụ thể cho từng trường hợp đặc thù.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp thực hiện dịch vụ quá cảnh

• Doanh nghiệp phải chủ động theo dõi tình trạng tờ khai vận chuyển trên hệ thống, phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan ngay khi phát hiện có sự cố thất lạc thông tin tờ khai.
• Cung cấp đầy đủ, trung thực và kịp thời các hồ sơ, chứng từ chứng minh lô hàng đã được vận chuyển đúng tuyến đường, đúng thời hạn và đã xuất khẩu ra khỏi Việt Nam theo yêu cầu của cơ quan xác minh.
• Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính hợp pháp, hợp lệ của các chứng từ, tài liệu cung cấp cho cơ quan hải quan trong quá trình giải quyết thanh khoản tờ khai thất lạc.