Công văn số 4489/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục thanh khoản tờ khai hải quan đối với hàng hóa quá cảnh. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo công tác giám sát hải quan chặt chẽ từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương.

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc giám sát và thanh khoản tờ khai đối với hàng hóa quá cảnh, cụ thể:

• Xác nhận hoàn thành vận chuyển: Việc thanh khoản tờ khai hàng quá cảnh chỉ được thực hiện sau khi hàng hóa đã thực tế vận chuyển đến cửa khẩu xuất và hoàn thành đầy đủ các thủ tục giám sát hải quan theo quy định pháp luật.
• Đối chiếu thông tin hệ thống: Công chức hải quan tại chi cục hải quan cửa khẩu xuất có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu kỹ lưỡng thông tin giữa tờ khai vận chuyển độc lập (tờ khai quá cảnh) trên hệ thống với thực tế hàng hóa, niêm phong hải quan và các chứng từ đi kèm.
• Cập nhật dữ liệu kịp thời: Đảm bảo thông tin về việc hàng hóa đã qua khu vực giám sát được cập nhật ngay lập tức vào hệ thống thông tin hải quan để tránh tình trạng treo tờ khai hoặc hiển thị sai lệch trạng thái vận chuyển của lô hàng.

Đối với các tờ khai hàng quá cảnh đã thực tế xuất khẩu nhưng trên hệ thống vẫn hiển thị trạng thái "đang vận chuyển" hoặc chưa được thanh khoản tự động, Tổng cục Hải quan hướng dẫn phương án xử lý như sau:

• Kiểm tra hồ sơ giấy và chứng từ thực tế: Chi cục Hải quan nơi hàng hóa gọi đi (cửa khẩu nhập) chủ động phối hợp với Chi cục Hải quan nơi hàng hóa gọi đến (cửa khẩu xuất) để kiểm tra hồ sơ giấy, biên bản bàn giao, xác nhận của hải quan cửa khẩu xuất hoặc các chứng từ hợp pháp khác chứng minh hàng hóa đã thực xuất.
• Thực hiện thanh khoản thủ công trên hệ thống: Trong trường hợp xác định hàng hóa đã hoàn thành thủ tục quá cảnh và thực xuất nhưng hệ thống gặp lỗi kỹ thuật không tự động thanh khoản, Chi cục Hải quan được phép sử dụng chức năng phê duyệt và cập nhật trạng thái thủ công (bằng tay) trên hệ thống để hoàn thành việc thanh khoản tờ khai cho doanh nghiệp.
• Báo cáo vướng mắc kỹ thuật: Các đơn vị hải quan địa phương có trách nhiệm tổng hợp các lỗi phát sinh liên quan đến phần mềm, đường truyền và gửi báo cáo về Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan để kịp thời khắc phục, nâng cấp hệ thống.

Để ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại, thẩm lậu hàng hóa vào nội địa và thất thu thuế đối với hàng quá cảnh, văn bản nhấn mạnh các biện pháp quản lý sau:

• Phối hợp liên chi cục: Thắt chặt mối quan hệ phối hợp, trao đổi thông tin nhanh chóng giữa Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập và Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất. Mọi thông tin nghi vấn về lộ trình, thời gian vận chuyển hoặc tình trạng niêm phong hải quan phải được thông báo và xử lý kịp thời.
• Trách nhiệm của người khai hải quan: Doanh nghiệp thực hiện dịch vụ quá cảnh phải tuân thủ đúng lộ trình, thời gian, tuyến đường và cửa khẩu xuất đã đăng ký với cơ quan hải quan. Mọi thay đổi phát sinh trong quá trình vận chuyển phải được báo cáo ngay và phải có sự chấp thuận, giám sát của cơ quan hải quan có thẩm quyền.