Công văn 11710/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), tập trung giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp liên quan đến chi phí lãi vay khi chưa góp đủ vốn điều lệ và các khoản chi bảo hiểm tự nguyện cho người lao động.

- Quy định về chi phí lãi vay khi chưa góp đủ vốn điều lệ

Công văn hướng dẫn chi tiết cách xử lý chi phí lãi vay đối với các doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ góp vốn theo tiến độ:

• Trường hợp doanh nghiệp phát sinh chi phí lãi vay trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng chưa góp đủ vốn điều lệ theo tiến độ ghi trong điều lệ của doanh nghiệp, khoản chi phí lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Trường hợp số tiền vay nhỏ hơn hoặc bằng số vốn điều lệ còn thiếu thì toàn bộ chi phí lãi vay phát sinh từ khoản vay này không được trừ.
• Trường hợp số tiền vay lớn hơn số vốn điều lệ còn thiếu theo tiến độ góp vốn thì phần chi phí lãi vay không được trừ được xác định bằng tỷ lệ giữa phần vốn điều lệ còn thiếu trên tổng số tiền vay nhân với tổng số lãi vay phát sinh.

- Điều kiện khấu trừ đối với chi phí mua bảo hiểm cho người lao động

Đối với các khoản chi mua bảo hiểm tự nguyện nhằm gia tăng phúc lợi cho người lao động, Công văn 11710/CT-TTHT đưa ra các nguyên tắc xác định chi phí hợp lý như sau:

• Doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN đối với các khoản chi mua bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm sức khỏe và các loại bảo hiểm tự nguyện khác cho người lao động nếu đáp ứng đủ các điều kiện quy định.
• Khoản chi này phải được ghi cụ thể về điều kiện hưởng và mức hưởng tại một trong các hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp bao gồm: Hợp đồng lao động; Thỏa ước lao động tập thể; Quy chế tài chính của Công ty, Tổng công ty, Tập đoàn; hoặc Quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quyết định theo quy chế tài chính của Công ty.
• Doanh nghiệp chỉ được khấu trừ các khoản chi bảo hiểm tự nguyện này khi đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về bảo hiểm bắt buộc cho người lao động (bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp).
• Mức chi cho các khoản bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động không được vượt quá mức khống chế tối đa theo quy định của pháp luật về thuế TNDN tại thời điểm phát sinh (mức khống chế áp dụng cho năm 2017 là không quá 01 triệu đồng/tháng/người).

- Ý nghĩa thực tiễn và lưu ý áp dụng đối với doanh nghiệp

Văn bản hướng dẫn này giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình hạch toán kế toán và hoàn thiện hồ sơ pháp lý:

• Doanh nghiệp cần kiểm tra, đối chiếu chặt chẽ giữa tiến độ góp vốn thực tế của các thành viên góp vốn hoặc cổ đông với điều lệ công ty trước khi thực hiện các khoản vay vốn nhằm tối ưu hóa chi phí lãi vay được trừ.
• Các khoản chi phúc lợi, bảo hiểm tự nguyện cho người lao động cần được thể chế hóa rõ ràng bằng văn bản, quy chế nội bộ để làm cơ sở giải trình vững chắc với cơ quan thuế khi thực hiện quyết toán thuế TNDN hàng năm.