Giới thiệu chung về Công văn 1163/GSQL-GQ1

Công văn 1163/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Chi cục Hải quan địa phương nhằm thống nhất quy trình, thủ tục xuất khẩu khẩu trang trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp. Văn bản này đóng vai trò tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, vừa đảm bảo kiểm soát chặt chẽ nguồn vật tư y tế phục vụ phòng chống dịch trong nước, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu các loại khẩu trang không phải là khẩu trang y tế.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 1163/GSQL-GQ1

Văn bản tập trung chỉ đạo các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các biện pháp quản lý và kiểm tra đối với mặt hàng khẩu trang xuất khẩu, cụ thể bao gồm các nội dung cốt lõi sau:

• Phân định rõ ràng đối tượng quản lý: Cơ quan hải quan thực hiện phân loại chi tiết giữa khẩu trang y tế (mặt hàng chịu sự quản lý nghiêm ngặt và phải có giấy phép xuất khẩu theo quy định của Chính phủ) và các loại khẩu trang khác như khẩu trang vải, khẩu trang chống bụi, khẩu trang thời trang (được phép xuất khẩu bình thường và không cần giấy phép).
• Áp dụng quản lý rủi ro và kiểm tra thực tế: Đối với các lô hàng xuất khẩu khai báo là khẩu trang vải hoặc khẩu trang khác không phải y tế nhưng có dấu hiệu nghi vấn, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa. Việc kiểm tra này nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở để xuất khẩu khẩu trang y tế dưới danh nghĩa khẩu trang thường.
• Trách nhiệm tự khai báo của doanh nghiệp: Doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất khẩu phải tự khai báo chính xác chủng loại, mã HS và cam kết chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính trung thực của hồ sơ hải quan cũng như chất lượng sản phẩm xuất khẩu.
• Phối hợp giám định kỹ thuật: Trong trường hợp công chức hải quan không thể xác định hoặc phân biệt được bằng mắt thường giữa khẩu trang y tế và khẩu trang thường, cơ quan hải quan sẽ phối hợp với các tổ chức giám định chuyên môn hoặc cơ quan y tế địa phương để lấy mẫu kiểm tra, đảm bảo tính chính xác trước khi quyết định thông quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Việc ban hành và áp dụng Công văn 1163/GSQL-GQ1 đã mang lại nhiều tác động thiết thực đối với công tác quản lý nhà nước và hoạt động của doanh nghiệp:

• Đảm bảo an ninh y tế quốc gia: Giúp kiểm soát chặt chẽ nguồn cung khẩu trang y tế trong nước, tránh tình trạng khan hiếm vật tư y tế phục vụ cho công tác phòng, chống dịch của lực lượng tuyến đầu và người dân.
• Tạo hành lang thông thoáng cho doanh nghiệp dệt may: Giúp các doanh nghiệp sản xuất khẩu trang vải, khẩu trang kháng khuẩn dễ dàng thực hiện thủ tục thông quan, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh và tận dụng cơ hội xuất khẩu sang các thị trường quốc tế đang có nhu cầu cao.
• Thống nhất quy trình nghiệp vụ hải quan: Hạn chế tối đa sự chồng chéo, chậm trễ hoặc ách tắc hàng hóa tại các cửa khẩu do sự thiếu đồng nhất trong cách hiểu và áp dụng quy định giữa các chi cục hải quan khác nhau.