Tổng quan về Công văn 11462/TCHQ-TXNK năm 2016

Công văn 11462/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc xử lý hàng hóa, máy móc, thiết bị của doanh nghiệp chế xuất (DNCX) khi thực hiện thanh lý tài sản, chuyển nhượng tiêu thụ nội địa hoặc khi chuyển đổi loại hình doanh nghiệp. Văn bản này giúp thống nhất quy trình thực hiện giữa các chi cục hải quan địa phương và đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ thuế hợp pháp của doanh nghiệp.

- Quy định về xử lý hàng hóa, máy móc khi chuyển đổi loại hình doanh nghiệp

Khi doanh nghiệp chế xuất chuyển đổi loại hình hoạt động (ví dụ từ DNCX sang doanh nghiệp không hưởng chế độ DNCX hoặc ngược lại), việc xử lý tài sản và hàng hóa tồn kho được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

• Xác định và kiểm kê tài sản: Doanh nghiệp có trách nhiệm báo cáo, kiểm kê chi tiết toàn bộ số lượng nguyên liệu, vật tư tồn kho, máy móc, thiết bị nhập khẩu tạo tài sản cố định chưa nộp thuế tại thời điểm chuyển đổi.
• Khai báo thay đổi mục đích sử dụng: Đối với các loại hàng hóa, máy móc thiết bị có nguồn gốc nhập khẩu được miễn thuế trước đó, khi chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp nội địa, doanh nghiệp phải đăng ký tờ khai hải quan mới theo hình thức thay đổi mục đích sử dụng.
• Nghĩa vụ thuế phát sinh: Doanh nghiệp phải nộp đủ thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT). Trị giá tính thuế được xác định dựa trên giá trị sử dụng còn lại của hàng hóa, máy móc thiết bị tại thời điểm đăng ký tờ khai mới theo quy định pháp luật về trị giá hải quan.

- Thủ tục và chính sách thuế khi thanh lý tài sản cố định của DNCX

Việc thanh lý máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển tạo tài sản cố định của doanh nghiệp chế xuất được hướng dẫn cụ thể theo từng phương thức:

• Các hình thức thanh lý được phép: DNCX được quyền thanh lý tài sản cố định bằng cách xuất khẩu ra nước ngoài, bán vào thị trường nội địa, biếu, tặng hoặc tiêu hủy.
• Thanh lý tiêu thụ nội địa: Khi bán tài sản cố định vào thị trường nội địa, DNCX hoặc người mua phải thực hiện thủ tục hải quan và kê khai nộp thuế. Thuế suất và trị giá tính thuế được áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan thay đổi mục đích sử dụng.
• Thanh lý bằng hình thức xuất khẩu hoặc chuyển nhượng cho DNCX khác: Trường hợp này doanh nghiệp được áp dụng chính sách không chịu thuế nhập khẩu và thuế GTGT, thực hiện thủ tục hải quan theo quy định đối với hàng hóa xuất khẩu hoặc chuyển nhượng giữa các khu phi thuế quan.

- Xử lý phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất

Đối với lượng phế liệu, phế phẩm thu được trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp chế xuất, phương án xử lý được quy định như sau:

• Bán vào thị trường nội địa: Khi bán phế liệu, phế phẩm vào nội địa, doanh nghiệp không phải làm thủ tục hải quan thay đổi mục đích sử dụng đối với nguyên liệu ban đầu nhưng phải làm thủ tục hải quan đối với phế liệu, phế phẩm bán ra và thực hiện nộp thuế GTGT theo quy định.
• Tiêu hủy phế liệu, phế phẩm: Trường hợp doanh nghiệp lựa chọn tiêu hủy, thủ tục tiêu hủy phải được thực hiện dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan (hoặc tổ chức có thẩm quyền) và phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.

- Trách nhiệm giám sát của cơ quan hải quan và nghĩa vụ của doanh nghiệp

Văn bản nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp để tránh thất thu ngân sách nhà nước:

• Nghĩa vụ của doanh nghiệp: Phải tự kê khai, báo cáo trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về số liệu hàng hóa, máy móc thiết bị tồn kho; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính khi thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa.
• Trách nhiệm của cơ quan hải quan: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy trình áp mã HS, xác định trị giá hải quan và tính thuế chính xác, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp nhanh chóng hoàn thành thủ tục chuyển đổi hoặc thanh lý.