Tổng quan về Công văn 1092/TCHQ-TXNK năm 2021

Công văn 1092/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện chính sách thuế và thủ tục hải quan đối với máy móc, thiết bị nhập khẩu tạo tài sản cố định của dự án ưu đãi đầu tư đã hết khấu hao khi thanh lý hoặc thay đổi mục đích sử dụng.

Chính sách thuế đối với máy móc, thiết bị đã hết khấu hao khi thay đổi mục đích sử dụng

Theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế, việc xử lý máy móc, thiết bị đã hết khấu hao được thực hiện cụ thể như sau:

• Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế: Thiết bị, máy móc nhập khẩu miễn thuế để tạo tài sản cố định của dự án đầu tư nhưng sau đó thay đổi mục đích sử dụng, chuyển nhượng hoặc thanh lý thì phải kê khai, nộp đủ tiền thuế nhập khẩu. Việc máy móc, thiết bị đã khấu hao hết giá trị theo quy định kế toán không làm thay đổi nghĩa vụ kê khai thay đổi mục đích sử dụng và nộp thuế theo quy định của pháp luật hải quan.
• Thời điểm tính thuế: Thời điểm tính thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT) là thời điểm doanh nghiệp đăng ký tờ khai hải quan mới đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng.
• Trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng được xác định trên cơ sở trị giá hải quan tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng. Cơ quan hải quan sẽ căn cứ vào tình trạng thực tế, giá trị sử dụng còn lại hoặc giá trị giao dịch thực tế của hàng hóa tại thời điểm chuyển đổi để xác định trị giá tính thuế phù hợp, không áp dụng trị giá tính thuế ban đầu khi nhập khẩu.
• Thuế suất áp dụng: Thuế suất áp dụng để tính thuế nhập khẩu là thuế suất có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới (tờ khai thay đổi mục đích sử dụng).

Thủ tục hải quan khi thanh lý, chuyển nhượng máy móc thiết bị

Để thực hiện thanh lý hoặc thay đổi mục đích sử dụng đối với nhóm tài sản này, doanh nghiệp cần tuân thủ quy trình thủ tục sau:

• Khai báo hải quan: Doanh nghiệp phải chủ động khai báo với cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai nhập khẩu ban đầu hoặc cơ quan hải quan quản lý địa bàn nơi có dự án đầu tư trước khi thực hiện việc chuyển nhượng, thanh lý.
• Hồ sơ hải quan: Hồ sơ bao gồm tờ khai hải quan mới, văn bản giải trình về việc thay đổi mục đích sử dụng, hóa đơn thương mại hoặc chứng từ chuyển nhượng (nếu có), và các tài liệu chứng minh tình trạng kỹ thuật, giá trị còn lại của máy móc thiết bị.
• Xử lý vi phạm: Trường hợp doanh nghiệp tự ý thanh lý, chuyển nhượng máy móc thiết bị miễn thuế mà không khai báo với cơ quan hải quan sẽ bị coi là hành vi trốn thuế hoặc gian lận thương mại và bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Ý nghĩa pháp lý của hướng dẫn tại Công văn 1092/TCHQ-TXNK

Văn bản này giúp tháo gỡ vướng mắc cho cả cơ quan hải quan và doanh nghiệp trong việc xác định nghĩa vụ tài chính đối với tài sản đã khấu hao hết về mặt sổ sách kế toán nhưng vẫn còn giá trị sử dụng thực tế. Hướng dẫn đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng luật thuế, tránh thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước khi thực hiện tái cơ cấu, nâng cấp công nghệ hoặc giải thể dự án đầu tư.