Tổng quan về Công văn 104/TCT-TNCN năm 2017

Công văn 104/TCT-TNCN do Tổng cục Thuế ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các cục thuế địa phương nhằm làm rõ chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Nội dung trọng tâm của văn bản xoay quanh việc xác định thu nhập chịu thuế đối với các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền do người sử dụng lao động chi trả thay cho người lao động, đặc biệt là khoản chi phí tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ tiện ích đi kèm.

Căn cứ pháp lý áp dụng trong văn bản

Để đưa ra hướng dẫn thống nhất, Tổng cục Thuế đã căn cứ vào hệ thống quy phạm pháp luật về thuế TNCN đang có hiệu lực thi hành tại thời điểm đó, bao gồm:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan đến căn cứ tính thuế từ tiền lương, tiền công.
• Thông tư số 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định số 65/2013/NĐ-CP của Chính phủ.
• Thông tư số 92/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính về việc sửa đổi, bổ sung một số điều quy định về thuế TNCN, trong đó có nội dung sửa đổi cách xác định thu nhập chịu thuế đối với khoản tiền thuê nhà do người sử dụng lao động trả thay.

Chính sách thuế TNCN đối với khoản tiền thuê nhà trả thay

Công văn 104/TCT-TNCN hướng dẫn chi tiết phương pháp xác định và tính toán khoản tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo do đơn vị sử dụng lao động chi trả hộ người lao động vào thu nhập chịu thuế TNCN:

• Nguyên tắc xác định thu nhập chịu thuế: Khoản tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo (nếu có) do người sử dụng lao động trả thay cho người lao động phải được tính vào thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công của người lao động theo số thực tế chi trả.
• Khống chế mức trần tính thuế (Quy tắc 15%): Số tiền thuê nhà trả thay tính vào thu nhập chịu thuế TNCN không được vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh tại đơn vị sử dụng lao động (chưa bao gồm tiền thuê nhà, điện, nước và dịch vụ kèm theo).
• Phương pháp tính toán cụ thể: Doanh nghiệp cần thực hiện theo hai bước. Bước một là xác định tổng thu nhập chịu thuế của người lao động tại đơn vị (loại trừ khoản tiền thuê nhà trả thay). Bước hai là tính 15% của tổng thu nhập chịu thuế này để làm hạn mức tối đa. Nếu chi phí thuê nhà thực tế thấp hơn hạn mức 15%, tính theo số thực tế; nếu cao hơn, chỉ tính tối đa bằng hạn mức 15% vào thu nhập chịu thuế của người lao động.

Đối tượng áp dụng và lưu ý quan trọng khi quyết toán thuế

Bên cạnh quy tắc tính toán, công văn cũng lưu ý một số điểm quan trọng đối với người nộp thuế và tổ chức chi trả thu nhập khi thực hiện quyết toán thuế:

• Phạm vi áp dụng đối tượng: Quy định khống chế mức trần 15% tiền thuê nhà trả thay được áp dụng đồng bộ cho cả người lao động Việt Nam và người lao động nước ngoài là cá nhân cư trú hoặc không cư trú có phát sinh thu nhập từ tiền lương, tiền công tại Việt Nam.
• Trách nhiệm của tổ chức chi trả thu nhập: Doanh nghiệp, tổ chức sử dụng lao động có nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN đối với phần thu nhập từ tiền thuê nhà trả thay theo đúng tỷ lệ hướng dẫn trước khi chi trả thu nhập cho người lao động và thực hiện kê khai, nộp thuế vào ngân sách nhà nước.
• Yêu cầu về hồ sơ, chứng từ: Để đảm bảo tính hợp pháp của khoản chi và làm cơ sở giải trình khi cơ quan thuế thanh tra, doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ hợp đồng thuê nhà, hóa đơn tài chính hợp lệ, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (nếu thuộc trường hợp bắt buộc) và các văn bản thỏa thuận lao động thể hiện rõ khoản phúc lợi này.