TÓM TẮT VĂN BẢN HỢP NHẤT 08/VBHN-VPQH NĂM 2022 HỢP NHẤT LUẬT THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT

Văn bản hợp nhất số 08/VBHN-VPQH năm 2022 do Văn phòng Quốc hội ban hành là văn bản hợp nhất các quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt qua các thời kỳ sửa đổi, bổ sung. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết, chuyên sâu và toàn diện về các nội dung cốt lõi của văn bản này nhằm hỗ trợ tra cứu và áp dụng pháp luật một cách chính xác.

1. Thông tin chung về văn bản

• Tên văn bản: Văn bản hợp nhất 08/VBHN-VPQH năm 2022 hợp nhất Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
• Cơ quan ban hành hợp nhất: Văn phòng Quốc hội.
• Phạm vi điều chỉnh: Quy định về đối tượng chịu thuế, đối tượng không chịu thuế, người nộp thuế, căn cứ tính thuế, hoàn thuế, khấu trừ thuế và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB).

2. Quy định về đối tượng chịu thuế (Điều 2)

Thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng đối với các nhóm hàng hóa và dịch vụ mang tính chất xa xỉ, không khuyến khích tiêu dùng hoặc cần điều tiết tiêu dùng, bao gồm:

• Hàng hóa chịu thuế:
  • Thuốc lá điếu, xì gà và các chế phẩm khác từ cây thuốc lá dùng để hút, hít, nhai, ngửi, ngậm.
  • Rượu và bia các loại.
  • Xe ô tô dưới 24 chỗ (bao gồm cả xe vừa chở người vừa chở hàng có từ hai hàng ghế trở lên và vách ngăn cố định).
  • Xe mô tô hai bánh, ba bánh có dung tích xi lanh trên 125cm³.
  • Tàu bay và du thuyền (sử dụng cho mục đích dân dụng).
  • Xăng các loại.
  • Điều hòa nhiệt độ có công suất từ 90.000 BTU trở xuống.
  • Bài lá.
  • Vàng mã và hàng mã (không bao gồm đồ chơi trẻ em, đồ dùng học tập).
• Dịch vụ chịu thuế:
  • Kinh doanh vũ trường.
  • Kinh doanh mát-xa (massage) và ka-ra-ô-kê (karaoke).
  • Kinh doanh ca-si-nô (casino), trò chơi điện tử có thưởng (bao gồm máy jackpot, slot và các loại máy tương tự).
  • Kinh doanh đặt cược.
  • Kinh doanh gôn (golf) bao gồm bán thẻ hội viên và vé chơi gôn.
  • Kinh doanh xổ số.

3. Đối tượng không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (Điều 3)

Các trường hợp hàng hóa thuộc diện quy định tại Điều 2 nhưng không phải chịu thuế TTĐB bao gồm:

• Hàng hóa xuất khẩu: Hàng hóa do các cơ sở sản xuất, gia công trực tiếp xuất khẩu hoặc bán, ủy thác cho cơ sở kinh doanh khác để thực hiện xuất khẩu.
• Hàng hóa nhập khẩu đặc thù:
  • Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại; quà tặng cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị vũ trang, hoặc quà biếu/tặng cho cá nhân theo định mức của Chính phủ.
  • Hàng hóa vận chuyển quá cảnh, mượn đường qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam, hoặc chuyển khẩu.
  • Hàng tạm nhập khẩu, tái xuất khẩu và tạm xuất khẩu, tái nhập khẩu trong thời hạn không phải nộp thuế xuất - nhập khẩu.
  • Đồ dùng của tổ chức, cá nhân nước ngoài theo tiêu chuẩn miễn trừ ngoại giao; hành lý mang theo người trong tiêu chuẩn miễn thuế; hàng nhập khẩu bán miễn thuế.
• Phương tiện vận chuyển chuyên dụng:
  • Tàu bay, du thuyền sử dụng cho mục đích kinh doanh vận chuyển hàng hóa, hành khách, khách du lịch hoặc phục vụ an ninh, quốc phòng.
  • Xe ô tô cứu thương, xe chở phạm nhân, xe tang lễ.
  • Xe ô tô thiết kế vừa có chỗ ngồi, vừa có chỗ đứng chở từ 24 người trở lên.
  • Xe ô tô chạy trong khu vui chơi, giải trí, thể thao không đăng ký lưu hành và không tham gia giao thông.
• Khu phi thuế quan: Hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan, hàng hóa từ nội địa bán vào khu phi thuế quan (chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan), và hàng hóa mua bán giữa các khu phi thuế quan với nhau (ngoại trừ xe ô tô chở người dưới 24 chỗ).

4. Người nộp thuế (Điều 4)

• Là tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, nhập khẩu hàng hóa hoặc kinh doanh dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB.
• Trường hợp tổ chức, cá nhân mua hàng hóa chịu thuế TTĐB của cơ sở sản xuất để xuất khẩu nhưng không xuất khẩu mà lại tiêu thụ trong nước thì chính tổ chức, cá nhân đó là người nộp thuế TTĐB.

5. Căn cứ và giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt (Điều 5 & Điều 6)

Số thuế TTĐB phải nộp được xác định bằng: Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt x Thuế suất.

Giá tính thuế TTĐB là giá bán ra hoặc giá cung ứng dịch vụ chưa có thuế TTĐB, chưa có thuế bảo vệ môi trường và chưa có thuế giá trị gia tăng (GTGT), cụ thể:

• Hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu: Là giá do cơ sở sản xuất, cơ sở nhập khẩu bán ra. Trường hợp bán cho các cơ sở kinh doanh thương mại có quan hệ liên kết (công ty mẹ, công ty con, cùng công ty mẹ) thì giá tính thuế không được thấp hơn tỷ lệ phần trăm (%) so với giá bán bình quân của các cơ sở thương mại này theo quy định của Chính phủ.
• Hàng hóa nhập khẩu tại khâu nhập khẩu: Bằng giá tính thuế nhập khẩu cộng với thuế nhập khẩu. Nếu được miễn, giảm thuế nhập khẩu thì không tính phần được miễn, giảm đó.
• Hàng hóa gia công: Là giá tính thuế của hàng hóa bán ra của cơ sở giao gia công hoặc giá bán của sản phẩm cùng loại/tương đương tại thời điểm bán.
• Hàng hóa bán trả góp, trả chậm: Là giá bán theo phương thức trả tiền một lần (không bao gồm lãi trả góp, lãi trả chậm).
• Dịch vụ chịu thuế: Là giá cung ứng dịch vụ của cơ sở kinh doanh. Một số trường hợp đặc thù:
  • Kinh doanh gôn: Giá bán thẻ hội viên, vé chơi gôn (gồm cả phí chơi gôn và tiền ký quỹ nếu có).
  • Kinh doanh casino, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược: Doanh thu thực tế trừ đi số tiền đã trả thưởng cho khách.
  • Kinh doanh vũ trường, mát-xa, karaoke: Doanh thu của các hoạt động kinh doanh trong các cơ sở này.
• Hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi, tiêu dùng nội bộ, biếu, tặng: Là giá tính thuế TTĐB của hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh hoạt động.
• Quy đổi ngoại tệ: Doanh thu bằng ngoại tệ phải quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm phát sinh doanh thu.

6. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt (Điều 7)

Biểu thuế suất thuế TTĐB đối với các loại hàng hóa, dịch vụ được quy định chi tiết như sau:

• Nhóm hàng hóa:
  • Thuốc lá điếu, xì gà và chế phẩm khác từ thuốc lá: Áp dụng mức thuế suất 70% (từ 01/01/2016 đến hết 31/12/2018) và tăng lên 75% từ ngày 01/01/2019.
  • Rượu từ 20 độ trở lên: Lộ trình tăng thuế suất từ 55% (năm 2016) lên 60% (năm 2017) và đạt mức 65% từ ngày 01/01/2018.
  • Rượu dưới 20 độ: Áp dụng mức 30% (đến hết năm 2017) và tăng lên 35% từ ngày 01/01/2018.
  • Bia: Lộ trình tăng thuế suất tương tự rượu từ 20 độ trở lên (55% năm 2016, 60% năm 2017, và 65% từ ngày 01/01/2018).
  • Xe ô tô dưới 24 chỗ: Thuế suất phân loại chi tiết theo dung tích xi lanh và loại năng lượng sử dụng:
    • Xe chở người từ 9 chỗ trở xuống: Dung tích dưới 1.500 cm³ áp dụng 35% (từ 2018); dung tích từ 1.500 cm³ đến 2.000 cm³ áp dụng 40% (từ 2018); dung tích trên 2.000 cm³ đến 2.500 cm³ áp dụng 50%; dung tích trên 2.500 cm³ đến 3.000 cm³ áp dụng 60% (từ 2018); dung tích từ trên 3.000 cm³ đến trên 6.000 cm³ áp dụng mức thuế rất cao từ 90% đến 150%.
    • Xe chở người từ 10 đến dưới 16 chỗ: Thuế suất 15%.
    • Xe chở người từ 16 đến dưới 24 chỗ: Thuế suất 10%.
    • Xe ô tô vừa chở người, vừa chở hàng: Thuế suất từ 15% đến 25% tùy dung tích xi lanh.
    • Xe ô tô thân thiện với môi trường: Xe chạy xăng kết hợp điện/sinh học (tỷ trọng xăng không quá 70%) áp dụng bằng 70% mức thuế xe cùng loại; xe chạy bằng năng lượng sinh học áp dụng bằng 50% mức thuế xe cùng loại.
    • Xe ô tô điện chạy bằng pin (áp dụng từ 01/03/2022 đến 28/02/2027): Loại dưới 9 chỗ áp dụng 3% (sau đó là 11% từ 01/03/2027); loại 10 - 16 chỗ áp dụng 2% (sau đó là 7%); loại 16 - 24 chỗ áp dụng 1% (sau đó là 4%); loại vừa chở người vừa chở hàng áp dụng 2% (sau đó là 7%).
    • Xe ô tô điện khác: Thuế suất dao động từ 5% đến 15% tùy loại chỗ ngồi.
    • Xe mô-tô-hôm (motorhome): Áp dụng 75% từ ngày 01/01/2018.
  • Xe mô tô dung tích xi lanh trên 125 cm³: Thuế suất 20%.
  • Tàu bay và du thuyền: Thuế suất 30%.
  • Xăng các loại: Xăng khoáng áp dụng 10%; Xăng sinh học E5 áp dụng 8%; Xăng sinh học E10 áp dụng 7%.
  • Điều hòa nhiệt độ (công suất từ 90.000 BTU trở xuống): Thuế suất 10%.
  • Bài lá: Thuế suất 40%.
  • Vàng mã, hàng mã: Thuế suất 70%.
• Nhóm dịch vụ:
  • Kinh doanh vũ trường: Thuế suất 40%.
  • Kinh doanh mát-xa, ka-ra-ô-kê: Thuế suất 30%.
  • Kinh doanh ca-si-nô, trò chơi điện tử có thưởng: Thuế suất 35%.
  • Kinh doanh đặt cược: Thuế suất 30%.
  • Kinh doanh gôn (golf): Thuế suất 20%.
  • Kinh doanh xổ số: Thuế suất 15%.

7. Hoàn thuế, khấu trừ thuế và giảm thuế (Điều 8 & Điều 9)

• Các trường hợp được hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt:
  • Hàng tạm nhập khẩu, tái xuất khẩu (chỉ hoàn thuế đối với lượng hàng thực tế xuất khẩu).
  • Hàng hóa là nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu (chỉ hoàn thuế đối với lượng hàng thực tế xuất khẩu).
  • Quyết toán thuế khi sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, giải thể, phá sản, chuyển đổi sở hữu, chuyển đổi doanh nghiệp hoặc chấm dứt hoạt động mà có số thuế nộp thừa.
  • Có quyết định hoàn thuế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc hoàn thuế theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
• Khấu trừ thuế: Người nộp thuế sản xuất hàng hóa chịu thuế TTĐB từ nguyên liệu đã nộp thuế TTĐB thì được khấu trừ số thuế đã nộp trên nguyên liệu khi xác định số thuế phải nộp ở khâu sản xuất (yêu cầu phải có chứng từ hợp pháp).
• Giảm thuế: Người nộp thuế sản xuất hàng hóa chịu thuế TTĐB gặp khó khăn do thiên tai, tai nạn bất ngờ được xét giảm thuế. Mức giảm được tính trên tổn thất thực tế nhưng không quá 30% số thuế phải nộp của năm xảy ra thiệt hại và không vượt quá giá trị tài sản bị thiệt hại sau khi được bồi thường (nếu có).

8. Điều khoản thi hành (Điều 10 & Điều 11)

• Hiệu lực thi hành: Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt gốc có hiệu lực từ ngày 01 tháng 4 năm 2009. Riêng các quy định đối với mặt hàng rượu và bia có hiệu lực thi hành muộn hơn, từ ngày 01 tháng 01 năm 2010.
• Bãi bỏ văn bản cũ: Bãi bỏ Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 1998; Luật sửa đổi, bổ sung năm 2003; và Điều 1 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2005 (ngoại trừ các quy định về rượu, bia tiếp tục có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2009).
• Hướng dẫn thi hành: Chính phủ chịu trách nhiệm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành các điều, khoản được giao trong Luật này để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.