Tuyên bố sử dụng những tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào mục đích hòa bình và vì lợi ích của nhân loại là một văn kiện quốc tế có ý nghĩa lịch sử to lớn. Văn kiện này thiết lập các nguyên tắc đạo đức và pháp lý quốc tế nhằm định hướng việc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ cho sự tiến bộ của xã hội, bảo vệ quyền con người và duy trì hòa bình bền vững trên toàn cầu. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của Tuyên bố.
- Phần mở đầu: Bối cảnh lịch sử và mục tiêu cốt lõi
Phần mở đầu của Tuyên bố ghi nhận vai trò mang tính bước ngoặt của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển của nền văn minh nhân loại. Tuy nhiên, văn kiện cũng thẳng thắn chỉ ra tính chất hai mặt của sự tiến bộ này nếu không được kiểm soát đúng đắn:
- Khẳng định tiến bộ khoa học và kỹ thuật là một trong những nhân tố quan trọng nhất để thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, mở ra những cơ hội chưa từng có để giải quyết các vấn đề toàn cầu như đói nghèo, bệnh tật và mù chữ.
- Bày tỏ sự lo ngại sâu sắc trước nguy cơ các thành tựu khoa học bị lợi dụng vào mục đích quân sự, chế tạo vũ khí hủy diệt hàng loạt, đe dọa trực tiếp đến quyền sống của con người và nền hòa bình thế giới.
- Nhấn mạnh mối liên kết chặt chẽ giữa tiến bộ khoa học kỹ thuật với việc bảo đảm quyền con người, tự do cơ bản và sự phát triển toàn diện của mỗi cá nhân.
- Kêu gọi sự đồng lòng của cộng đồng quốc tế trong việc thiết lập một trật tự công nghệ nhân văn, nơi khoa học phục vụ cho sự phồn vinh chung thay vì trở thành công cụ áp bức hay hủy diệt.
- Điều 1: Thúc đẩy hợp tác quốc tế vì hòa bình và phát triển
Điều 1 đặt ra nghĩa vụ hàng đầu cho các quốc gia trong việc định hướng mục đích sử dụng của khoa học công nghệ thông qua hợp tác quốc tế:
- Mọi quốc gia có trách nhiệm thúc đẩy sự hợp tác quốc tế rộng rãi nhằm bảo đảm rằng các thành tựu khoa học và kỹ thuật được ứng dụng vì lợi ích củng cố hòa bình và an ninh quốc tế.
- Các nghiên cứu khoa học phải hướng tới mục tiêu bảo vệ độc lập, chủ quyền của các dân tộc và thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội của tất cả các quốc gia, không phân biệt chế độ chính trị hay trình độ phát triển.
- Khuyến khích việc chia sẻ tri thức và chuyển giao công nghệ một cách công bằng, đặc biệt là hỗ trợ các quốc gia đang phát triển tiếp cận nguồn lực kỹ thuật để thu hẹp khoảng cách phát triển.
- Điều 2: Bảo vệ quyền con người trước các nguy cơ từ công nghệ
Điều 2 tập trung vào khía cạnh nhân quyền, yêu cầu các quốc gia thiết lập ranh giới pháp lý để bảo vệ cá nhân trước sự lạm dụng công nghệ:
- Các quốc gia phải thực hiện mọi biện pháp hiệu quả để ngăn ngừa việc sử dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào mục đích hạn chế hoặc xâm phạm các quyền tự do cơ bản của con người được ghi nhận trong Hiến chương Liên Hợp Quốc và các văn kiện nhân quyền quốc tế khác.
- Cảnh báo chống lại việc sử dụng công nghệ để can thiệp bất hợp pháp vào đời sống riêng tư, kiểm soát tư tưởng hoặc phân biệt đối xử đối với cá nhân và cộng đồng.
- Đòi hỏi việc xây dựng các quy định pháp luật quốc gia chặt chẽ để giám sát các hoạt động thử nghiệm và ứng dụng công nghệ mới, bảo đảm tính nhân đạo và tôn trọng phẩm giá con người.
- Điều 3: Đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần của nhân dân
Điều 3 nhấn mạnh mục tiêu tối thượng của mọi phát minh khoa học là phải hướng về con người và phục vụ đời sống dân sinh:
- Yêu cầu các quốc gia xây dựng và thực thi các chính sách khoa học công nghệ quốc gia nhằm mục đích tối đa hóa việc đáp ứng các nhu cầu vật chất và nâng cao đời sống tinh thần cho mọi tầng lớp nhân dân.
- Đảm bảo sự phân bổ công bằng các thành quả của tiến bộ khoa học kỹ thuật, không để xảy ra tình trạng độc quyền công nghệ gây gia tăng bất bình đẳng xã hội.
- Ưu tiên ứng dụng khoa học vào các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, nông nghiệp, bảo vệ môi trường và giải quyết các thách thức an sinh xã hội.
- Điều 4: Cấm sử dụng khoa học kỹ thuật xâm phạm chủ quyền quốc gia
Điều 4 thiết lập nguyên tắc cấm đoán nghiêm ngặt nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia và trật tự pháp lý quốc tế:
- Nghiêm cấm tất cả các quốc gia sử dụng các tiến bộ khoa học và kỹ thuật như một công cụ để xâm phạm chủ quyền, độc lập chính trị và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia khác.
- Cấm tuyệt đối việc áp dụng công nghệ để can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác, tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lược, hoặc sử dụng các phương tiện kỹ thuật hiện đại để đàn áp phong trào giải phóng dân tộc và quyền tự quyết của các dân tộc.
- Khẳng định mọi hành vi lạm dụng sức mạnh công nghệ để gây sức ép chính trị, kinh tế hoặc quân sự lên quốc gia khác đều là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
TUYÊN BỐ SỬ DỤNG NHỮNG TIẾN BỘ CỦA KHOA HỌC KỸ THUẬT VÀO MỤC ĐÍCH HÒA BÌNH VÀ VÌ LỢI ÍCH CỦA NHÂN LOẠI, 1995
(Được thông qua theo Nghị quyết số 384 ngày 10/11/1995 của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc).
Đại Hội đồng,
Nhận thấy rằng, tiến bộ khoa học và kỹ thuật đã và đang trở thành một trong những nhân tố quan trọng nhất trong sự phát triển của xã hội loài người,
Lưu ý rằng, trong khi sự phát triển về khoa học và kỹ thuật cung cấp những cơ hội thuận lợi để nâng cao không ngừng điều kiện sống của các dân tộc và quốc gia thì trong một số trường hợp, chúng lại có thể gây ra những vấn đề xã hội, cũng như đe dọa các quyền con người và tự do cơ bản của cá nhân;
Nhận thấy mối lo ngại về việc các thành tựu khoa học và kỹ thuật có thể bị sử dụng nhằm tăng cường chạy đua vũ trang, đàn áp các phong trào giải phóng dân tộc và tước bỏ các quyền con người và tự do của các dân tộc và cá nhân;
Cũng lo ngại rằng, các thành tựu khoa học và kỹ thuật có thể chứa đựng hiểm họa đối với các quyền dân sự chính trị của các cá nhân hoặc nhóm người và đối với phẩm giá con người;
Nhận thấy sự đòi hỏi cấp thiết của việc sử dụng đầy đủ những phát triển của khoa học và kỹ thuật vì lợi ích của con người và để vô hiệu hóa những hậu quả tai hại trong hiện tại hoặc có thể xảy ra trong tương lai do sử dụng một số thành tựu khoa học và kỹ thuật nào đó;
Ghi nhận rằng, những tiến bộ khoa học và kỹ thuật là vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội của các nước phát triển;
Hiểu rằng, sự chuyển giao khoa học và kỹ thuật là một trong những thách thức chủ yếu để tăng cường phát triển kinh tế của các nước đang phát triển;
Khẳng định lại quyền tự quyết của các dân tộc và sự cần thiết phải tôn trọng các quyền tự do cơ bản cũng như phẩm giá của con người trong những điều kiện của tiến bộ khoa học và kỹ thuật;
Mong muốn thúc đẩy việc thực hiện các nguyên tắc nền tảng của Hiến chương Liên Hợp Quốc, Tuyên ngôn Toàn thế giới về Quyền con người, các công ước quốc tế về quyền con người, Tuyên bố về trao trả độc lập cho các nước và các dân tộc thuộc địa, Tuyên bố về những nguyên tắc của luật pháp quốc tế liên quan đến các mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa các quốc gia phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc, Tuyên bố về sự phát triển và tiến bộ xã hội, và Hiến chương về các quyền và nghĩa vụ kinh tế của các quốc gia.
Long trọng tuyên bố rằng:
1. Mọi quốc gia sẽ thúc đẩy sự hợp tác quốc tế nhằm đảm bảo rằng, các kết quả của những phát triển khoa học và kỹ thuật phải được sử dụng với mục đích củng cố hòa bình và an ninh quốc tế, củng cố tự do, độc lập và vì mục đích phát triển kinh tế, xã hội của các dân tộc cũng như để thực hiện các quyền và tự do cơ bản của con người phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc.
2. Mọi quốc gia sẽ sử dụng những biện pháp thích hợp để ngăn ngừa việc sử dụng các tiến bộ khoa học và kỹ thuật, đặc biệt là do các cơ quan nhà nước tiến hành, để hạn chế hoặc can thiệp vào việc hưởng thụ các quyền con người và tự do cơ bản của cá nhân như đã được nêu trong Tuyên ngôn Toàn thế giới về Quyền con người, các công ước quốc tế về quyền con người và các văn kiện quốc tế chủ yếu khác.
3. Tất cả các quốc gia sẽ áp dụng những biện pháp để đảm bảo rằng, các thành tựu khoa học và kỹ thuật được sử dụng nhằm thỏa mãn các nhu cầu vật chất và tinh thần của mọi tầng lớp nhân dân.
4. Mỗi quốc gia đều tránh thực hiện bất kỳ hành động nào liên quan đến việc sử dụng thành tựu khoa học và kỹ thuật nhằm mục đích xâm phạm chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ, can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, phát động các cuộc chiến tranh xâm lược đàn áp các phong trào giải phóng dân tộc hoặc theo đuổi chính sách phân biệt chủng tộc. Những hành động như vậy chẳng những là sự vi phạm trắng trợn Hiến chương Liên Hợp Quốc và các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, mà còn tạo ra sự bóp méo không thể chấp nhận được các mục tiêu nhằm hướng sự phát triển của khoa học và kỹ thuật phục vụ lợi ích của loài người.
5. Tất cả các quốc gia sẽ hợp tác trong việc thiết lập, tăng cường và phát triển khả năng khoa học và kỹ thuật của các nước đang phát triển với quan điểm nhằm thúc đẩy việc thực hiện các quyền kinh tế và xã hội của nhân dân ở những nước đó.
6. Tất cả các quốc gia sẽ thi hành những biện pháp nhằm mở rộng các lợi ích của khoa học và kỹ thuật đối với mọi tầng lớp nhân dân và để bảo vệ họ, trên khía cạnh vật chất và xã hội, khỏi những tác hại có thể xảy ra do việc sử dụng sai các thành tựu của khoa học và kỹ thuật bao gồm cả việc dùng chúng để xâm phạm quyền của các cá nhân hoặc nhóm người, đặc biệt liên quan đến việc tôn trọng bí mật đời tư, bảo vệ nhân phẩm và sự toàn vẹn về tinh thần và thể chất của mỗi người.
7. Mọi quốc gia sẽ sử dụng các biện pháp cần thiết, bao gồm cả các phương tiện pháp lý, nhằm đảm bảo việc sử dụng các thành tựu khoa học và kỹ thuật để thực hiện đầy đủ nhất các quyền và tự do cơ bản của con người, không có bất kỳ sự phân biệt đối xử nào về chủng tộc giới tính, ngôn ngữ hoặc tín ngưỡng, tôn giáo.
8. Mọi quốc gia sẽ thực thi các biện pháp hữu hiệu, bao gồm các biện pháp pháp lý nhằm ngăn ngừa và loại trừ việc sử dụng các thành tựu khoa học và kỹ thuật để làm tổn hại đến các quyền, tự do cơ bản và phẩm giá con người.
9. Tất cả các quốc gia, khi cần thiết, sẽ thực thi hành động phù hợp với luật pháp nhằm bảo đảm các quyền và tự do cơ bản của con người trong điều kiện sự phát triển của khoa học, kỹ thuật.
- 1Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền (1948)
- 2Tuyên bố về những nguyên tắc của Luật Quốc tế điều chỉnh quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa các quốc gia phù hợp với Hiến chương liên hợp quốc
- 3Hiến Chương Liên hợp quốc 1945
- 4Công ước về các quyền chính trị của phụ nữ, 1952
- 5Tuyên bố về trao trả độc lập cho các nước và dân tộc thuộc địa, 1960
- 6Tuyên bố về phát triển và tiến bộ xã hội, 1969
- 7Tuyên bố về quyền của những người khuyết tật về tâm thần, 1971
- 8Tuyên bố về xóa bỏ bạo lực với phụ nữ 1993
- 9Tuyên ngôn về quyền của các dân tộc được sống trong hòa bình, 1984
Tuyên bố sử dụng những tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào mục đích hòa bình và vì lợi ích của nhân loại, 1995
- Số hiệu: Khongso
- Loại văn bản: Điều ước quốc tế
- Ngày ban hành: 10/11/1995
- Nơi ban hành: Liên hợp quốc
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Dữ liệu đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 01/01/1900
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
