Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8343:2010 về Thủy sản và sản phẩm thủy sản - Phát hiện axit boric và muối borat do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC F10 Thủy sản biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp định tính để phát hiện sự có mặt của axit boric và các muối borat trong thủy sản và sản phẩm thủy sản.
• Phương pháp áp dụng cho tất cả các loại nguyên liệu thủy sản tươi sống, bán thành phẩm và các sản phẩm thủy sản đã qua chế biến nhằm kiểm soát việc sử dụng hóa chất cấm trong bảo quản và chế biến thực phẩm.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn tài liệu kỹ thuật cốt lõi sau: TCVN 4851 (ISO 3696), Nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

• Phương pháp phát hiện dựa trên phản ứng tạo màu đặc trưng giữa axit boric (hoặc muối borat sau khi được axit hóa) với chất màu curcumin có trong giấy nghệ.
• Mẫu thử được xử lý và axit hóa bằng axit clohydric. Khi có mặt axit boric hoặc borat, giấy nghệ nhúng vào dung dịch này sau khi sấy khô sẽ chuyển từ màu vàng nguyên bản sang màu đỏ hồng hoặc đỏ nâu.
• Để khẳng định chắc chắn sự hiện diện của borat, giấy nghệ sau khi chuyển màu đỏ sẽ được cho tiếp xúc với hơi amoniac hoặc dung dịch amoniac loãng. Nếu có borat, màu đỏ hồng/đỏ nâu sẽ chuyển ngay sang màu xanh đen hoặc xanh lục đậm.

Điều 4: Thuốc thử và vật liệu thử

Tiêu chuẩn yêu cầu chỉ sử dụng các hóa chất tinh khiết phân tích và nước dùng trong quá trình thử nghiệm phải đạt tiêu chuẩn nước loại 3 theo TCVN 4851 (ISO 3696) hoặc có độ tinh khiết tương đương. Các thuốc thử và vật liệu bao gồm:

• Axit clohydric (HCl) đậm đặc: Có tỷ trọng d = 1,19 g/ml, dùng để axit hóa mẫu thử, giải phóng axit boric tự do từ các muối borat.
• Dung dịch amoniac (NH4OH) đậm đặc: Hoặc dung dịch amoniac loãng, dùng để thực hiện phản ứng kiềm hóa nhằm xác nhận sự chuyển màu đặc trưng của phức chất curcumin-borat.
• Giấy nghệ (Turmeric paper): Có thể sử dụng giấy nghệ thương mại được chuẩn bị sẵn hoặc tự điều chế bằng cách tẩm dung dịch cồn nghệ vào giấy lọc không tro, sau đó sấy khô ở nhiệt độ phòng và bảo quản nghiêm ngặt trong lọ kín, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Dung dịch axit boric chuẩn: Dùng để chuẩn bị mẫu đối chứng dương tính, giúp kiểm chứng độ nhạy của giấy nghệ và so sánh màu sắc thực tế của mẫu thử.
• Nước cất: Đảm bảo không chứa các tạp chất gây nhiễu phản ứng màu.