Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6473:1999

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6473:1999 quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với ắc quy kiềm sắt niken (Ni-Fe) được thiết kế đặc thù để sử dụng trong môi trường mỏ hầm lò. Đây là môi trường có độ ẩm cao, dễ cháy nổ do khí mê-tan và bụi than, đòi hỏi các thiết bị điện, đặc biệt là nguồn cấp điện như ắc quy, phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại ắc quy kiềm sắt niken đơn lẻ hoặc bộ ắc quy được sử dụng làm nguồn động lực cho đầu máy điện mỏ hầm lò, thiết bị vận tải và các thiết bị điện khác hoạt động trong điều kiện mỏ hầm lò.
• Tiêu chuẩn đặc biệt nhấn mạnh đến các yêu cầu an toàn phòng chống cháy nổ đối với các mỏ có nguy hiểm về khí và bụi nổ.

Điều 2: Tiêu chuẩn viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ, cần tham chiếu đến các tiêu chuẩn liên quan khác bao gồm:

• Các tiêu chuẩn quốc gia về an toàn thiết bị điện dùng trong môi trường nổ.
• Các tiêu chuẩn về phương pháp thử nghiệm chung cho ắc quy kiềm.
• Các tài liệu kỹ thuật hiện hành về an toàn khai thác mỏ hầm lò do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất để phục vụ cho việc hiểu và áp dụng kỹ thuật:

• Ắc quy kiềm sắt niken (Ni-Fe): Là nguồn điện hóa học thứ cấp, trong đó hoạt chất cực dương là hợp chất của niken, hoạt chất cực âm là sắt và chất điện phân là dung dịch kiềm (thường là kali hydroxit KOH có bổ sung liti hydroxit LiOH).
• Dung lượng danh định (C5): Lượng điện năng (tính bằng Ampe-giờ - Ah) mà ắc quy có thể cung cấp khi phóng điện với chế độ dòng điện không đổi trong thời gian 5 giờ cho đến khi điện áp giảm xuống mức giới hạn quy định.
• Điện áp danh định: Trị số điện áp quy ước của một ngăn ắc quy đơn (thường là 1,2V đối với hệ Ni-Fe).
• Điện áp giới hạn phóng điện: Mức điện áp thấp nhất cho phép khi phóng điện để tránh làm hỏng cấu trúc hóa học của ắc quy.

Điều 4: Phân loại và Ký hiệu

Quy định cách thức phân loại và ký hiệu hóa các dòng sản phẩm ắc quy kiềm sắt niken dùng trong mỏ:

• Phân loại theo công dụng: Chia thành loại dùng cho đầu máy kéo (động lực chính) và loại dùng cho các thiết bị phụ trợ, chiếu sáng.
• Ký hiệu sản phẩm: Phải thể hiện rõ các thông tin cốt lõi bao gồm loại chất điện phân (kiềm), hệ hóa học (sắt niken), dung lượng danh định, và ký hiệu đặc trưng cho thấy sản phẩm được thiết kế chuyên dụng cho mỏ hầm lò (ví dụ: ký hiệu phòng nổ).
• Yêu cầu về ghi nhãn: Nhãn mác trên vỏ ắc quy phải rõ ràng, không bị mờ do tác động của hóa chất hoặc độ ẩm, hiển thị đầy đủ các thông số kỹ thuật an toàn bắt buộc.