Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6381:1998

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6381:1998 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 3297:1986 về Tư liệu - Mã số tiêu chuẩn quốc tế cho xuất bản phẩm nhiều kỳ (ISSN). Tiêu chuẩn này thiết lập các quy tắc thống nhất nhằm định danh các xuất bản phẩm nhiều kỳ thông qua một mã số tiêu chuẩn duy nhất, hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý, lưu trữ, trao đổi thông tin thư viện và hoạt động xuất bản trên phạm vi toàn cầu.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng điều chỉnh của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn áp dụng đối với tất cả các xuất bản phẩm nhiều kỳ, không phân biệt ngôn ngữ, quốc gia xuất bản hay phương thức phát hành.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các loại hình ấn phẩm định kỳ truyền thống như báo, tạp chí, niên giám, bản tin, kỷ yếu của các hội nghị/hội thảo thường kỳ, báo cáo thường niên, và các bộ sách xuất bản nhiều kỳ.
• Tiêu chuẩn cũng mở rộng phạm vi áp dụng cho các xuất bản phẩm nhiều kỳ được thể hiện dưới các định dạng phi in ấn như bản điện tử, vi phim, đĩa CD-ROM hoặc các phương tiện truyền thông số khác.

Điều 2: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cơ bản để thống nhất cách hiểu và áp dụng:

• Xuất bản phẩm nhiều kỳ (Serial): Là tài liệu được xuất bản thành nhiều phần nối tiếp nhau, thường có thứ tự số hoặc niên giám, dự kiến sẽ kéo dài vô hạn.
• Tên chính thức (Key Title): Là tên gọi duy nhất được gán cho một xuất bản phẩm nhiều kỳ bởi cơ quan quản lý ISSN có thẩm quyền, gắn liền với mã số ISSN của xuất bản phẩm đó để phân biệt với các ấn phẩm khác có tên tương tự.
• Mã số ISSN (International Standard Serial Number): Là mã số tiêu chuẩn quốc tế gồm 8 chữ số dùng để định danh duy nhất cho một xuất bản phẩm nhiều kỳ cụ thể.

Điều 3: Cấu trúc và cách trình bày mã số ISSN

Quy định chi tiết về mặt kỹ thuật đối với cấu trúc của mã số ISSN:

• Mã số ISSN bao gồm 8 chữ số, được chia thành hai nhóm, mỗi nhóm gồm 4 chữ số và được ngăn cách với nhau bằng một dấu gạch nối (-). Ví dụ: ISSN 1234-5679.
• Chữ số cuối cùng (chữ số thứ 8) đóng vai trò là chữ số kiểm tra (check digit), được tính toán theo thuật toán modulo 11 để phát hiện sai sót trong quá trình nhập liệu. Chữ số kiểm tra này có thể là một số từ 0 đến 9 hoặc là chữ cái "X" (đại diện cho giá trị 10).
• Khi trình bày trên xuất bản phẩm, mã số ISSN phải luôn được đi kèm với tiền tố "ISSN" phía trước và có khoảng trắng ngăn cách giữa tiền tố và dãy số. Vị trí trình bày thông thường là ở góc trên bên phải của trang bìa hoặc trang tên sách.

Điều 4: Nguyên tắc cấp và quản lý mã số ISSN

Quy định về mặt tổ chức và nguyên tắc vận hành hệ thống ISSN:

• Mã số ISSN được cấp bởi hệ thống các Trung tâm ISSN quốc gia dưới sự điều phối và giám sát chung của Trung tâm ISSN quốc tế.
• Mỗi mã số ISSN chỉ được cấp duy nhất cho một tên chính thức (key title) của xuất bản phẩm nhiều kỳ. Khi xuất bản phẩm có sự thay đổi lớn về tên gọi chính thức, bắt buộc phải đăng ký và cấp một mã số ISSN mới để tránh nhầm lẫn.
• Mã số ISSN thuần túy là một công cụ định danh kỹ thuật phục vụ cho công tác quản lý thông tin, không có giá trị pháp lý về mặt bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, bản quyền tác giả hay nội dung của xuất bản phẩm.