Tóm tắt Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4527:1988 về Hầm đường sắt và hầm đường ô tô - Tiêu chuẩn thiết kế (Phần mở đầu và Điều 1 đến Điều 4)
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4527:1988 là văn bản kỹ thuật pháp lý quan trọng quy định các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật bắt buộc trong quá trình khảo sát, thiết kế xây dựng mới hoặc cải tạo các công trình hầm đường sắt và hầm đường ô tô tại Việt Nam. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.
1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)
Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:
- Tiêu chuẩn được áp dụng bắt buộc đối với công tác thiết kế xây dựng mới, cải tạo và khôi phục các công trình hầm đường sắt (khổ đường 1000mm và 1435mm) và hầm đường ô tô trên mạng lưới giao thông công cộng.
- Các quy định trong tiêu chuẩn này cũng được khuyến khích áp dụng đối với các loại hầm chuyên dụng khác nếu không có các tiêu chuẩn riêng biệt điều chỉnh.
- Yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật về an toàn giao thông, bảo vệ môi trường và phòng chống cháy nổ trong suốt quá trình thiết kế và thi công.
2. Quy định chung và nguyên tắc thiết kế (Điều 2)
Điều 2 tập trung vào các nguyên tắc cốt lõi định hướng cho toàn bộ quá trình thiết kế công trình hầm:
- Tối ưu hóa kinh tế - kỹ thuật: Thiết kế hầm phải dựa trên việc so sánh các phương án kinh tế - kỹ thuật khác nhau, đảm bảo chi phí đầu tư hợp lý, thời gian thi công tối ưu và độ bền vững cao của công trình.
- Đảm bảo an toàn tuyệt đối: Công trình hầm phải được thiết kế đảm bảo an toàn cho người và phương tiện tham gia giao thông, đồng thời an toàn cho lực lượng thi công và vận hành.
- Kết hợp quốc phòng - an ninh: Thiết kế hầm phải tính đến các yêu cầu về phòng thủ dân sự, bảo vệ an ninh quốc gia và khả năng sử dụng công trình trong các tình huống khẩn cấp.
- Bảo vệ cảnh quan và môi trường: Hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến hệ sinh thái xung quanh, nguồn nước ngầm và địa hình tự nhiên tại khu vực xây dựng hầm.
3. Yêu cầu về tài liệu khảo sát địa chất và thủy văn (Điều 3)
Để đảm bảo tính chính xác và an toàn cho bản thiết kế, Điều 3 quy định chi tiết về công tác khảo sát:
- Khảo sát địa chất công trình: Phải xác định rõ cấu trúc địa chất, thành phần thạch học, tính chất cơ lý của các lớp đất đá xung quanh khu vực đào hầm. Đặc biệt lưu ý phát hiện các đới đứt gãy, hang karst hoặc các hiện tượng địa chất động lực nguy hiểm.
- Khảo sát thủy văn và nước ngầm: Xác định chính xác mực nước ngầm, áp lực nước, lưu lượng nước chảy vào hầm và tính chất hóa học của nước (đặc biệt là tính ăn mòn đối với bê tông và cốt thép).
- Yêu cầu về độ tin cậy của số liệu: Tất cả các số liệu khảo sát phải được thực hiện bởi các đơn vị có năng lực pháp lý, sử dụng phương pháp đo đạc hiện đại và phải được nghiệm thu theo đúng quy định hiện hành trước khi đưa vào hồ sơ thiết kế.
4. Phân cấp công trình và các thông số thiết kế cơ bản (Điều 4)
Điều 4 đưa ra các tiêu chí phân cấp và xác định các thông số kỹ thuật nền tảng:
- Phân cấp hầm: Việc phân cấp công trình hầm dựa trên các yếu tố như chiều dài hầm, lưu lượng giao thông dự kiến, cấp hạng của tuyến đường (đường sắt hoặc đường bộ) và điều kiện địa chất phức tạp của khu vực xây dựng.
- Khổ giới hạn tiếp giáp kiến trúc: Quy định nghiêm ngặt về kích thước hình học tối thiểu bên trong hầm nhằm đảm bảo khoảng cách an toàn giữa phương tiện giao thông với thành hầm, trần hầm và các thiết bị lắp đặt trong hầm.
- Độ dốc và bán kính đường cong: Xác định các giới hạn về độ dốc dọc tối đa và bán kính đường cong nằm tối thiểu trong hầm nhằm đảm bảo tầm nhìn, điều kiện thoát nước tự nhiên và an toàn chạy tàu hoặc xe ô tô.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
HẦM ĐƯỜNG SẮT VÀ HẦM ĐƯỜNG Ô TÔ - TIÊU CHUẨN THIẾT KẾ
(Ban hành theo Quyết định số 12/UBXD ngày 5-2-1988)
1.1. Tiêu chuẩn này áp dụng để thiết kế mới và thiết kế mở rộng hầm qua núi cho đường sắt khổ 1435 mm (đường đơn hoặc đường đôi) và đường ô tô có một hoặc nhiều làn xe từ cấp I và cấp IV
Tiêu chuẩn này không áp dụng để thiết kế hầm xe điện ngầm, hầm qua sông, hầm dẫn nước, hầm đặt cáp điện cũng như những công trình ngầm khác (hầm làm ga đường sắt, hầm làm ga ra ô tô…)
1.2. Khi thiết kế hầm nên hết sức tránh các vùng đang có trượt lở, hoặc sắp trượt lở, những vùng có nhiều hang động cac-tơ. Khi phải qua những vùng đó cần có biện pháp ngăn ngừa, gia cố kết cấu hầm bảo đảm khả năng làm việc và ổn định
1.3. Thiết kế hầm phải phù hợp với các tiêu chuẩn về: Sử dụng (khai thác), an toàn lao động, vệ sinh công nghiệp, phòng hỏa, đồng thời phải phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế đường sắt khổ 1435 mm. TCVN 4117 - 85 và tiêu chuẩn thiết kế đường ôtô TCVN 4054 - 85
1.4. Hầm phải đảm bảo giao thông an toàn, liên tục và tốn ít công duy tu, bảo dưỡng nhất trong suốt quá trình sử dụng
1.5. Khi thiết kế hầm phải căn cứ vào luận chứng kinh tế - kỹ thuật của tuyến đường và luận chứng kinh tế - kỹ thuật riêng của công trình hầm được cấp có thẩm quyền duyệt, đồng thời có xét đến yêu cầu của quốc phòng.
1.6. Khi thiết kế hầm phải căn cứ vào tài liệu đo đạc, khảo sát địa chất công trình và địa chất thủy văn. Nội dung của công tác khảo sát này phải phù hợp với quy định trong tiêu chuẩn khảo sát cho xây dựng. Nguyên tắc cơ bản TCVN 4419 – 87 và phù hợp với quy trình khảo sát chuyên ngành
1.7. Hầm đường sắt và hầm đường ô tô được thiết kế theo tiêu chuẩn vĩnh cửu, có độ bền cấp I
1.8. Các kết cấu và thiết kế của hầm phải áp dụng thiết kế điển hình
Cần cố gắng sử dụng các vật liệu và thiết bị chế tạo trong nước một cách hợp lý và tiết kiệm
1.9. Trong thiết kế cần lưu ý để thi công hầm với tốc độ nhanh, có khả năng cơ giới hóa và công xưởng hóa ở mức cao nhất
2.1. Vị trí của hầm được lựa chọn theo các tiêu chuẩn: Kinh tế - kỹ thuật; địa chất và địa chất thủy văn, địa hình, điều kiện thông gió, phù hợp với yêu cầu của quốc phòng, đồng thời phải kết hợp chặt chẽ với thiết kế tổng thể của tuyến đường và mặt bằng và trắc đạc
2.2. Khi chọn độ cao của hầm cần so sánh các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật giữa phương án đi thấp và phương án đi cao kể cả hệ thống đường dẫn lên dốc ngoài của hầm
2.3. Vị trí của hầm trên trắc dọc được lựa chọn trên cơ sở:
So sánh các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật giữa làm đường đào và làm hầm, trong đó bao gồm vốn xây dựng cơ bản và chi phí duy tu bảo quản;
Đảm bảo sự ổn định hiện tại và lâu dài của ta luy đường đào và ta luy đỉnh hầm, đồng thời đảm bảo chiều dày tối thiểu của tầng đất trên nóc hầm để khỏi gây ra sập lở khi bắt đầu thi công đào ngầm và đổ vỏ hầm có chiều dày hợp lý
2.4. Không đặt cửa hầm trên vùng trượt lở, vùng có mực nước ngầm cao hay giữa khe tụ nước. Khi vị trí cửa hầm qua vùng bãi có khả năng ngập nước thì đáy rãnh thoát nước cạnh cửa hầm phải đặt cao hơn mực nước cao nhất (tính cả chiều cao nước dâng và chiều cao sóng vỗ) ứng với tần suất 0,3% là 0,5m.
2.5. Phải đặt cửa hầm tránh các chướng ngại cản gió và hướng cửa hầm về phía hướng gió chủ yếu để tăng khả năng thông gió tự nhiên của hầm.
2.6. Trường hợp chiều dày của tầng đất phủ trên nóc hầm quá mỏng không thể dùng phương pháp đào ngầm, khi hai hầm có cửa liên tiếp cách nhau dưới 6m mà có ta luy đỉnh hầm quá cao, hoặc hầm qua vùng địa chất xấu có thể xảy ra sụt lở khi thi công, có thể sử dụng hầm trần. Khi đó vị trí cửa hầm được kéo dài ra phía ngoài, đủ để đảm bảo không gây ra sụt lở cho ta luy đỉnh hầm sau này.
2.7. Khi gặp các lớp đá nằm nghiêng, trục hầm phải đi theo hướng vuông góc với đường phương. Trường hợp các lớp đá
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4054:1985 về đường ôtô - tiêu chuẩn thiêt kế do Chủ nhiệm Ủy ban xây dựng cơ bản Nhà nước ban hành
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4419:1987 về khảo sát cho xây dựng - nguyên tắc cơ bản
- 3Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4117:1985 về đường sắt khổ 1435 mm - tiêu chuẩn thiết kế
- 4Tiêu chuẩn ngành 22 TCN 258:1999 về quy trình kỹ thuật kiểm định cầu đường sắt do Bộ Giao thông vận tải ban hành.
- 5Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4054:1998 về đường ô tô - Yêu cầu thiết kế
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13346:2021 về Công trình phòng chống đất sụt trên đường ô tô - Yêu cầu khảo sát và thiết kế
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4527:1988 về hầm đường sắt và hầm đường ô tô - tiêu chuẩn thiết kế
- Số hiệu: TCVN4527:1988
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/1988
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 26/07/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
