Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9975:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9975:2013 quy định phương pháp định lượng coliform và Escherichia coli trong thực phẩm bằng cách sử dụng đĩa đếm Petrifilm. Đây là một phương pháp hiện đại, nhanh chóng và có độ chính xác cao, được ứng dụng rộng rãi trong công tác kiểm nghiệm vi sinh vật thực phẩm nhằm đánh giá chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm của các sản phẩm lưu thông trên thị trường cũng như trong quá trình sản xuất.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về phạm vi đối tượng áp dụng phương pháp đĩa đếm Petrifilm để định lượng coliform và Escherichia coli, bao gồm:

• Các loại thực phẩm phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của con người.
• Các sản phẩm thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản và nguyên liệu dùng để chế biến thức ăn chăn nuôi.
• Các mẫu môi trường trong khu vực sản xuất, chế biến, vận chuyển và bảo quản thực phẩm nhằm kiểm soát điều kiện vệ sinh công nghiệp.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và phối hợp sử dụng các tài liệu tiêu chuẩn chất lượng liên quan sau đây. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 6404 (ISO 7218) về Nguyên tắc chung đối với kiểm tra vi sinh vật.
• TCVN 6507 (ISO 6887) các phần liên quan về Chuẩn bị mẫu thử, huyền phù ban đầu và các dung dịch pha loãng thập phân để kiểm tra vi sinh vật.
• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế khác liên quan đến việc lấy mẫu thực phẩm và chuẩn bị mẫu thử vi sinh.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn TCVN 9975:2013, các thuật ngữ chuyên ngành được định nghĩa rõ ràng dựa trên đặc điểm sinh hóa và biểu hiện đặc trưng trên đĩa đếm Petrifilm:

• Coliform: Là những vi khuẩn hình que, Gram âm, không sinh bào tử, có khả năng lên men đường lactose để sinh axit và sinh khí trong điều kiện nuôi cấy xác định. Trên đĩa đếm Petrifilm Coliform/E. coli, coliform được xác định là các khuẩn lạc màu đỏ có liên kết với các bọt khí sinh ra từ quá trình lên men.
• Escherichia coli (E. coli): Là một loài thuộc nhóm coliform, có khả năng sinh enzyme beta-glucuronidase đặc trưng. Trên đĩa đếm Petrifilm Coliform/E. coli, E. coli được xác định là các khuẩn lạc màu xanh lam đến màu xanh đỏ có liên kết với các bọt khí.

Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

Phương pháp định lượng bằng đĩa đếm Petrifilm hoạt động dựa trên các nguyên tắc kỹ thuật sinh học vi sinh sau:

• Chuẩn bị môi trường sẵn có: Đĩa đếm Petrifilm là môi trường nuôi cấy được chuẩn bị sẵn, chứa các chất dinh dưỡng hòa tan trong nước lạnh, chất tạo đông chọn lọc, chất chỉ thị màu hoạt tính của enzyme beta-glucuronidase (đối với E. coli) và chất chỉ thị độ pH nhạy cảm để phát hiện sự sinh axit từ lactose.
• Cấy mẫu và ủ ấm: Một lượng thể tích xác định (thường là 1 ml) của dung dịch mẫu thử hoặc dung dịch pha loãng thập phân được cho vào đĩa Petrifilm. Mẫu thử được phân bố đều và ủ ở nhiệt độ thích hợp (thường là 35 độ C hoặc 37 độ C) trong khoảng thời gian quy định (từ 24 giờ đến 48 giờ).
• Đọc kết quả trực quan: Sau thời gian ủ, tiến hành đếm các khuẩn lạc đặc trưng. Các khuẩn lạc coliform không phải E. coli sẽ có màu đỏ kèm bọt khí, trong khi các khuẩn lạc E. coli sẽ có màu xanh lam kèm bọt khí. Tổng số coliform bằng tổng số khuẩn lạc màu đỏ và màu xanh lam có sinh khí.