Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9643:2013 về An toàn hạt nhân - Các vấn đề địa kỹ thuật trong đánh giá địa điểm và nền móng của nhà máy điện hạt nhân quy định các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật cốt lõi nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các công trình nhà máy điện hạt nhân (NMĐHN). Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung trọng tâm của tiêu chuẩn:

- Quy trình và giai đoạn thực hiện chương trình khảo sát địa điểm

Chương trình khảo sát địa điểm phải được thiết kế và thực hiện một cách hệ thống, phù hợp với mục tiêu cụ thể của từng giai đoạn trong quá trình đánh giá. Đối với giai đoạn lập hồ sơ xin phê duyệt địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân, quy trình đánh giá bao gồm các bước khảo sát nghiêm ngặt nhằm thu thập đầy đủ dữ liệu địa chất, địa kỹ thuật phục vụ cho việc ra quyết định lựa chọn và phê duyệt địa điểm.

- Chương trình kiểm tra, phân loại và xác định tính chất của đất, đá

• Yêu cầu xác định rõ ràng và phân loại chính xác các mẫu đất, đá tại khu vực dự kiến xây dựng nhà máy.
• Xác định các tính chất vật lý cơ bản và đặc điểm kỹ thuật chi tiết của đất, đá dựa trên việc tổng hợp dữ liệu đã công bố kết hợp với các số liệu đo đạc thực tế tại hiện trường.
• Thực hiện kiểm tra trong phòng thí nghiệm theo các chỉ dẫn cụ thể nhằm đánh giá khả năng chịu lực, độ bền, tính thấm và các đặc tính cơ lý khác của nền đất, đá dưới tác động của tải trọng công trình.

- Đánh giá các điều kiện phức tạp của lớp dưới bề mặt và bề mặt

• Chương trình khảo sát phải đặc biệt chú trọng đến các điều kiện địa chất phức tạp bên dưới bề mặt. Trong đó, cần tập trung phát hiện khả năng tồn tại của các lỗ hổng dưới mặt đất có nguồn gốc tự nhiên (như hang động karst) hoặc nguồn gốc nhân tạo (do hoạt động khai thác, xây dựng cũ). Các lỗ hổng này tiềm ẩn nguy cơ gây sụt lở nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tính ổn định của nền móng nhà máy điện hạt nhân.
• Đồng thời, khảo sát phải đánh giá kỹ lưỡng các điều kiện trên bề mặt như hiện tượng hố sụt, các khe nứt địa chất. Đây là những yếu tố có nguy cơ cao gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống dẫn nước làm mát - một hạng mục cực kỳ quan trọng đối với sự vận hành an toàn của nhà máy.

- Yêu cầu đối với chương trình khảo sát lớp dưới bề mặt có điều kiện phức tạp

Đối với những khu vực có điều kiện địa chất dưới bề mặt phức tạp, chương trình khảo sát bắt buộc phải xây dựng một quy trình khép kín bao gồm các hoạt động: dự đoán, phát hiện, đánh giá mức độ nguy hiểm và đề xuất phương án xử lý kỹ thuật phù hợp. Tùy thuộc vào đặc điểm địa chất cụ thể tại từng địa điểm, tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu khác nhau về mức độ chi tiết trong công tác thăm dò, kiểm tra thực địa và phân tích chuyên sâu.

- Phương pháp phát hiện, đánh giá hang động và sụt lún bề mặt

• Nhiệm vụ trọng tâm của chương trình khảo sát tại địa điểm là phải phát hiện sớm và đánh giá chính xác quy mô, phạm vi của các hang động dưới mặt đất, đồng thời xác định các vị trí có nguy cơ cao xảy ra sụt lún bề mặt.
• Các phương pháp khảo sát thông thường được áp dụng bao gồm: kiểm tra áp suất thủy động, ứng dụng công nghệ viễn thám, tiến hành khoan thăm dò, lấy mẫu đất đá, thực hiện khai đào thực địa, carota lỗ khoan và các phương pháp khảo sát địa vật lý hiện đại.
• Trong quá trình thực hiện, các đơn vị khảo sát cần lưu ý đặc biệt đến tầm ảnh hưởng của các hang động ngầm đối với độ chính xác và tính khả thi của các phương pháp, kỹ thuật khảo sát được lựa chọn áp dụng.