Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9123:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9123:2014 về Thức ăn chăn nuôi - Thuật ngữ và định nghĩa là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm chuẩn hóa hệ thống khái niệm, thuật ngữ sử dụng trong ngành sản xuất, kiểm nghiệm và quản lý thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam. Việc thống nhất các định nghĩa này giúp các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người chăn nuôi có cơ sở khoa học đồng nhất để đánh giá chất lượng nguyên liệu và thành phẩm thức ăn chăn nuôi. Dưới đây là tổng hợp chi tiết các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi được quy định trong tiêu chuẩn:

1. Nhóm thuật ngữ về thành phần hóa học và chỉ tiêu phân tích

• Chất khô: Được định nghĩa là phần còn lại của thức ăn chăn nuôi sau khi đã loại bỏ hoàn toàn nước thông qua các biện pháp sấy hoặc kỹ thuật tách ẩm tiêu chuẩn.
• Chất hữu cơ: Là phần còn lại của thức ăn chăn nuôi sau khi loại bỏ hoàn toàn nước và các thành phần chất khoáng (phần tro).
• Tro thô: Phần vật chất còn lại sau khi tiến hành đốt cháy hoàn toàn các hợp chất hữu cơ có trong thức ăn chăn nuôi ở điều kiện nhiệt độ tiêu chuẩn từ 500 °C đến 600 °C trong quy trình phân tích gần đúng.
• Tro không tan trong axit: Là phần tro không bị hòa tan khi xử lý bằng dung dịch axit clohydric (HCl). Chỉ tiêu này đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá độ sạch, mức độ lẫn tạp chất cát, sạn và chất lượng tổng thể của thức ăn chăn nuôi.

2. Nhóm thuật ngữ về sản phẩm và phụ phẩm từ ngũ cốc, nông sản

• Gạo: Phần còn lại của hạt thóc sau khi đã trải qua quá trình tách bỏ hoàn toàn lớp vỏ trấu bên ngoài, đồng thời được tách một phần hoặc toàn bộ lớp cám và phôi hạt.
• Cám ngô: Phần vỏ bọc bên ngoài của nhân hạt ngô, đặc trưng bởi đặc tính chứa rất ít hoặc hoàn toàn không chứa tinh bột.
• Sắn lát: Phần lõi đã được làm khô của củ sắn sau khi tiến hành bóc tách sạch lớp vỏ cứng bên ngoài và lớp vỏ lụa bên trong.
• Thức ăn gluten ngô (Corn gluten feed): Phần phụ phẩm còn lại của hạt ngô sau khi đã trải qua quá trình chiết tách để lấy đi phần lớn lượng tinh bột và mầm ngô.
• Gluten lúa mì: Phần còn lại của hạt lúa mì đã được loại bỏ cám sau khi đã chiết tách lấy đi phần lớn lượng tinh bột.
• Bột gluten ngô (Corn gluten meal): Phần vật chất đậm đặc còn lại của hạt ngô sau khi đã hoàn thành quá trình chiết xuất tinh bột.
• Lõi ngô: Phần lõi khô còn lại của bắp ngô sau khi đã tách hết các hạt ngô ra khỏi bắp.
• Rơm rạ: Phần thân và lá thực vật khô còn lại sau khi đã tiến hành thu hoạch và tách hạt ra khỏi bông lúa.
• Trấu: Lớp vỏ cứng ngoài cùng bao bọc và bảo vệ các hạt thóc.
• Vỏ lạc: Lớp vỏ khô ngoài cùng bao bọc phần nhân của củ lạc.
• Vỏ đậu tương: Lớp vỏ mỏng ngoài cùng bao bọc hạt đậu tương.

3. Nhóm thuật ngữ về phụ phẩm từ ngành công nghiệp chế biến và lên men

• Bã bia khô: Phần bã còn lại sau khi thực hiện quá trình chiết khô mạch nha, lúa mạch hoặc hỗn hợp lúa mạch phối trộn với các loại hạt ngũ cốc khác trong công nghệ sản xuất bia.
• Bã rượu khô từ ngũ cốc: Phần phụ phẩm còn lại của các hạt ngũ cốc sau khi trải qua quá trình lên men để sản xuất cồn công nghiệp (etanol).
• Bã rượu ngô khô: Phần phụ phẩm còn lại của hạt ngô sau khi trải qua quá trình lên men chưng cất để sản xuất etanol.
• Bã rượu lúa mì khô: Phần phụ phẩm còn lại của hạt lúa mì sau khi trải qua quá trình lên men chưng cất để sản xuất etanol.

4. Nhóm thuật ngữ về phụ phẩm có nguồn gốc động vật và thủy sản

• Bột tôm: Sản phẩm thu được từ phần phế thải của tôm nguyên con hoặc các bộ phận của con tôm chưa bị phân hủy, được đem đi sấy khô và nghiền nhỏ.
• Bột vỏ sò: Sản phẩm được sản xuất từ phần vỏ cứng bao bọc bên ngoài của con sò sau khi đã được làm sạch và nghiền thành bột mịn.
• Bột phụ phẩm gia cầm: Sản phẩm thu được từ quá trình nghiền sạch các phần thịt xẻ của gia cầm không dùng làm thực phẩm cho người, bao gồm cổ, chân, trứng chưa phát triển và ruột gia cầm.