Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8281:2009 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 15601:2000) quy định chi tiết về các đặc tính kỹ thuật của đầu búa thép và quy trình thử nghiệm nhằm đảm bảo an toàn, độ bền trong quá trình vận hành. Dưới đây là tóm tắt phân tích chuyên sâu về các quy định kỹ thuật cốt lõi liên quan đến độ cứng và cấu trúc phân bổ lực của đầu búa:
- Quy định về giới hạn độ cứng tại các vùng của đầu búa
- Vùng giữa búa và vùng gần lỗ búa: Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt phần giữa búa và khu vực xung quanh lỗ búa không được tiến hành làm cứng. Độ cứng tại các vùng này được khống chế không được lớn hơn 35 HRC. Việc giữ độ cứng thấp tại khu vực này giúp đầu búa duy trì độ dẻo dai cần thiết, khả năng hấp thụ xung lực tốt và ngăn ngừa triệt để nguy cơ nứt gãy, vỡ đôi đầu búa khi thực hiện các thao tác đập mạnh.
- Vùng bề mặt đập (vùng làm cứng): Đây là khu vực trực tiếp tiếp xúc và chịu lực va đập cơ học lớn. Tiêu chuẩn yêu cầu vùng này phải được xử lý nhiệt luyện để đạt độ cứng cao. Chiều sâu của lớp được làm cứng tính từ bề mặt đập vào trong phải đạt kích thước ít nhất là 3 mm.
- Yêu cầu độ cứng tại chiều sâu làm cứng: Tại vị trí chiều sâu tối thiểu 3 mm nêu trên, trị số độ cứng đo được không được nhỏ hơn 46 HRC. Đồng thời, độ cứng tại điểm này không được phép vượt quá trị số độ cứng của chính bề mặt đập bên ngoài. Quy định này đảm bảo sự chuyển tiếp độ cứng giảm dần từ ngoài vào trong một cách hợp lý, tránh hiện tượng ứng suất tập trung gây bong tróc hoặc mẻ bề mặt đập.
- Ý nghĩa kỹ thuật và an toàn của quy trình kiểm tra
- Việc phân tách rõ ràng giữa vùng làm cứng (bề mặt đập) và vùng không làm cứng (thân búa và lỗ búa) là nguyên lý cốt lõi để chế tạo một đầu búa an toàn. Sự kết hợp giữa độ cứng cao ở bề mặt chống mài mòn, chống biến dạng và độ dẻo dai ở phần lõi giúp búa chịu được lực va đập tuần hoàn liên tục.
- Quy trình thử nghiệm và đo đạc các thông số độ cứng này phải được thực hiện chính xác bằng các thiết bị đo độ cứng tiêu chuẩn (thang đo Rockwell C - HRC) tại các điểm định vị cụ thể theo sơ đồ kỹ thuật được mô tả trong tiêu chuẩn.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 8281 : 2009
ISO 15601 : 2000
BÚA - ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT CỦA ĐẦU BÚA THÉP - QUI TRÌNH THỬ
Hammer - Technical specifications concerning steel hammer heads - Test procedures
Lời nói đầu
TCVN 8281:2009 hoàn toàn tương đương với ISO 15601:2000.
TCVN 8281:2009 Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 29 Dụng cụ cầm tay biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
BÚA - ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT CỦA ĐẦU BÚA THÉP - QUI TRÌNH THỬ
Hammer - Technical specifications concerning steel hammer heads - Test procedures
1. Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định các đặc tính chất lượng của búa tay để đánh giá sự phù hợp với đầu búa và các bộ phận lắp ráp có liên quan.
Tiêu chuẩn xác định các đặc tính và phương pháp xác nhận đối với đầu búa và các bộ phận lắp ráp có liên quan.
Tiêu chuẩn này áp dụng cho các búa được sử dụng ở điều kiện làm việc bình thường, nghĩa là chỉ sử dụng để đập các vật có độ cứng lớn nhất là 46 HRC.
CHÚ THÍCH: Khi các vật đập có độ cứng lớn hơn có thể gây ra tróc vỡ, cần phải chọn các búa có tính chất khác với các quy định trong tiêu chuẩn này.
Tiêu chuẩn này không áp dụng với các đầu búa thép có khối lượng đầu nhỏ hơn 100 g.
2. Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 257-1 : 2007 (ISO 6508-1 : 2005), Vật liệu kim loại - Thử độ cứng Rockwell - Phần 1: Phương pháp thử (thang A, B, C, D, F, G, H, K, N, T).
TCVN 8048-1:2009 (ISO 3130:1975), Gỗ - Xác định hàm lượng ẩm cho thử lý tính cơ tính.
3. Đặc tính đầu búa và phương pháp thử
3.1. Đặc tính độ cứng và xử lý nhiệt
Sau khi rèn, các bề mặt đập phải xử lý thoát cácbon.
Các đầu búa phải:
- Tôi cứng để đạt được cấu trúc mactenxit;
- Được ram sao cho bề mặt đập và đầu mũi búa, bao gồm móc nhổ đinh đạt độ cứng nằm trong khoảng (50 - 58) HRC.
Độ cứng của các điểm khác trên bề mặt đập phải như nhau với dung sai tổng của 5 HRC.
Phần giữa búa không được làm cứng và vùng gần lỗ búa, độ cứng không được lớn hơn 35 HRC. Vùng được làm cứng của bề mặt đập phải đạt chiều sâu ít nhất 3 mm; tại chiều sâu này, độ cứng không được nhỏ hơn 46 HRC và không lớn hơn độ cứng bề mặt (xem Hình 1).
Trong trường hợp búa đầu tròn (xem Hình 2) chiều sâu 3 mm của phần cứng tại các đầu mút chỉ áp dụng tại tâm theo đường tâm và hướng côn của đường kính tròn, để tránh vùng được làm cứng mở rộng đến vùng đỡ búa.

3.2. Phát hiện vết nứt
Toàn bộ đầu búa không được có vết nứt.
Để kiểm tra, phải sử dụng kỹ thuật dò khuyết tật hạt từ tính trong đó tác động dòng điện xoay chiều ít nhất là 15 mA/mm2 đối với đầu búa (xem Hình 3).

CHÚ DẪN:
1 Gối tựa tiếp xúc
2 Dòng điện
Hình 3 - Phương pháp dò vết nứt
Các vết nứt được phát hiện với phương pháp phù hợp.
Có thể sử dụng các phương pháp thử không phá hủy tương đương khác.
3.3. Vát cạnh
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3626:1981 về máy nghiền thức ăn gia súc - búa
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7996-2-6:2011 (IEC 60745-2-6: 2008) Dụng cụ điện cầm tay truyền động bằng động cơ - An toàn - Phần 2-6: Yêu cầu cụ thể đối với búa máy
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN7699-2-75:2011 (IEC 60068-2-75:1997) về Thử nghiệm môi trường - Phần 2-75: Các thử nghiệm - Thử nghiệm Eh: Thử nghiệm búa
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1470:1985 về Mũi nung
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2848:1979 về Máy búa dập hơi khí nén - Thông số và kích thước cơ bản
- 1Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3626:1981 về máy nghiền thức ăn gia súc - búa
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 257-1:2007 (ISO 6508-1 : 2005) về Vật liệu kim loại - Thử độ cứng Rockwell - Phần 1: Phương pháp thử (thang A, B, C, D, E, F, G, H, K, N, T)
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7996-2-6:2011 (IEC 60745-2-6: 2008) Dụng cụ điện cầm tay truyền động bằng động cơ - An toàn - Phần 2-6: Yêu cầu cụ thể đối với búa máy
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN7699-2-75:2011 (IEC 60068-2-75:1997) về Thử nghiệm môi trường - Phần 2-75: Các thử nghiệm - Thử nghiệm Eh: Thử nghiệm búa
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1470:1985 về Mũi nung
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8048-1:2009 (ISO 3130 : 1975) về Gỗ - Phương pháp thử cơ lý - Phần 1: Xác định độ ẩm cho các phép thử cơ lý
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2848:1979 về Máy búa dập hơi khí nén - Thông số và kích thước cơ bản
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8281:2009 (ISO 15601 : 2000) về Búa - Đặc tính kỹ thuật của đầu búa thép - Qui trình thử
- Số hiệu: TCVN8281:2009
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2009
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 06/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
