Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7931:2008

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7931:2008 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 3634:1979. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp chuẩn độ điện thế để xác định hàm lượng natri clorua (muối ăn) trong các sản phẩm rau đóng hộp. Đây là phương pháp phân tích hóa lý hiện đại, có độ chính xác cao, giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm và bảo đảm các chỉ tiêu an toàn thực phẩm phục vụ cho tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu.

Điều 1: Phạm vi áp dụng (Scope)

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn được quy định chi tiết như sau:

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp chuẩn độ điện thế để xác định hàm lượng natri clorua có trong các loại rau đóng hộp.
• Phương pháp này đặc biệt phù hợp và được khuyến cáo sử dụng đối với các mẫu sản phẩm có màu sắc đậm, các dung dịch mẫu đục hoặc chứa các thành phần gây cản trở việc nhận biết điểm cuối bằng mắt thường khi sử dụng các chất chỉ thị màu truyền thống (như phương pháp chuẩn độ Mohr dùng chỉ thị kali cromat).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn (Normative references)

Để áp dụng tiêu chuẩn này, việc sử dụng các tài liệu viện dẫn sau đây là bắt buộc. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có):

• TCVN 4851 (ISO 3696), Nước dùng cho phân tích phòng thí nghiệm - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan đến phương pháp lấy mẫu, chuẩn bị mẫu thử và đồng nhất mẫu đối với sản phẩm rau, quả đóng hộp.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp (Principle)

Nguyên lý hoạt động của phương pháp chuẩn độ điện thế xác định natri clorua dựa trên các phản ứng hóa học và vật lý sau:

• Axit hóa mẫu thử: Phần mẫu thử sau khi được đồng nhất và hòa tan sẽ được axit hóa bằng dung dịch axit nitric (HNO3) để tạo môi trường axit thích hợp, ngăn ngừa sự kết tủa của các muối bạc khác không mong muốn.
• Phản ứng tạo kết tủa: Tiến hành chuẩn độ các ion clorua (Cl-) có trong dung dịch mẫu bằng dung dịch tiêu chuẩn bạc nitrat (AgNO3). Phản ứng tạo ra kết tủa bạc clorua (AgCl) màu trắng không tan.
• Xác định điểm tương đương bằng điện thế: Quá trình chuẩn độ được theo dõi liên tục bằng một hệ điện cực chuyên dụng, bao gồm một điện cực chỉ thị (thường là điện cực bạc) và một điện cực so sánh thích hợp (như điện cực calomel hoặc điện cực bạc/bạc clorua có cầu nối kép chứa dung dịch kali nitrat). Điểm tương đương (điểm cuối của phản ứng chuẩn độ) được xác định chính xác tại thời điểm có sự thay đổi đột ngột và lớn nhất về hiệu điện thế (độ dốc cực đại của đường cong chuẩn độ điện thế).

Điều 4: Thuốc thử và hóa chất (Reagents and materials)

Trong quá trình phân tích, chỉ sử dụng các thuốc thử đạt độ tinh khiết phân tích hóa học và nước sử dụng phải là nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương (phù hợp với quy định trong TCVN 4851):

• Axit nitric (HNO3): Dung dịch loãng (nồng độ khoảng 4 mol/l hoặc tỷ lệ thể tích phù hợp) dùng để axit hóa dung dịch mẫu thử trước khi tiến hành chuẩn độ.
• Bạc nitrat (AgNO3): Dung dịch tiêu chuẩn có nồng độ chính xác đã biết trước (thường là dung dịch 0,1 mol/l hoặc 0,05 mol/l). Dung dịch này cần được bảo quản cẩn thận trong các chai thủy tinh màu nâu sẫm để tránh bị phân hủy bởi ánh sáng trực tiếp.
• Natri clorua (NaCl): Chất chuẩn tinh khiết hóa học. Trước khi sử dụng để pha chế dung dịch chuẩn đối chứng hoặc xác định lại nồng độ của dung dịch bạc nitrat, natri clorua phải được sấy khô ở nhiệt độ từ 110 độ C đến 120 độ C cho đến khi đạt khối lượng không đổi.
• Nước cất hoặc nước khử khoáng: Đảm bảo hoàn toàn không chứa các ion clorua tạp chất để tránh gây sai số dương cho kết quả phân tích cuối cùng.