Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7447-7-701:2011

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7447-7-701:2011 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 60364-7-701:2006. Đây là một phần quan trọng trong hệ thống tiêu chuẩn về lắp đặt điện hạ áp, tập trung quy định các yêu cầu kỹ thuật và an toàn điện đối với các khu vực đặc biệt có bồn tắm hoặc vòi hoa sen. Do môi trường ẩm ướt đặc thù làm giảm đáng kể điện trở của cơ thể người, nguy cơ điện giật tại các khu vực này tăng lên rất cao, đòi hỏi các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt hơn so với điều kiện thông thường.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các hệ thống lắp đặt điện trong các khu vực có bồn tắm cố định hoặc vòi hoa sen, bao gồm cả các không gian xung quanh các thiết bị này. Các quy định của tiêu chuẩn không áp dụng cho các thiết bị khẩn cấp hoặc các khu vực y tế chuyên dụng, nơi có các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng biệt điều chỉnh.

Phân vùng khu vực an toàn điện (Zoning)

Tiêu chuẩn đưa ra nguyên tắc phân chia không gian xung quanh bồn tắm hoặc vòi hoa sen thành các vùng (zone) cụ thể để áp dụng các biện pháp bảo vệ tương ứng:

• Vùng 0 (Zone 0): Là khu vực bên trong bồn tắm hoặc khay vòi hoa sen. Đối với vòi hoa sen không có khay, vùng 0 được giới hạn bởi mặt sàn và mặt phẳng nằm ngang cao hơn sàn 0,1 m.
• Vùng 1 (Zone 1): Được giới hạn bởi mặt sàn (hoặc đáy bồn tắm) và mặt phẳng nằm ngang cao nhất của vòi hoa sen hoặc đầu phun, hoặc cách mặt sàn 2,25 m. Vùng này bao quanh và nằm ngay phía trên vùng 0.
• Vùng 2 (Zone 2): Là khu vực nằm ngoài vùng 1, giới hạn bởi mặt phẳng thẳng đứng cách ranh giới vùng 1 là 0,6 m và mặt phẳng nằm ngang cách sàn 2,25 m.

Các biện pháp bảo vệ an toàn điện cốt lõi

Để đảm bảo an toàn tối đa cho người sử dụng trong môi trường ẩm ướt, tiêu chuẩn quy định các biện pháp bảo vệ bắt buộc bao gồm:

• Biện pháp bảo vệ bằng nguồn điện cực thấp (SELV và PELV): Chỉ cho phép sử dụng nguồn SELV hoặc PELV với điện áp danh định không vượt quá 12V xoay chiều (AC) hoặc 30V một chiều (DC) không gợn sóng trong vùng 0. Nguồn điện an toàn này phải được đặt ngoài các vùng 0, 1 và 2.
• Liên kết cực bộ bảo vệ (Equipotential Bonding): Bắt buộc phải thực hiện liên kết cực bộ bảo vệ để nối tất cả các phần dẫn điện xuất hiện ngoài (như đường ống nước kim loại, khung kim loại của bồn tắm) với dây bảo vệ của hệ thống điện.
• Thiết bị bảo vệ dòng dư (RCD): Tất cả các mạch điện cấp cho thiết bị trong các vùng này (trừ mạch được bảo vệ bằng SELV hoặc PELV) phải được bảo vệ bằng thiết bị RCD có dòng tác động dư danh định không vượt quá 30mA.

Yêu cầu đối với việc lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện

Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt về cấp bảo vệ chống xâm nhập của nước (mã IP) và vị trí lắp đặt của các thiết bị điện:

• Cấp bảo vệ IP tối thiểu: Thiết bị lắp đặt ở Vùng 0 phải đạt tối thiểu IPX7; Vùng 1 phải đạt tối thiểu IPX4 (hoặc IPX5 nếu có khả năng bị phun rửa bằng vòi nước); Vùng 2 phải đạt tối thiểu IPX4.
• Hộp nối và thiết bị đóng cắt: Không được phép lắp đặt hộp nối, công tắc hoặc ổ cắm trong Vùng 0 và Vùng 1. Trong Vùng 2, chỉ cho phép lắp đặt các ổ cắm được bảo vệ bằng SELV/PELV hoặc biến áp cách ly, hoặc được bảo vệ bằng RCD có dòng tác động không quá 30mA.