Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7079-1:2002

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7079-1:2002 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị điện dùng trong mỏ hầm lò, cụ thể là Phần 1: Vỏ không xuyên nổ - Dạng bảo vệ "d". Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng nhằm đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ trong môi trường mỏ hầm lò có nguy cơ xuất hiện khí mêtan và bụi nổ.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho các thiết bị điện có vỏ không xuyên nổ dạng bảo vệ "d", được thiết kế để sử dụng trong môi trường mỏ hầm lò có nguy cơ xuất hiện khí mỏ (mêtan) và bụi than dễ cháy.
• Quy định các yêu cầu đặc biệt về cấu tạo và thử nghiệm đối với vỏ không xuyên nổ của thiết bị điện nhằm ngăn ngừa sự lan truyền của sự nổ từ bên trong vỏ ra môi trường khí nổ bên ngoài.
• Tiêu chuẩn này bổ sung cho các yêu cầu chung đối với thiết bị điện dùng trong mỏ hầm lò được quy định trong các phần khác của bộ tiêu chuẩn TCVN 7079.

Điều 2: Tiêu chuẩn trích dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần tham chiếu đến các tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về thiết bị điện phòng nổ dùng trong mỏ hầm lò.
• Các tài liệu viện dẫn về phương pháp thử nghiệm, yêu cầu chung đối với vật liệu chế tạo vỏ thiết bị điện, và các cấp bảo vệ bằng vỏ ngoài (mã IP).
• Sự phối hợp giữa TCVN 7079-1 với các phần khác trong bộ tiêu chuẩn TCVN 7079 để đảm bảo tính đồng bộ trong thiết kế và kiểm định.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Điều này làm rõ các khái niệm cốt lõi được sử dụng xuyên suốt trong tiêu chuẩn để tránh hiểu sai lệch trong quá trình thiết kế và kiểm định:

• Vỏ không xuyên nổ (Flameproof enclosure "d"): Là loại vỏ có khả năng chịu được áp suất phát sinh do sự nổ của hỗn hợp nổ bên trong vỏ mà không bị hư hỏng, đồng thời ngăn ngừa sự lan truyền sự nổ bên trong ra hỗn hợp nổ bên ngoài thông qua bất kỳ khe hở hoặc đường nối nào của vỏ.
• Thể tích trống (Volume): Thể tích bên trong của vỏ thiết bị điện. Đối với vỏ có các bộ phận lắp ráp bên trong, thể tích trống là thể tích còn lại sau khi đã trừ đi thể tích của các bộ phận đó.
• Đường nối chống nổ (Flameproof joint): Nơi tiếp giáp giữa hai bề mặt tương ứng của các bộ phận thuộc vỏ thiết bị điện, được thiết kế nhằm ngăn chặn sự truyền nổ từ trong ra ngoài.
• Chiều dài đường nối chống nổ (Width of joint - L): Đường dẫn ngắn nhất dọc theo đường nối chống nổ từ bên trong ra bên ngoài vỏ thiết bị.
• Khe hở (Gap - i): Khoảng cách giữa hai bề mặt tương ứng của đường nối chống nổ sau khi vỏ thiết bị điện đã được lắp ráp hoàn chỉnh.

Điều 4: Các yêu cầu chung đối với đường nối chống nổ (khe hở chống nổ)

Đây là nội dung kỹ thuật cốt lõi quy định các thông số kích thước và cấu tạo của các đường nối chống nổ:

• Yêu cầu về bề mặt đường nối: Các bề mặt tiếp giáp của đường nối chống nổ phải được gia công cơ khí chính xác, không được có vết xước, rỗ hoặc các khuyết tật làm giảm tính năng ngăn nổ.
• Chiều dài đường nối (L) và khe hở (i): Tiêu chuẩn quy định chi tiết mối quan hệ giữa thể tích vỏ thiết bị và kích thước tối thiểu của chiều dài đường nối (L) cũng như khe hở tối đa cho phép (i). Thể tích vỏ càng lớn thì yêu cầu về chiều dài đường nối càng tăng và khe hở cho phép càng nhỏ.
• Các loại đường nối thông dụng: Quy định cụ thể cho từng loại đường nối bao gồm đường nối phẳng (plane joints), đường nối hình trụ (cylindrical joints), và đường nối ren (threaded joints).
• Đường nối ren: Phải đảm bảo số ren ăn khớp tối thiểu và bước ren phù hợp để ngăn chặn sự rò rỉ khí nóng ra ngoài khi xảy ra nổ nội bộ.
• Bảo vệ chống ăn mòn: Các bề mặt của đường nối chống nổ phải được bảo vệ chống han gỉ bằng các biện pháp thích hợp (như mỡ bôi trơn không đông đặc, không dẫn điện) nhưng không được sơn hoặc phủ các chất liệu làm cản trở sự tiếp xúc khít của đường nối.