TIÊU CHUẨN VIỆT NAM

TCVN 7075 : 2002
ISO 7873 : 1993

BIỂU ĐỒ KIỂM SOÁT TRUNG BÌNH VỚI CÁC GIỚI HẠN CẢNH BÁO

Control charts for arithmetic average with warning limits

Lời giới thiệu

Kiểm soát thống kê các quá trình khi dùng biểu đồ kiểm soát trung bình cộng (để ngắn gọn, từ đây về sau dùng từ "trung bình" thay cho "trung bình cộng") với các giới hạn cảnh báo là một cải biến của biểu đồ kiểm soát Shewhart. Biểu đồ kiểm soát đối với trung bình khi dùng cả hai giới hạn cảnh báo và giới hạn hành động được đặc trưng bởi độ nhạy cao đối với sự dịch chuyển mức của quá trình.

Biểu đổ kiểm soát trung bình với các giới hạn cảnh báo có khả năng bộc lộ các dịch chuyển nhỏ về giá trị trung bình của số đo chất lượng được kiểm soát, vì thông tin bổ sung nhận được từ các điểm được tích lũy trong vùng cảnh báo. Thêm vào đó, các thay đổi lớn đột ngột của mức quá trình có khả năng được phát hiện nếu trung bình mẫu rơi ra ngoài các giới hạn hành động. So với biểu đồ kiểm soát Shewhart, các biểu đồ kiểm soát này nhạy hơn trong trường hợp độ chệch của số đo chất lượng nhỏ và xảy ra chậm (nghĩa là các sự dịch chuyển không vượt quá 2,5σ/n, trong đó σ là độ lệch tiêu chuẩn của số đo chất lượng, còn n là cỡ mẫu).

BIỂU ĐỒ KIỂM SOÁT TRUNG BÌNH VỚI CÁC GIỚI HẠN CẢNH BÁO

Control charts for arithmetic average with warning limits

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định cách thức kiểm soát thống kê các quá trình bằng cách dùng biểu đồ kiểm soát dựa trên việc tính toán trung bình mẫu và dùng các giới hạn cảnh báo và các giới hạn hành động. Giả thiết đối với các lô lớn và sản phẩm được sản xuất thành từng đơn chiếc với số lượng lớn, số đo chất lượng là một biến ngẫu nhiên tuân theo luật chuẩn. Tuy nhiên khi trung bình của bốn lần quan sát hoặc nhiều hơn được ghi lên biểu đồ, thì với mục đích kiểm soát (xem 4.2), giả thiết về tính chuẩn là không cần thiết

2  Tiêu chuẩn viện dẫn

ISO 3534-1: 993, Statistics - Vocabulary and symbols - Part 1 : Probability and general statistical terms.

(Thống kê học - Từ vựng và ký hiệu - Phần 1 : Thuật ngữ xác suất và thống kê chung)

ISO 3534-2 : 1993, Statistics - Vocabulary and symbols - Part 2 : Statistical quality control.

(Thống kê học - Từ vựng và ký hiệu - Phần 2 : Kiểm soát chất lượng thống kê)

3  Định nghĩa

Đối với mục đích của tiêu chuẩn này các định nghĩa trong ISO 3534-1 và ISO 3534-2 được áp dụng.

4  Điều kiện áp dụng

4.1  Trước khi áp dụng các phương pháp kiểm soát quá trình bằng thống kê cần phân tích thống kê trong giai đoạn đo chất lượng cơ sở được kiểm soát để cung cấp cơ sở cho việc xây dựng mối quan hệ giữa quá trình (tác nghiệp) và chất lượng sản phẩm, cũng như để đưa ra các khuyến nghị điều chỉnh quá trình.

Nếu việc phân tích thống kê chỉ ra rằng quá trình không được kiểm soát và năng lực quá trình không đáp ứng yêu cầu quy định thì cần xác định nguyên nhân của sự dịch chuyển mức1) và cách điều chỉnh quá trình.

4.2  Để áp dụng các quy tắc của tiêu chuẩn này, trước tiên cần thiết lập những điều sau:

a) Trung bình  xấp xỉ phân bố chuẩn. Trừ những tình huống đặc biệt khác thường, các trung bình mẫu của bốn cá thể hoặc nhiều hơn sẽ xấp xỉ phân bố chuẩn (theo định lý giới hạn trung tâm) mặc dù các quan sát riêng lẻ có thể không theo phân bố này.