Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6932:2018 (ISO 502:2015) về Than - Xác định khả năng thiêu kết - Phép thử cốc gray - King quy định phương pháp xác định khả năng thiêu kết của than đá bằng phép thử cốc Gray - King. Đây là một chỉ tiêu kỹ thuật quan trọng nhằm đánh giá chất lượng than, đặc biệt là trong công nghệ luyện kim và sản xuất cốc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, phòng thử nghiệm và cá nhân có hoạt động liên quan đến khai thác, chế biến, kinh doanh, xuất nhập khẩu và kiểm nghiệm chất lượng than đá tại Việt Nam. Phương pháp thử này giúp phân loại than và xác định mức độ phù hợp của than cho quá trình luyện cốc.

Nội dung cốt lõi về phân tích cỡ hạt và chuẩn bị mẫu thử

Để tiến hành phép thử cốc Gray - King một cách chính xác, việc chuẩn bị mẫu và phân tích phân bố cỡ hạt đóng vai trò quyết định. Tiêu chuẩn quy định chi tiết việc phân loại các phần mẫu thử qua các cấp sàng kỹ thuật bao gồm:

• Phần còn lại trên sàng 212 µm: Xác định tỷ lệ phần trăm khối lượng hạt than có kích thước lớn hơn 212 µm không lọt qua sàng, phục vụ cho việc đánh giá độ mịn và phân bố cỡ hạt của mẫu than trước khi thử nghiệm.
• Phần lọt qua sàng 212 µm, còn lại trên sàng 125 µm: Xác định lượng hạt than trung bình nằm trong khoảng kích thước từ 125 µm đến 212 µm. Việc kiểm soát cỡ hạt này giúp đảm bảo tính đồng đều của mẫu phản ứng.
• Phần lọt qua sàng 125 µm, còn lại trên sàng 63 µm: Đo lường nhóm hạt mịn vừa, có vai trò quan trọng trong việc tạo liên kết nhiệt và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thiêu kết của than khi gia nhiệt.
• Phần lọt qua sàng 63 µm: Xác định tỷ lệ hạt siêu mịn (dưới 63 µm). Lượng hạt quá mịn này cần được kiểm soát chặt chẽ vì chúng có thể làm thay đổi đặc tính giãn nở và thiêu kết của cốc trong quá trình thử nghiệm Gray - King.

Nguyên lý của phép thử cốc Gray - King

Phép thử được thực hiện bằng cách gia nhiệt mẫu than (hoặc hỗn hợp than với điện cực cacbon hoặc cát chuẩn) trong một điều kiện tiêu chuẩn hóa đến nhiệt độ quy định. Khả năng thiêu kết được đánh giá dựa trên hình dạng, kích thước và độ bền của cốc thu được sau quá trình gia nhiệt, từ đó phân loại than theo thang điểm Gray - King từ A đến G hoặc các cấp cao hơn.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6932:2018 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 502:2015. Tiêu chuẩn này thay thế cho các quy định cũ liên quan và có hiệu lực áp dụng kể từ ngày công bố ban hành.