Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6892:2001
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6892:2001 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 11934:1997. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng trong hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về an toàn bức xạ, quy định chi tiết về các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với liều kế bỏ túi kiểu tụ điện đọc gián tiếp hoặc trực tiếp, được sử dụng để đo bức xạ Gamma và tia X.
Phân tích nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4
Nội dung của các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) thiết lập nền tảng pháp lý và kỹ thuật cơ bản cho việc áp dụng thiết bị đo liều bức xạ cá nhân, cụ thể như sau:
- Phạm vi áp dụng (Điều 1): Xác định rõ đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn là các loại liều kế bỏ túi kiểu tụ điện (bao gồm cả loại đọc trực tiếp và đọc gián tiếp) được thiết kế để đo liều tương đương cá nhân hoặc suất liều tương đương cá nhân do bức xạ X và bức xạ Gamma gây ra. Tiêu chuẩn hướng tới việc kiểm soát và bảo đảm an toàn cho nhân viên làm việc trong môi trường có nguy cơ phơi nhiễm bức xạ ion hóa.
- Tài liệu viện dẫn (Điều 2): Quy định các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan được viện dẫn để áp dụng cùng với tiêu chuẩn này. Việc viện dẫn đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất về mặt đo lường học và an toàn bức xạ với các tiêu chuẩn quốc tế khác.
- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3): Định nghĩa chính xác các khái niệm chuyên ngành được sử dụng trong văn bản. Việc làm rõ các thuật ngữ như "liều kế bỏ túi kiểu tụ điện", "đọc trực tiếp", "đọc gián tiếp" và các đại lượng đo lường liên quan giúp các bên liên quan (nhà sản xuất, cơ quan kiểm định và người sử dụng) có sự thống nhất tuyệt đối trong cách hiểu và vận hành.
- Yêu cầu chung (Điều 4): Đưa ra các nguyên lý thiết kế cơ bản và yêu cầu kỹ thuật tổng quát đối với thiết bị. Các yêu cầu này bao gồm khả năng tích điện, khả năng duy trì điện tích ổn định, độ nhạy đối với các nguồn bức xạ Gamma và tia X, cũng như khả năng chống chịu các tác động từ môi trường bên ngoài để đảm bảo kết quả đo chính xác.
Vai trò và ý nghĩa của tiêu chuẩn trong công tác an toàn bức xạ
Việc áp dụng nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 6892:2001 đóng vai trò quyết định trong việc chuẩn hóa thiết bị đo lường bức xạ cá nhân tại Việt Nam. Điều này giúp các cơ sở y tế, nhà máy công nghiệp và các phòng thí nghiệm kiểm soát hiệu quả liều chiếu xạ tích lũy của nhân viên, ngăn ngừa các tai nạn bức xạ và bảo vệ sức khỏe con người trước tác hại của tia X và tia Gamma.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
ISO 11934 : 1997
AN TOÀN BỨC XẠ - BỨC XẠ GAMA VÀ TIA X - LIỀU KẾ BỎ TÚI KIỂU TỤ ĐIỆN ĐỌC GIÁN TIẾP HOẶC TRỰC TIẾP
Radiation protection - X and gamma radiation - Indirect- or direct-reading capacitor-type pocket dosemeter
Lời nói đầu
TCVN 6892 : 2001 hoàn toàn tương đương với ISO 11934 : 1997.
TCVN 6892 : 2001 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC 85 “Năng lượng hạt nhân” biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành.
Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2008 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
AN TOÀN BỨC XẠ - BỨC XẠ GAMA VÀ TIA X - LIỀU KẾ BỎ TÚI KIỂU TỤ ĐIỆN ĐỌC GIÁN TIẾP HOẶC TRỰC TIẾP
Radiation protection - X and gamma radiation - Indirect- or direct-reading capacitor-type pocket dosemeter
Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu đối với liều kế bỏ túi kiểu tụ điện và thiết bị đo phụ trợ khác dùng để đọc trực tiếp, gián tiếp liều bức xạ cá nhân của tia X và gamma.
Phép thử mô tả trong tiêu chuẩn này được thiết lập đối với các dụng cụ đo liều bức xạ cá nhân kết nối với thiết bị phụ trợ do nhà sản xuất quy định.
CHÚ THÍCH - Đặc trưng cơ, điện của các thiết bị phụ trợ thuộc phạm vi của Ủy ban Kỹ thuật điện Quốc tế - IEC (Ban kỹ thuật 45).
Tiêu chuẩn này không áp dụng cho liều kế bỏ túi đo liều bức xạ của nguồn bức xạ của các nguồn xung hoặc trường bức xạ hỗn hợp nơtron gama. Các liều kế được nêu trong tiêu chuẩn này không được sử dụng trong các trường bức xạ với suất liều bức xạ vượt quá mức tối đa mà nhà sản xuất quy định.
- ISO 6980:1996, Reference beta radiation for calibrating dosemeters and dose-rate meters and determining their response as a function of beta radiation energy.
- ISO 8529-3: Neutron reference radiation - Part 3: Calibration of area and personal dosemeters and determination of response as a function of energy and angle of incidence.
- ISO 9227:1990, Corrosion tests in artificial atmospheres - Salt spray tests.
- VIM:1993, International Vocabulary of Basic and General Terms in Metrology, ISO, OIM
Trong tiêu chuẩn này, áp dụng các định nghĩa được đưa ra trong VIM (xem điều 2) và các định nghĩa sau đây:
3.1. Liều kế bỏ túi kiểu tụ điện đọc trực tiếp (Direct-reading capacitor-type pocket dosemeter)
Thiết bị dùng để theo dõi liều bức xạ cá nhân (dưới đây được gọi tắt là liều cá nhân), cho phép đọc trực tiếp liều bức xạ.
Chú thích - Liều kế này là thiết bị gồm chủ yếu là một buồng ion hóa được nối với một tụ điện. Tụ được tích điện bởi một thiết bị nạp được đặt trong hoặc ngoài liều kế, độ lệch điện tích được đọc qua hệ thống quang học theo thang được hiệu chuẩn trước. Khi liều kế được chiếu xạ bởi bức xạ ion hóa thì quá trình ion hóa xảy ra trong buồng sẽ làm giảm điện tích trên tụ điện.
3.2. Liều kế bỏ túi kiểu tụ điện đọc gián tiếp (Indirect-reading capacitor-type pocket dosemeter)
Buồng ion hóa bỏ túi kiểu tụ điện, nhờ nó mà liều bức xạ có thể đọc gián tiếp thông qua một thiết bị đo điện tách biệt.
3.3. Thử kiểu (Type test)
Việc thử một hay nhiều thiết bị được sản xuất theo một thiết kế nào
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6854:2001 (ISO 8690 : 1988) về An toàn bức xạ - Tẩy xạ cho các bề mặt bị nhiễm xạ - Phương pháp thử nghiệm và đánh giá tính dễ tẩy xạ
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7078-2:2007 (ISO 7503-2 : 1988) về An toàn bức xạ - Đánh giá nhiễm xạ bề mặt - Phần 2: Nhiễm xạ triti trên bề mặt
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7942-1:2008 (ISO 4037-1 : 1996) về An toàn bức xạ - Bức xạ chuẩn tia X và gamma hiệu chuẩn liều kế và máy đo suất liều và xác định đáp ứng của thiết bị theo năng lượng photon - Phần 1: Đặc tính bức xạ và phương pháp tạo ra bức xạ
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5869:2010 (ISO 3999 : 2004) về An toàn bức xạ - Thiết bị chụp ảnh bằng tia Gamma trong công nghiệp - Yêu cầu kỹ thuật về tính năng, thiết kế và thử nghiệm
- 1Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- 2Nghị định 127/2007/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật
- 3Quyết định 2226/QĐ-BKHCN năm 2008 công bố tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6854:2001 (ISO 8690 : 1988) về An toàn bức xạ - Tẩy xạ cho các bề mặt bị nhiễm xạ - Phương pháp thử nghiệm và đánh giá tính dễ tẩy xạ
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7078-2:2007 (ISO 7503-2 : 1988) về An toàn bức xạ - Đánh giá nhiễm xạ bề mặt - Phần 2: Nhiễm xạ triti trên bề mặt
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7942-1:2008 (ISO 4037-1 : 1996) về An toàn bức xạ - Bức xạ chuẩn tia X và gamma hiệu chuẩn liều kế và máy đo suất liều và xác định đáp ứng của thiết bị theo năng lượng photon - Phần 1: Đặc tính bức xạ và phương pháp tạo ra bức xạ
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5869:2010 (ISO 3999 : 2004) về An toàn bức xạ - Thiết bị chụp ảnh bằng tia Gamma trong công nghiệp - Yêu cầu kỹ thuật về tính năng, thiết kế và thử nghiệm
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6892:2001 (ISO 11934 : 1997) về An toàn bức xạ - Bức xạ Gamma và tia X - Liều kế bỏ túi kiểu tụ điện đọc gián tiếp hoặc trực tiếp
- Số hiệu: TCVN6892:2001
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2001
- Nơi ban hành: Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 10/11/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
