Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5335:2009

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5335:2009 về Than hoạt tính dạng bột - Phương pháp thử do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 282 Sản phẩm than hoạt tính biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp thử nghiệm nhằm xác định các chỉ tiêu chất lượng lý - hóa của than hoạt tính dạng bột, phục vụ cho công tác kiểm tra chất lượng sản phẩm trong sản xuất, kinh doanh và ứng dụng thực tế.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước đối với sản phẩm than hoạt tính dạng bột.
• Quy định các phương pháp thử cụ thể để xác định các chỉ tiêu chất lượng cốt lõi bao gồm: độ ẩm, hàm lượng tro, độ pH của dung dịch chiết, chỉ số iốt, khả năng hấp phụ xanh metylen, và độ mịn (cỡ hạt).
• Làm căn cứ kỹ thuật pháp lý để các bên liên quan thực hiện việc đánh giá sự phù hợp, nghiệm thu chất lượng sản phẩm than hoạt tính dạng bột trong các lĩnh vực xử lý nước, thực phẩm, dược phẩm và công nghiệp hóa chất.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phối hợp sử dụng các tài liệu tiêu chuẩn sau:

• Các tài liệu viện dẫn được nêu trong tiêu chuẩn là bộ phận không thể tách rời khi áp dụng TCVN 5335:2009.
• TCVN 4851 (ISO 3696) về nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử, bảo đảm chất lượng nước cất sử dụng trong quá trình phân tích không làm sai lệch kết quả đo lường.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến sàng thử nghiệm và phương pháp xác định cỡ hạt bằng sàng để đánh giá chính xác độ mịn của than hoạt tính dạng bột.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất.

Điều 3: Quy định chung và yêu cầu kỹ thuật khi thử nghiệm

Nhằm bảo đảm tính chính xác, khách quan và độ lặp lại của các kết quả thử nghiệm, tiêu chuẩn đưa ra các nguyên tắc chung bắt buộc:

• Hóa chất và thuốc thử: Tất cả các hóa chất, thuốc thử được sử dụng trong quá trình phân tích phải có độ tinh khiết phân tích (TKPT) hoặc tương đương, trừ khi có quy định riêng biệt khác.
• Nước dùng trong thử nghiệm: Phải sử dụng nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương, đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt của tiêu chuẩn TCVN 4851 (ISO 3696).
• Thiết bị và dụng cụ đo lường: Các thiết bị đo lường như cân phân tích (độ chính xác đến 0,0001g), tủ sấy, lò nung, máy đo pH phải được hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về đo lường.
• Điều kiện môi trường phòng thí nghiệm: Quá trình thử nghiệm phải được tiến hành trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm tiêu chuẩn để tránh ảnh hưởng đến khả năng hấp phụ cực mạnh của than hoạt tính dạng bột đối với hơi nước và các tạp chất trong không khí.

Điều 4: Phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử

Công tác lấy mẫu và chuẩn bị mẫu đóng vai trò quyết định đến độ chính xác của kết quả kiểm nghiệm toàn bộ lô hàng:

• Nguyên tắc lấy mẫu: Mẫu phải được lấy ngẫu nhiên từ nhiều vị trí khác nhau của lô hàng để bảo đảm tính đại diện cao nhất cho toàn bộ lô sản phẩm than hoạt tính dạng bột.
• Thiết bị lấy mẫu: Sử dụng các dụng cụ lấy mẫu chuyên dụng, sạch, khô và không gây nhiễm bẩn hoặc làm thay đổi tính chất vật lý, hóa học của than.
• Chuẩn bị mẫu trung bình thí nghiệm: Tiến hành gộp các mẫu ban đầu, trộn đều theo phương pháp chia tư để thu được mẫu trung bình có khối lượng phù hợp cho việc thử nghiệm và lưu mẫu đối chứng.
• Bảo quản mẫu: Mẫu thử sau khi chuẩn bị phải được chứa trong các lọ thủy tinh hoặc hộp nhựa kín, có nắp đậy chặt để ngăn ngừa tuyệt đối sự hấp thụ hơi nước và các chất hữu cơ từ môi trường xung quanh. Trên bao bì chứa mẫu phải có nhãn ghi rõ tên sản phẩm, số lô, ngày lấy mẫu, người lấy mẫu và các thông tin ký hiệu cần thiết khác.